III SA/Wa 3133/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/3/2018 r po rozpoznaniu wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /8/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a Odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie; P. S., na urzędowym formularzu PPF r, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata). W uzasadnieniu powielił część informacji badanych już w prawie pomocy i wskazał, że: – jest osobą bezrobotną utrzymuje się z prac dorywczych (ok 800 zł); – pozostaje na utrzymaniu żony uzyskującej 3000 zł miesięcznie oraz "500+"; - spłaca wraz z żoną kredyt w wysokości 1300 zł miesięcznie oraz pożyczkę w wysokości 600 zł miesięcznie i in.; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami; - zlikwidował działalność gospodarczą w 2015 r. i od tego czasu jest bezrobotny; - posiada mieszkanie 47,4 m.kw. we współwłasności z bankiem (kredyt hipoteczny). Skarżący, nie wykonał wezwania referendarza sądowego, skierowanego na oznaczony w rubryce 2.2 formularza ppf adres do korespondencji, doręczonego w trybie art. 73 u.p.p.s.a.. W szczególności bezskuteczne pozostało wezwanie o wyciągi z rachunków bankowych oraz zeznania podatkowe. Referendarz sądowy wskazuje, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz 1369) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Strona Skarżąca, chociaż zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających jej przyznanie prawa pomocy. Powodów tych nie wyjaśniła także, pomimo wezwania jej o to pismem z 16/02/2018 r., doręczonym w trybie zastępczym z art. 73 u.p.p.s.a., na wskazany przez Stronę adres dom korespondencji, w dniu 8 marca 2018 r. Strona nie przekazała w szczególności, wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów. Należy zaznaczyć, że referendarz sądowy, jako gospodarz postępowania o prawo pomocy, nie był uprawniony do weryfikowania woli Strony, co do adresu do doręczeń w tym przedmiocie (invitum qui servat, idem facit occidenti). Skoro jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi (kasacyjnej) w kwocie 1000 zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie, zaś Strona wykazała wysokość miesięcznych dochodów w kwocie 4300 zł, to brak było (z urzędu, przy posiadanych informacjach) podstaw do uznania jej niezdolności do uczestnictwa w kosztach postępowania: tym bardziej, że Skarżący korzystał już z dobrodziejstw prawa pomocy i mógł poczynić oszczędności na dalsze etapy postępowania. Nie wykazał Skarżący również bezskuteczności negocjacji z pełnomocnikiem, co do reprezentowania go przy posiadanych środkach finansowych, czy możliwości uzależnienia wynagrodzenia od wyniku sprawy. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej. Brak jednak informacji o szczegółach jej sytuacji życiowej, i to pomimo wezwania skutecznie doręczonego, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w sprawie. Nieuzasadnione jest oczekiwanie przez Skarżącego powielania wcześniej zapadłych względem niego rozstrzygnięć, ponieważ podjęcie (bezpodstawnie), przy sabotowaniu wezwań urzędnika sądowego mogłoby nie oprzeć się zarzutom o nadużycie posiadanego władztwa czy podejrzeniom o pozaprawne kryteria procedowania w sprawach o prawo pomocy. Każde działanie w tym zakresie musi posiadać wystarczające uzasadnienie (bonum ex malo non fit). Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.