III SA/Wa 3116/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie przedstawił wystarczająco szczegółowych informacji o swojej kondycji finansowej, a przedstawione dowody nie potwierdzały jego twierdzeń o tragicznej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że jego dochody z działalności gospodarczej są zajęte na rzecz Skarbu Państwa, a jego rodzina utrzymuje się z emerytury żony i wynagrodzenia córki. Wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową, w tym zajęcie rachunku bankowego i wysokie wydatki związane z utrzymaniem rodziny i leczeniem. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji, co zostało przez niego uczynione.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M. D. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że dochody jakie osiąga z działalności gospodarczej są w całości zajęte na rzecz Skarbu Państwa. W rezultacie Skarżący nie dysponuje środkami nawet na pokrycie składek ZUS i bieżące utrzymanie. Obecnie utrzymuje go żona, która pobiera emeryturę w wysokości 1.400 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje również córka i wnuczka. Dochody córki wynoszą 1.700 zł. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 65,5 m2. W piśmie dołączonym do formularza PPF pełnomocnik Skarżącego podał, że Skarżący jest w trakcie rekonwalescencji po przebytym zawale serca. Jego dochody oscylują w granicach 2.500-3.000 zł. Z dochodu tego są opłacane składki ZUS oraz kredyt. 2 grudnia 2011 r. Skarżący odebrał decyzję o zajęciu rachunku bankowego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał zeznania podatkowe, decyzję o waloryzacji emerytury żony, zestawienie przychodów i kosztów, oświadczenie i dokumenty dotyczące miesięcznych wydatków, dokumenty dotyczące stanu zdrowia Skarżącego, wyciągi bankowe, harmonogram spłaty kredytu, tytuł wykonawczy, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, oświadczenie w sprawie posiadanych lub zbytych nieruchomości, oświadczenie w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika, orzeczenie o niepełnosprawności wnuczki. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że po zajęciu jego konta sytuacja finansowa rodziny jest tragiczna. Rodzina funkcjonuje jedynie dzięki kredytowi żony i limitom na kartach kredytowych. Skarżący podał, że jego córka samotnie wychowuje swoje dziecko, którego koszty utrzymania – z racji niepełnosprawności są wyższe (zakup obuwia ortopedycznego, rehabilitacja). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest pełnych informacji koniecznych do stwierdzenia, że Skarżący spełnił powyższą przesłankę. Po pierwsze: Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił tego, iż – jak czytamy w formularzu PPF - zajęcie egzekucyjne pozbawiło go wszystkich dochodów osiąganych z działalności gospodarczej. W każdym razie faktu tego nie obrazują przesłane wyciągi bankowe. Przeciwnie z jednego z nich wynika, że tytułem zajęcia (nr zawiadomienia [...]) przelano na konto techniczne kwotę 30 zł (k. 70 akt sądowych). Po drugie: Według oświadczenia Skarżącego wydatki miesięczne jego rodziny kształtują się na poziomie 3.668 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika jednak, że wśród tych wydatków zabrakło raty miesięcznej spłacanej przez Skarżącego pożyczki. Rata ta wynosi mianowicie 1.460 zł. Dodatkowo Skarżący – podobnie jak żona i córka – spłaca karty kredytowe wydane przez [...] SA i [...] SA. We wrześniu 2011 r. była to kwota 650 zł, zaś w listopadzie 2011 r. 555 zł. W rezultacie więc wydatki rodziny są wyższe, niż zadeklarował to Skarżący i wynoszą ponad 5.000 zł. Tymczasem emerytura żony Skarżącego wynosi 1.461 zł, zaś wynagrodzenie córki 1.577 zł, co daje łącznie 3.038 zł i są to – według oświadczenia Skarżącego – jedyne w chwili obecnej dochody rodziny. Jak należy przypuszczać powstała różnica pokrywana jest z kredytu i limitów na kartach kredytowych. Sam Skarżący wyjaśnił bowiem, że "rodzina jeszcze funkcjonuje tylko dzięki kredytowi żony i limitom na kartach kredytowych". Oświadczeniu temu przeczy jednak przesłany materiał. Przykładowo na rachunku bankowym należącym do córki Skarżącego saldo dostępnych środków finansowych wyniosło na 30 listopada 2011 r. 1.775 zł. Wydaje się zatem, że skoro – z uzyskiwanych dochodów - jest ona w stanie poczynić oszczędności, to sytuacja rodziny nie jest tak tragiczna jak to przedstawił Skarżący. Po trzecie: Z analizy przepływu środków na koncie należącym do żony Skarżącego wynika, że w dniu 8 listopada 2011 r. dokonano wypłaty gotówkowej na kwotę 10.200 zł. Skarżący nie wskazał natomiast sposobu, w jaki środki te zostały rozdysponowane. Uznać zatem należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło