III SA/Wa 3101/06
WyrokWSA w Warszawie2007-06-05
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Sylwester Golec, Jakub Pinkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości, zawierało wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, a także czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i rozpoznał zarzuty strony skarżącej?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zostało uchylone z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, a także naruszenia zasady zaufania obywateli do organów administracji. Organ nie powołał dowodów potwierdzających istnienie spornych zaległości ani nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S.A. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, które utrzymało w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON o zaliczeniu nadpłaty w wpłatach na PFRON na poczet zaległości z lat 1996-1997. Strona skarżąca kwestionowała istnienie zaległości, ich przedawnienie oraz brak decyzji stwierdzającej wysokość zobowiązań, a także brak rozliczenia odsetek od nadpłaty. Minister utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na sposób zaliczenia nadpłat i objęcie części zaległości postępowaniem restrukturyzacyjnym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej, stwierdzono, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądzono od Ministra na rzecz L. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi L. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz L. S.A. z siedzibą w L. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
III SA/Wa 3101/06
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej wydanym w stosunku do skarżącego L. S.A. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2005 r. [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).
W dniu [...] listopada 2005 r. r. Prezes Zarządu PFRON na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ust. o reh.) oraz art. 21 ust. 1, art. 76 § 1 oraz art. 76a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 143, poz. 1199 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p. zaliczył z urzędu nadpłatę skarżącego przedsiębiorstwa w wysokości 11.484, 86 zł powstałą w lutym, marcu, czerwcu, sierpniu, wrześniu, październiku 1998 r. oraz w maju 2004 r. na skutek dokonania wpłat wyższych od należnych na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON za grudzień 1996 r. oraz styczeń 1997 r.
Na to postanowienie strona skarżąca złożyła zażalenie z dnia 18 listopada 2005 r. wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem strony skarżącej wykazane przez organ zaległości w ogóle nie istnieją. Podniesiono także, że skarżąca w ogóle nie posiada żadnych zobowiązań wobec PFRON dotyczących miesiąca grudnia 1996 r., oraz wskazała, iż domniemane zaległości za ten miesiąc uległy przedawnieniu. Ponadto stwierdziła, iż w aktualnym stanie sprawy nie istnieje w obrocie prawnym decyzja stwierdzająca wysokość zaległości, w szczególności za styczeń 1997 r. Tym samym w jej ocenie nie można dokonać zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań skarżącej , które nie istnieją.
Skarżąca zarzuciła, iż z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika czy organ podatkowy uwzględnił kwotę należnych odsetek od nadpłaty i w jakiej wysokości. Wskazała ponadto na kopie raportów zaległości podmiotu na dzień 6 maja 2005 r. oraz 31 października 2005 r. Podkreśliła, iż domniemane w jej ocenie zaległości za miesiąc grudzień 1996 r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2002 r.
W zaskarżonym postanowieniu Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał mocy postanowienie, wydane przez Prezesa Zarządu PFRON w dniu [...] listopada 2005 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kwota 9.831, 90 zł powstała w 1998 r., została zaliczona przez organ I instancji na poczet najstarszego zobowiązania tj. grudnia 1996 r. i stycznia 1997 r. Natomiast nadpłatę z maja 2004 r. zaliczono na zobowiązanie za styczeń 1997 r. Ponadto, wskazał, iż zaległość za okres 1997-1999 r. została objęta decyzją restrukturyzacyjną w sprawie której toczy się postępowanie, a okres ten ulega zawieszeniu na czas od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji i nie przedawnia się w oparciu o ustawę o restrukturyzacji.
Skarżąca pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2006 r. Nr[...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 w związku z art. 235 O.p. Ponadto podniosła, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, ani też nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu skarżącej spółki. Zdaniem skarżącej, organ pominął całkowitym milczeniem fakt, iż postanowienie organu I instancji zaliczało nadpłatę także na zaległość za grudzień 1996 r., a tych zaległości w żadnym razie nie obejmuje postępowanie restrukturyzacyjne. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutu skarżącej dotyczącego oprocentowania stwierdzonych nadpłat. Tym samym wyjaśniła, iż od lat bezskutecznie domaga się od PFRON rozliczenia nadpłaty, która na dzień 13 września 2001 r. wynosiła [...] zł. Nadpłatę tą skarżąca zaliczyła właśnie na poczet zaległości za lata 1997 -1999 r. Podkreśliła, iż nie wie w jaki sposób została zarachowana przez PFRON wskazana nadpłata oraz jak były zaliczane jej bieżące wpłaty.
Odpowiadając na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi.
Wyjaśnił ponadto, iż zaległość za miesiąc grudzień 1996 r. została spłacona nadpłatą powstałą w 1998 r. i dlatego nie mogła ulec przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zaskarżone postanowienie nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego w zakresie okoliczności, na które powoływała się strona skarżąca w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Organ nie powołał w postanowieniu dowodów, z których wynikałoby, że strona skarżąca miała sporne zaległości we wpłatach na PFRON. Również w aktach sprawy brak jest tych dowodów. W zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że zaległości te "istniały" jednakże wobec niepowołania dowodów potwierdzających tę okoliczność stwierdzenia te należało uznać za bezzasadne. W ten sam sposób organ odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązań skarżącego zakładu z tytułu wpłat na PFRON.
Postanowienia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na zaległości zgodnie z treścią art.
76a § 1 O.p. są postanowieniami na które służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 217 § 2 O.p. postanowienia, na które służy zażalenie muszą zawierać uzasadnienia prawne i faktyczne. Zgodnie z treścią art. 210 § 4 O.p., który na podstawie art. 235 O.p. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zatem w niniejszej sprawie organ w sposób ewidentny naruszył przepis art. 217 § 2 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ust. o reh. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało brakiem możliwości skontrolowania rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z rzeczywistym stanem faktycznym. Tym samym postanowienie to uchylało się od jakiejkolwiek kontroli w zakresie prawa materialnego i było dowolne.
Z akt sprawy wynika, że organ nie podjął działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu zweryfikowania żądań strony skarżącej, które były oparte na przepisach prawa – art. 76 § 1 i art. 76a § 2 pkt 1 i 2 O.p. i z tego względu stanowiły przedmiot toczącego się w sprawie postępowania. Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 122 i 187 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem składu orzekającego wobec oczywistego charakteru naruszeń prawa w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uzasadnienia wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zasadny był także zarzut naruszenia określonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania obywateli do organów administracji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie na ruszało przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1,. art. 210 § 4 w związku z art. 235 i art. 217 § 2 O.p. w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło