III SA/Wa 3098/14

Dnia 4 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędzia WSA Bożena Dziełak, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie sędziego WSA Elżbiety Olechniewicz od orzekania w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: oddalić wniosek Skarżący – M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 9 marca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego złożył do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego WSA Elżbiety Olechniewicz. Powyższy wniosek nie został uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, co wynika z treści art. 19 P.p.s.a. Powyższe oznacza zatem, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy, 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Sąd zauważa następnie, że przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Natomiast przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślić trzeba następnie, że art. 20 P.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest więc formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Odnosząc powyższe do wniosku pełnomocnika Skarżącego, Sąd stwierdza, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie i nie może odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotowy wniosek nie został bowiem uzasadniony. Pełnomocnik nie podał zatem żadnej faktycznie istniejącej przyczyny – w nawiązaniu do okoliczności tej konkretnej sprawy, uzasadniającej wyłączenie sędziego. W żadnym stopniu nie odniósł się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 P.p.s.a. Ponadto jak wynika z oświadczenia z dnia 17 marca 2016 r., złożonego przez sędziego WSA Elżbietę Olechniewicz, nie łączą jej ze Skarżącym, ani jego pełnomocnikiem, stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 P.p.s.a. W konkluzji stwierdzić trzeba, że skoro wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, zaś przyczyn takich, zdaniem Sądu, brak było w rozpoznawanej sprawie, to brak było także podstaw do wyłączenia sędziego WSA Elżbiety Olechniewicz od orzekania w tejże sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego.