III SA/Wa 3104/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi G.S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz G.S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z [...] maja 2008r., po rozpatrzeniu skargi S. S., na czynności organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., - umorzył postępowanie w sprawie wniesionej skargi, jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, że wnoszący skargę na czynności egzekucyjne Pan S. S. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwaną dalej "u.p.e.a." Podniósł, że S. S. jest byłym wspólnikiem Spółki Cywilnej S. G.S., S.S. ( zwana dalej "Spółką"), która zakończyła swoją działalność gospodarczą i która jest zobowiązana do uregulowania ciążących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, lipiec i sierpień 2004r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu S. S., przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie do Ministra Finansów. Z prawa tego S. S. jednak nie skorzystał. W dniu 12 czerwca 2008r. zażalenie na przedmiotowe postanowienie z [...] maja 2008r. wniósł natomiast G. S. (Skarżący w niniejszej sprawie) drugi wspólnik spółki. W zażaleniu podniósł, iż zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa. Ponadto wydając zaskarżone postanowienie organ nie dokonał wnikliwej i pełnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podniósł, że ustalenia ustania bytu prawnego Spółki dokonano na podstawie dokumentów przedłożonych tylko przez S. S. nie uwzględniając natomiast dokumentów złożonych w tym przedmiocie przez drugiego wspólnika G. S., które to dokumenty wskazują inny termin ustania bytu prawnego tejże Spółki. Wskazał także, iż zgodnie z art. 54 u.p.e.a. oraz art. 115 i art. 133 Ordynacji podatkowej zarówno S. S. jak i on jest stroną postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zwózce samochodu marki Daewoo Nubia, gdyż zwózka dotyczy majątku Spółki. Podniósł ponadto, że o wydanym postanowieniu w dniu [...] maja 2008r., dowiedział się dopiero 5 maja 2008r., z kserokopii przedmiotowego postanowienia przesłanej mu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w związku z czym nie uchybił terminowi do wniesieniu zażalenia. Minister Finansów postanowieniem z [...] sierpnia 2008r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z 10 czerwca 2008 r., wniesionego przez Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] maja 2008r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwaną dalej "K.p.a.") organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ podniósł, że zgodnie z doktryną oraz orzecznictwem sądów administracyjnych niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje z kolei sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nie mającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych, lub odwołanie zawiera braki formalne. Zdaniem organu w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności wniesionego zażalenia z przyczyn podmiotowych. Wnoszący zażalenie G. S. nie posiadał bowiem legitymacji do jego wniesienia, gdyż nie brał udziału w postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie art. 134 K.p.a. w zw. z akrt 28 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez niezasadne przyjęcie, iż Skarżący nie miał prawa wniesienia zażalenia z uwagi na brak legitymacji w sprawie, 2. naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez odmówienie Skarżącemu prawa do udziału w sprawie, pomimo, iż zgłosił on swój udział w postępowaniu przed prawomocnym jego zakończeniem, 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, ze Skarżący nie brał udziału w sprawie w postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji, 4. niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności, czy Skarżący wniósł środek zaskarżenia w terminie, 5. naruszenie art. 8 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe określenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji oraz poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z zażaleniem G. Stefaniaka na postanowienie dotyczące skargi na czynność egzekucyjną wniesionej przez drugiego wspólnika byłej P.P.H.U. "S. s.c. S.S. S.G." - S. S.. Skarga ta dotyczyła czynności egzekucyjnej dokonanej w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego na postawie tytułów wykonawczych wystawionych wobec obu wspólników rozwiązanej spółki. Stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje m.in. z chwilą: doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z tego względu uznać trzeba, że G. S. był stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych SM [...], SM [...], SM [...] Sm [...]. Fakt, że egzekucyjny środek zaskarżenia złożył tylko jeden z zobowiązanych wymienionych w tytułach wykonawczych nie oznacza, że wszczęte zostało jakieś inne postępowanie, odrębne od egzekucyjnego. Egzekucyjne środki zaskarżenia wnoszone i rozpatrywane są w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że czynności organu rozpoznającego egzekucyjne środki zaskarżenia dotyczą tych samych podmiotów co konkretne postępowanie egzekucyjne, w którym zostały wniesione. Dlatego zdaniem Sądu stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia G. S. ze względu na brak legitymacji podmiotowej nie ma w niniejszej sprawie ani uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. Nie ma jednakże racji Skarżący twierdząc, że w jego przypadku termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg dopiero w dniu doręczenia mu odpisu postanowienia wydanego wobec S. S. tj. 5 czerwca 2008r. Ustanowiony w art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 54 § 5 u.p.e.a. 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia w przypadku strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji liczy się od dnia doręczenia postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu. W tym terminie może wnieść środek zaskarżenia osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił postanowienia, a o jego wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. Sam fakt przesłania przez organ administracyjny postanowienia, które nie zostało uprzednio doręczone stronie postępowania administracyjnego, nie może mieć bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia zażalenia, a w szczególności nie otwiera on biegu tego terminu dla strony. W razie nieskorzystania przez strony ze środków zaskarżenia w podanym terminie postanowienie uprawomocnia się, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił je wszystkim stronom. Postanowienie takie może być wzruszone tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II k.p.a. Wówczas stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu postanowienia, gdy to było już ostateczne, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Art. 134 K.p.a, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (postanowienia) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (postanowienia). Są to zatem dwa typy rozstrzygnięć wydawanych w zależności od okoliczności. Nie mogą one jednakże być stosowanie dowolnie. Z tego względu rozstrzygnięcie o niedopuszczalności zażalenia, gdy z ustaleń faktycznych wynika, iż brak było przesłanek do kwestionowania legitymacji podmiotowej Skarżącego, a organ odwoławczy winien był stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, uznać należy za niezgodne z prawem i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić. O kosztach postępowania i wykonalności uchylonego rozstrzygnięcia Sąd orzekł stosownie do art. 200 i 152 P.p.s.a.