III SA/Wa 3159/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4/7/2017 r po rozpoznaniu wniosku O. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z [...]/8/2015 r.Nr[...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący O. O. (dalej również powoływany skrótowo jako "O.O." lub jako "Strona"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości niespełna 1500 zł, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 21/6/2017 r), zwrócił się przyznanie prawa pomocy. Powołał się na złą sytuację materialną, ponieważ "posiada środki zgromadzone w nieruchomościach, papierach wartościowych i na rachunkach bankowych (...) i będąc przekonanym o skuteczności skargi, nie spodziewał się wezwania do uiszczenia opłaty tytułem wpisu sądowego. Posiada syna, samochód Land Rover oraz papiery wartościowe o wartości [...],- zł, lecz trudno zbywalne. Dysponuje także dwoma mieszkaniami (o pow 142 i 46 m.kw.) o wartości niespełna 1 mln. zł, działkami rolnymi o pow. 15 ha (wartość 200000,- zł) oraz działkami budowlanymi o powierzchni 6000 m.kw i wartości niespełna 1000000,- zł. Powołując się na oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości [...],- zł oraz dochody z pracy w wysokości 6000,- zł zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1492 zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej (tym bardziej, że są one usprawiedliwione treścią złożonych oświadczeń), jak też realizuje postulat zapewnienia Stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb: tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego. Z informacji nadesłanych przez Stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym przekracza minimum socjalne (https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2)., wynoszące ok 900 zł na osobę (por część historyczna). Jednak także (zwiększona) kwota wydatków Strony, niezbędnych do zachowania godziwej egzystencji, zważywszy na sprawowanie opieki nad synem (ur. 2004 r.) i problemy związane z natychmiastowym wygospodarowaniem (nieoczekiwanej) kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, które zasygnalizowała, powinna być możliwa do zaspokojenia z posiadanych zasobów. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącego, także dlatego, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej warunkuje rozpoznanie sprawy przez Sąd, czyli warunkuje dostęp Skarżącego do Sądu – i to Sądu II instancji. W tym też zakresie, biorąc pod uwagę rygor odpowiedzialności karnej za złożone oświadczenia (o którym Strona została pouczona w rubryce 13 formularza) oraz istniejące mechanizmy weryfikacyjne składanych deklaracji (z art. 249 u.p.p.s.a. i in przepisów), należy przyjąć oświadczenia Skarżącego o trudno zbywalnym charakterze środków majątkowych w postaci nieruchomości czy papierów wartościowych – za prawdziwe - do czasu zakończenia rozpoczętego postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy, ale tylko na tym etapie postępowania do czasu jego zakończenia i postępowania – być może – zainicjowanego sprzeciwem, jest jednak spowodowana tym, że Skarżący zadeklarował w rubryce 7.2 formularza posiadanie środków finansowych na rachunkach bankowych 335 razy przekraczających wysokość wymaganego wpisu od skargi, jak też dochody (miesięczne) w wysokości czterokrotnie przekraczającej wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Brak jest wykazanych przeszkód do pokrycia wymagalnych kosztów sądowych z zadeklarowanych zasobów. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.