III SA/Wa 3098/14
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-27
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Pomimo złożonych oświadczeń, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych, które pozwoliłyby na zweryfikowanie jej twierdzeń o pogorszeniu sytuacji życiowej i niemożności poniesienia kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Strona skarżąca M.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na miesięczny dochód 5 tys. zł, stałe opłaty w wysokości ok. 4 tys. zł, utrzymanie dwóch synów oraz posiadanie domu o wartości ok. 1 mln zł i oszczędności w wysokości 5 tys. zł. Mimo wezwania, strona nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych. Wskazała również na pogorszenie sytuacji życiowej związane z koniecznością poddania się badaniom lekarskim oraz załączyła deklarację podatkową za 2016 r. z wysokim przychodem. Jedyny wymagalny koszt sądowy to wpis od skargi kasacyjnej w wysokości ok. 17 834 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27/12/2017 r Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/12/2017 r po rozpoznaniu wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /4/2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy
1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
2) Skarżący M.M. (dalej także jako "Strona") wnioskiem zawartym na formularzu PPF r., a potem w piśmie z 14/12/2017 r. zwrócił się o przyznanie "prawa ubogiego" w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powyżej 10 tys. zł. Wskazał, że posiada dom o wartości ok 1 mln zł, oszczędności w wysokości 5 tys. zł, miesięczny dochód w wysokości 5 tys. zł. Stałe opłaty wynoszą ok 4 tys., ma na utrzymaniu [...] synów.
W piśmie z 14/12/2017 r. dodatkowo wskazał, że postanowienie referendarza sądowego z 20/11/2017 r. nie zostało zakwestionowane, ponieważ NSA w postanowieniu z 25/10/2017 r II FZ 561/17 z uwagi na specyfikę obiegu dokumentów, ustosunkował się do argumentów Strony, podniesionych w ponownym wniosku. Skarżący powołał się na pogorszenie sytuacji życiowej, w szczególności na konieczność poddania kompleksowemu badaniu lekarskiemu. Załączył deklarację podatkową za 2016 r., z której wynika uzyskanie przychodu, przy znaczących nakładach, w kwocie 4180232,70 zł.
Nie załączył, mimo doręczonego wezwania, wyciągów z rachunków bankowych.
3) Należy zaznaczyć, ze jedyny wymagalny koszt sadowy w sprawie to koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości niespełna 20 tys. zł (17834 zł). Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony ubiegającej się – po raz kolejny – o przyznanie "prawa ubogiego" ustanowionego przez suwerena w art. 243 § 1 n u.p.p.s.a. - o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej – w tym lub w innych postępowaniach, decyzji podatkowych.
Zdaniem referendarza sądowego, nie wykazane jednak pozostało w jaki sposób zmieniła się sytuacja majątkowa Skarżącego w stosunku do tej ocenionej przez Sąd, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ Skarżący ograniczył się do deklaracji dotyczących przebytych badań lekarskich, bez wykazania tego faktu, jak też bez wykazania zmian w sytuacji majątkowej i finansowej. Skarżący nie w pełni wykazał swoją sytuacje finansową także dlatego, że, pomimo wezwania, nie złożył wyciągu z rachunku bankowego ani szczegółowych informacji o podejmowanych pracach dorywczych i dochodach wynikających z tego tytułu.
Stąd urzędnik sądowy uznał, że w sprawie pozostała niezakwestionowana skutecznie ocena NSA i ocena zawarta w postanowieniu z 20/11/2017 r., ponieważ nie zaistniała możliwość zweryfikowania oświadczenia, co do wysokości dochodów i wydatków skarżącego, poprzez porównanie ich ze stosownymi w tym zakresie zaświadczeniami bądź przepływem środków na rachunkach bankowych. Również ocena zawarta w innych up0rzednio wydanych względem Strony rozstrzygnięciach, co do możliwości poczynienia oszczędności, nie została skutecznie wzruszona.
Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów oraz nie złożył dodatkowych wyjaśnień, z których można by wnioskować o niemożności zgromadzenia środków na poczet wymagalnych kosztów postępowania w sprawie.
Stąd pogląd, że referendarz sądowy nie uzyskał tak pożądanej w niniejszym postępowaniu wiedzy, czy w istocie sytuacja finansowa Skarżącego zmieniła się na tyle, że uzasadniłaby odmienną ocenę jego zdolności płatniczych z tą dokonaną w prawomocnym postanowieniu Sądu z 20/7/2017 r., czy postanowieniem z 25/10/2017 r. sygn. akt II FZ 561/17).
W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa ubogiego – pomimo pewnych cech tego stanu wynikających z treści złożonych oświadczeń - ponieważ urzędnik sądowy jest zobowiązany uwzględniać przy podejmowaniu decyzji wskazań wynikających zarówno z woli suwerena uwiecznionej w powszechnie obowiązujących aktach prawnych, jak i z istniejącego dorobku prawnego, w tym ukształtowanego przez Naczelny Sad Administracyjny.
4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło