III SA/Wa 3159/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-04

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczny majątek i wysokie dochody może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym, mimo że kwota wpisu sądowego jest wielokrotnie niższa od jej oszczędności?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca posiada majątek znacznej wartości, w tym nieruchomości i papiery wartościowe, a przede wszystkim oszczędności wielokrotnie przekraczające wysokość należnego wpisu sądowego. Poniesienie kosztów sądowych nie będzie stanowić uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący O.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.984 zł. W uzasadnieniu wskazał, że choć posiada środki na rachunku bankowym, zaskoczyła go kwota wpisu. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, posiada dwa mieszkania o wartości 1 mln zł, działki rolne o wartości 200.000 zł, działki budowlane o wartości 1 mln zł, oszczędności w wysokości 300.000 zł oraz papiery wartościowe o wartości nominalnej 500.000 zł. Miesięcznie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 6.000 zł netto.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.984 zł, skarżący – O.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że posiada środki na rachunku bankowym, ale na dzień otrzymania wezwania nie spodziewał się takiej opłaty tytułem wpisu od skargi. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnim synem. Do swojego majątku zaliczył: dwa mieszkania o pow. 142 m² i 46 m² (łączna wartość 1 mln zł), działki rolne o wartości 200.000 zł, działki budowlane o łącznej pow. 6.000 m² i wartości 1 mln zł. Ponadto skarżący posiada oszczędności w wysokości 300.000 zł oraz papiery wartościowe o wartości nominalnej 500.000 zł. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 6.000 zł netto miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 2.984 zł. Odnosząc powyższą kwotę do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada bowiem majątek znacznej wartości, w tym nieruchomości oraz papiery wartościowe, a przede wszystkim posiada oszczędności w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość należnego w sprawie wpisu sądowego. Ponadto, także sam skarżący nie neguje faktu, że posiada środki na rachunku bankowym. Wyjaśnia jedynie, że zaskoczyła go kwota należnego w sprawie wpisu sądowego. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. W ocenie referendarza sądowego, nie budzi wątpliwości, że poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych w sprawie, w tym uiszczenie wpisu w wysokości 2.984 zł, nie będzie stanowiło dla niego uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło