III SA/Wa 3112/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-28

Skład orzekający: Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości likwidacyjnej, która wniosła skargę na decyzję podatkową przed ogłoszeniem upadłości, posiada legitymację procesową do prowadzenia tego postępowania po ogłoszeniu upadłości?
Ratio decidendi
Spółka w upadłości likwidacyjnej, która wniosła skargę na decyzję podatkową przed ogłoszeniem upadłości, traci legitymację procesową do prowadzenia tego postępowania po ogłoszeniu upadłości. Zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, postępowania dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. W związku z tym, skarga wniesiona przez spółkę w upadłości została odrzucona jako niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za 2006 r. Po wniesieniu skargi, sąd wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych, w tym do przedstawienia dokumentu potwierdzającego upoważnienie do reprezentacji spółki. W trakcie postępowania ujawniono, że wobec spółki ogłoszono upadłość likwidacyjną, a syndyk został powołany przed wniesieniem skargi. Sąd uznał, że spółka utraciła legitymację procesową do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono na rzecz O. Sp. z o.o. kwotę 1.107 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2006r. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej kwotę 1.107 zł (słownie: jeden tysiąc sto siedem złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W niniejszej sprawie O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej (zwana dalej: "Skarżącą" lub "Spółką") wniosła do tutejszego Sądu w piśmie z dnia 3 września 2012 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2006r. Następnie zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej - w osobie doradcy podatkowego L. B., do usunięcia braku formalnego wskazanej skargi, poprzez złożenie dokumentu z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła mu pełnomocnictwa do reprezentacji Skarżącej w dacie jego udzielenia, tj. w dniu 20 grudnia 2010 r. - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie ww. pełnomocnik Skarżącej nadesłał przy piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. kopię odpisu aktualnego z KRS Skarżącej wystawionego na dzień 8 września 2010 r., z którego wynikało iż organem uprawnionym do reprezentacji skarżącej Spółki jest jej Zarząd, przy czym do prowadzenia spraw Spółki uprawniony jest każdy członek zarządu samodzielnie. Zgodnie z zapisami znajdującymi się w przedłożonym odpisie aktualnym z KRS skarżącej Spółki, członkami jej Zarządu byli wówczas J. L. oraz K. M. B. R., która - jak wynika z załączonego do skargi pełnomocnictwa (karta nr 18 akt sądowych) - w imieniu skarżącej Spółki udzieliła w dniu 20 grudnia 2010 r. dor. pod. L. B. pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącej m.in. w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Następnie w dniu 4 kwietnia 2013 r. swój udział w niniejszej sprawie w charakterze pełnomocnika strony skarżącej zgłosił radca prawny M. B., który przy piśmie oznaczonym tą samą datą złożył do akt sprawy następujące dokumenty: 1) odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...], w którym wskazany Sąd ogłosił upadłość skarżącego O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczył Syndyka w osobie D. L.; 2) odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] marca 2013 r., sygn. akt [....] o powołaniu zastępcy syndyka masy upadłości w osobie spółki "Syndycy M. K., J. O., W. M., P. S." S.A. z siedzibą w W. wskazującego jednocześnie, iż ww. zastępca Syndyka wykonuje w postępowaniu upadłościowym wszystkie czynności zastrzeżone dla Syndyka; 3) informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z KRS skarżącej Spółki pobraną z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 28 marca 2013 r., z uwidocznioną w jej treści osobą syndyka D. L.; 4) pełnomocnictwo procesowe udzielone r. pr. M. B. w dniu 28 marca 2013 r. przez zastępcę Syndyka, tj. Spółkę "Syndycy M. K., J. O., W. M., P. S." S.A. do reprezentowania zastępcy Syndyka we wszelkich sprawach dotyczących skarżącej Spółki; 5) informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z KRS Spółki "Syndycy M. K., J. O., W. M., P. S. " S.A. z siedzibą w W. pobraną z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu wniesienia jej przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z kolei przepis art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012r., poz. 1112 z późn. zm.), stanowi że jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu 21 czerwca 2012 r., tj. jeszcze przed dniem wniesienia przez Skarżącą jej skargi, Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych wydał w sprawie o sygn. akt [...] postanowienie, w którym ogłosił upadłość skarżącej Spółki obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczył Syndyka w osobie D. L. Następnie wskazany powyżej Sąd postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., sygn. akt [...] powołał zastępcę Syndyka masy upadłości w osobie spółki "Syndycy M. K., J. O., W. M., P. S. " S.A. z siedzibą w W. , wskazując jednocześnie, iż ww. zastępca Syndyka wykonuje w postępowaniu upadłościowym wszystkie czynności zastrzeżone dla Syndyka. Należy w tym miejscu wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 144 Prawa upadłościowego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciw niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, iż legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1171/08). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły. W związku z powyższym w terminie otwartym do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] skarżąca Spółka nie posiadała już legitymacji procesowej do jej wniesienia. Przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (por. wyrok NSA z 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1033/08, publ. na str. www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono w pkt 2) sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło