III SA/Wa 3153/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 3153/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 3153/13, 2) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia doradcy podatkowego. We wniosku z dnia 14 listopada 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, Skarżący – S.R. , wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, ale nie dysponuje środkami na wynagrodzenie dla adwokata oraz na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie nie jest już reprezentowany przez pełnomocnika, bowiem pełnomocnictwo to wygasło. Skarżący oświadczył, że jest rencistą. Otrzymuje rentę w wysokości 880 zł netto. Nie posiada majątku. W utrzymaniu pomaga mu osoba bliska mieszkająca w Niemczech. Z uwagi na stan zdrowia Skarżący ponosi znaczne wydatki na leki. Skarżący oświadczył ponadto, że ma udziały w dwóch spółkach, ale znajdują się one w likwidacji i nie posiadają majątku. Skarżący na podstawie aktu notarialnego ma prawo do dożywotniego korzystania z mieszkania i powinien ponosić opłaty za to mieszkanie. Do wniosku Skarżący dołączył wyciągi z rachunku bankowego, kserokopię zaświadczenia o wysokości przyznanej renty a także fakturę za leki. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, do: nadesłania zeznań podatkowych za 2012 i 2013 r., przedstawienia miesięcznego zestawienia dochodów i niezbędnych wydatków skarżącego (z uwzględnieniem m.in. opłat za mieszkanie, media, wydatków na wyżywienie i leki), wskazania i udokumentowania wysokości pomocy uzyskiwanej od "osoby bliskiej" mieszkającej w Niemczech, tj. nadesłanie kopii przekazów pocztowych, przelewów lub udokumentowania tej okoliczności w inny sposób, wskazania komu i jakie tytuły prawne przysługują od lokali położonych w W. przy ul. [...] (adres do korespondencji skarżącego) i [...] (adres na decyzji ZUS) oraz wyjaśnienia, kto ponosi ciężar utrzymania tych lokali, nadesłania kopii dowodu rejestracyjnego samochodu, dla którego skarżący opłaca miejsce parkingowe oraz dodatkowe ubezpieczenie assistance [...] w wysokości 21 zł miesięcznie, dokumentów potwierdzających że spółki, w których skarżący posiada udziały zostały pozostawione w stan likwidacji, a także udokumentowania kondycji finansowej tych spółek. W związku z tym, że Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie ww. postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wyjaśnił, że mieszka w Niemczech u bliskiej mu osoby i z tego tytułu nie ponosi żadnych wydatków dotyczących utrzymania. Odnośnie mieszkania przy ul: [...], Skarżący oświadczył, że należy ono do Pani M. . Skarżący ponosi opłatę za to mieszkanie w wysokości 430 zł miesięcznie, jednak dostaje zwrot za parking od Pani M. w wysokości 45 zł za parking, który należy do mieszkania. W związku z powyższym opłata miesięczna za mieszkanie wynosi 385 zł. Ponadto Skarżący ponosi miesięczne wydatki: za prąd – 25 zł, lekarstwa 200 zł, assistance – 21 zł. Pozostała część miesięcznego dochodu z tytułu renty w wysokości 880,55 zł, jest przeznaczona na wyżywienie. Odnośnie lokalu przy ul. [...], Skarżący wyjaśnił, że należy on do P. Usług Sp. z o.o., której udzielił pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że nie posiada samochodu, jednak posiada ubezpieczenie assistance z uwagi na to, że jest osobą niepełnosprawną i jest mu niezbędna pomoc z użytkiem samochodu. Ubezpieczenie to jest przypisane do Skarżącego a nie do konkretnego samochodu. Skarżący wyjaśnił również, że posiada udziały w PHU F. Sp. z o.o. w likwidacji, w której jest nieodpłatnie likwidatorem. Ponadto posiada udziały w I. Sp. z o.o. w likwidacji jednak nie ma dostępu do jakiejkolwiek dokumentacji tej Spółki, mimo próby kontaktu z tą Spółką. Do pisma Skarżący dołączył kserokopię legitymacji osoby niepełnosprawnej, bilans oraz rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia 2014 r. – 31 sierpnia 2014 r. F. sp. z o.o. w likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, co w konsekwencji uzasadniało w tej sprawie skorzystanie przez tutejszy Sąd z instytucji tzw. autokontroli zaskarżonego postanowienia bez przesyłania akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może je uchylić i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo (zob. art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy wskazać że rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 p.p.s.a., przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - może być natomiast przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Zaznaczyć także wypada, iż prawo pomocy jest odstępstwem od generalnej reguły ponoszenia przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to tym samym, iż odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, gdy strona nawet przy dołożeniu jak największych starań, nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych, niezbędnych na pokrycie wspomnianych kosztów. Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż z taką właśnie wyjątkową sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i dlatego też wniosek Skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie oświadczeń Skarżącego popartych dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy a także dokumentami nadesłanymi przy zażaleniu Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa, w której znajduje się Skarżący wypełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że otrzymuje on jedynie rentę w wysokości 880,55 zł. Jako miesięczne wydatki Skarżący wskazał: opłaty za mieszkanie przy ul: [...] w wysokości 385 zł, opłaty za prąd - 25 zł, wydatki na lekarstwa - 200 zł, ubezpieczenie assistance – 21 zł. Pozostała kwota przeznaczona jest na wyżywienie. Opisana sytuacja majątkowa Skarżącego, w szczególności zestawienie uzyskiwanego dochodu z wydatkami skłania do przyjęcia tezy, iż Skarżącego nie stać na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy, że w świetle powyższego również i ten wniosek zasługiwał na uwzględnienie, albowiem powyższe uniemożliwia samodzielne sfinansowanie takich usług. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w związku z art. 195 § 2 p.p.s.a przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.