III SA/Wa 3102/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skargi D. L., A. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., działając jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej - D. L. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. i 2000 r. oraz Skarżącego - A. L. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. i 2000 r. Odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i [...] zostały doręczone Skarżącym w dniu 12 stycznia 2006 r., zaś odpisy tytułów wykonawczych nr [...] i [...] doręczono dnia 31 marca 2006 r. Pismem z dnia 26 września 2007 r. Skarżący wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej w przedmiocie należności objętych ww. tytułami. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W związku z zażaleniem na powyższe rozstrzygnięcie Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z uwagi na konieczność wyjaśnienia woli Skarżących. Precyzując swoje stanowisko Skarżący wskazali, że przedmiotowe pismo stanowi wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący złożyli zażalenie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący podnieśli, że znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, bowiem ich jedynym źródłem utrzymania są niskie emerytury, które nie wystarczają na koszty utrzymania oraz leki. Wskazali, że dalsze prowadzenie egzekucji z zajętych świadczeń emerytalnych oraz samochodu osobowego Toyota Corolla spowoduje pozbawienie ich środków do życia. Do przedmiotowego zażalenia Skarżący załączyli szereg dokumentów świadczących o ich złym stanie zdrowia oraz ponoszonych wydatkach na leczenie. Ponadto zarzucili naruszenie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wskazując na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., zgodnie z którą wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ww. ustawy, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, iż materialno - prawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, uprawnione są do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zależy od uznania organu nadzoru poprzez użycie w treści ww. przepisu słowa "może". Oznacza to, że organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że może on, ale nie musi, wstrzymać postępowanie egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie. Celem unormowania przewidzianego w tym przepisie jest w istocie rzeczy możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania. Ustawodawca nie określił przy tym, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega wątpliwości zdaniem organu, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy, co oznacza, że powinny w sposób oczywisty odbiegać od występujących powszechnie. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sadów administracyjnych za przesłankę wstrzymania postępowania egzekucyjnego przyjmuje się zdarzenia spowodowane działaniem czynników niezależnych od zobowiązanego, na które nie mógł on mieć wpływu. W świetle powyższego w ocenie organu przedstawione przez Skarżących argumenty dotyczące trudnej sytuacji finansowej - bardzo niskich emerytur stanowiących jedyne źródło utrzymania - nie stanowią wystarczającej podstawy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał ponadto, że postępowanie egzekucyjne jest dolegliwe dla Skarżących, ale do jego wszczęcia dochodzi wówczas gdy zobowiązanie jest wymagalne, a nie zostało uregulowane w dobrowolny sposób. W takim przypadku organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowania, zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środków egzekucyjnych przewidzianych ww. ustawie, które prowadzą bezpośrednio wykonania obowiązku. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego jest instytucją nadzwyczajną i dlatego może być stosowane jedynie w wyjątkowych przypadkach, oddala ono bowiem w czasie realizację obowiązków ciążących na zobowiązanych, a w konsekwencji powoduje wzrost kwoty zaległości poprzez wzrost odsetek za zwłokę. Poprzez wstrzymanie postępowania egzekucyjnych nie ulegnie poprawie sytuacja finansowa Skarżących. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Ministra Finansów oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Zarzucili skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, naruszenie zasad ogólnych postępowania określonych w K.p.a. - art. 7, art. 8, art. 9 poprzez prowadzenie postępowania bez przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący nadmienili, ze powyższe naruszenia miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy. W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2009r., stanowiącym uzupełnienie skargi podnieśli dodatkowo zarzuty, zmierzające do podważenia zasadności egzekwowanego zobowiązania, z uwagi na przedawnienie roszczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę analizowaną według powyższych kryteriów uznać należy za niezasadną. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy organ w sposób prawidłowy zastosował przepis art.23 par.6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl w/powołanej normy prawnej organy sprawujące nadzór mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Punktem wyjścia dla rozważań w niniejszej sprawie jest dokonanie wykładni pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", użytego w treści omawianego artykułu. Przede wszystkim wskazać należy, iż omawiany przepis wprowadza odstępstwo od generalnej zasady możliwie najszybszego wykonania zobowiązania. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie, muszą więc mieć charakter ściśle wyjątkowy, czyli odbiegać od występujących powszechnie. Podobne rozumienie zwrotu, użytego przez ustawodawcę w art.23 par.6 ustawy o p.e.w.a. zaprezentował także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 czerwca 2007r. stwierdzając, iż : "za szczególnie uzasadnione przypadki mogą być uznane sytuacje spowodowane działaniem czynników, na których wystąpienie zobowiązany nie miał wpływu, niezależnie od sposobu jego postępowania, mające charakter losowy, zaistniałe w toku postępowania egzekucyjnego". W ocenie tut. Sądu okoliczności podnoszone w skardze, pozostają w oderwaniu od w/zaprezentowanego rozumienia omawianej normy. Przede wszystkim nie noszą znamion wyjątkowości, ani też nie odbiegają od sytuacji występujących powszechnie . Zasadnie także wywodził organ, iż w niniejszym postępowaniu, nie zachodzi możliwość podnoszenia zarzutów odnośnie zbyt dokuczliwego charakteru egzekucji. Te przesłanki nie podlegają bowiem badaniu w trybie art.23 par.6 przedmiotowej ustawy. Zdaniem tut. Sądu niniejsze postępowanie nie jest także właściwym dla wskazywania zarzutów zawartych w uzupełnieniu skargi. Przesłanki zmierzające do podważania zasadności i skuteczności tytułu egzekucyjnego mogą być bowiem podnoszone ewentualnie lecz w postępowaniu toczącym się w trybie art.33 przedmiotowej ustawy. W realiach prawnych rozpoznawanej sprawy, okoliczności te pozostają poza sferą możliwego badania. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielając wywodów zawartych w złożonej skardze, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.151 p.p.s.a.