III SA/Wa 3098/14

Dnia 30 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2016 r. wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy Trzema postanowieniami z dnia 4 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wnioski Skarżącego – M.M. – o wyłączeniem sędziów WSA: Elżbiety Olechniewicz, Piotra Przybysza i Jarosława Trelki. Trzema pismami z dnia 5 maja 2016 r. Skarżący wniósł zażalenia na powyższe postanowienia wraz z wnioskami o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 12 maja 2016 r., Skarżący pismem z dnia 13 maja 2016 r. został wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. A ponadto został wezwany do nadesłania, w tym samym terminie, informacji oraz dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej Skarżącego. Wezwanie zostało skierowane na adres pełnomocnika Skarżącego i odebrane w dniu 18 maja 2016 r. zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zarządzeniem z dnia 14 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. Skarżący wniósł sprzeciw na powyższe zarządzenie, zarzucając mu naruszenie art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a. poprzez uznanie, że Skarżącemu doręczono zarządzenie z dnia 12 maja 2016 r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący podniósł, że zażalenie wraz z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych złożył osobiści bez udziału pełnomocnika. Wobec powyższego, w ocenie Skarżącego, zarządzenie z dnia 12 maja 2016 r. powinno zostać doręczone bezpośrednio do Skarżącego. Zdaniem Skarżącego, starszy referendarz sądowy niezasadnie uznał, iż zarządzenie do usunięcia braków zostało skutecznie doręczone Skarżącemu. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o zmianę zarządzenia i wyzwanie bezpośrednio Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosków, a także do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) – dalej "P.p.s.a." - wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru – w przypadku osób fizycznych na formularzu PPF. Konsekwencje niezłożenia wniosku w takiej właśnie formie reguluje art. 257 P.p.s.a., stanowiący, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skutki złożenia wniosku z pominięciem wymaganej formy łagodzi wprawdzie § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), zgodnie z którym, jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się jej ten formularz w celu jego wypełnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że warunkiem rozpoznania merytorycznego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wezwanie z dnia 13 maja 2016 r. do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej, pełnomocnik Skarżącego otrzymał w dniu 18 maja 2016 r. Wezwanie zawierało pouczenie, że niedokonanie tej czynności w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, będzie skutkować pozostawieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie przy piśmie tym doręczono Stronie formularz PPF. Skarżący jednak w zakreślonym terminie, ani terminie późniejszym, nie przedstawił stosownego formularza. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego odnośnie doręczania korespondencji bezpośrednio Skarżącemu, z pominięciem wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, z uwagi na to, że Skarżący osobiście złożył zażalenia wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wskazać należy, że ustanowienie pełnomocnika obliguje sąd do doręczenia pisma bezpośrednio pełnomocnikowi. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób jakby sama dokonywała czynności procesowych, w tym odbioru pism tyle, że z wykorzystaniem profesjonalnej pomocy. Bez znaczenia dla skuteczności doręczenia pozostają relacje między pełnomocnikiem a mocodawcą, przyjęty przez nich sposób komunikacji czy zakres przekazywania informacji (por. B. Dauter w "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego", wydanie 1 wyd. Wydawnictwo Prawicze Lexis Nexis Sp. z o.o., Warszawa 2007 r., s. 179.). Wobec tego bez wpływu dla sprawy pozostaje okoliczność, iż Skarżący osobiście złożył zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W sprawie był ustanowiony pełnomocnik, a pełnomocnictwo nie zostało mu wypowiedziane, w związku z powyższym wezwanie do nadesłania PPF oraz informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało prawidłowo skierowane na adres pełnomocnika. Skuteczność doręczenia tego wezwania pełnomocnikowi Skarżącego powoduje, iż to od daty gdy pełnomocnik otrzymał to wezwanie rozpoczął bieg termin do złożenia formularza PPF. Skarżący mimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 13 maja 2016 r. nie nadesłał wypełnionego formularza PPF. Nie uczynił tego również wnosząc sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego, w którego uzasadnieniu wyjaśniono jakich braków nie uzupełnił i jakie są tego konsekwencje. Z tej przyczyny, Sąd na podstawie art. 252 § 2 w związku z art. 257 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.