III SA/Wa 3161/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Starszego Referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2018 r., III SA/Wa 3161/17 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za lipiec 2016 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Skarżąca P. Sp. z o.o., w skardze z 12 sierpnia 2017 r. i na urzędowym formularzu PPPr z 23 września 2017 r. złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powołała się na to, że z powodu przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT Spółka utraciła płynność finansową. W konsekwencji jest na granicy upadłości i nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 10.000 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy poniosła stratę 1.142.381,33 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunkach bankowych posiada 0,53 zł. Wskazała też, że ponosi wydatki stałe na księgowość – 200 zł oraz zatrudnienie – 500 zł i biuro – 500 zł. Posiada zobowiązania z tytułu dostaw i usług – 726.654,94 zł oraz z tytułu podatków i ZUS – 41.856,99 zł. Spółka, wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014, 2015 i 2016r., deklaracje VAT-7 za miesiące od czerwca do sierpnia 2017 r. oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 i 2016r. Starszy referendarz sądowy, zaskarżonym postanowieniem z 3 stycznia 2018 r., odmówił przyznania Skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ z uwagi na wysokość wpisu sądowego 100 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie był w stanie uznać, iż Spółka wykazała zdolności zgromadzenia środków na poczet kosztów sądowych. W szczególności, jego zdaniem, nie wskazuje na to rachunek zysków i strat za 2016r. oraz zeznanie podatkoweCIT-8, z których wynika, że w 2016r. Skarżąca uzyskała przychody w kwocie 2.124.473,53 zł. Zdaniem referendarza sądowego, fakt poniesienia straty z działalności nie oznacza braku środków finansowych, ponieważ Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca, w sprzeciwie z 9 listopada 2017 r., wniosła o zmianę zakwestionowanego postanowienia referendarza sądowego i przyznanie Skarżącej prawa pomocy względnie o "uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz 1369, dalej jako "u.p.p.s.a.") "przez błędne przyjęcie, ze skarżąca nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub ewentualnie że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (...)". Uznała, że wykazała, że nie posiada środków na poczet kosztów postępowania, a nadto jej sytuacja uległa jeszcze "drastycznemu pogorszeniu", ponieważ "wobec jej działalności gospodarczej występują liczne zajęcia komornicze". Nie mogła przy tym przewidzieć, że sytuacja gospodarcza kraju ulegnie "tak drastycznej zmianie", jak też, że "trzeba czynić oszczędności na koszty sądowe." Zdaniem Skarżącej, nie można patrzeć na działalność gospodarczą jedynie przez pryzmat przychodów, "gdyż nieodłącznym elementem działalności gospodarczej są koszty, które skarżąca jest zobowiązana pokrywać, a które powodują stratę z działalności gospodarczej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Powodem odmowy przyznania prawa pomocy było to, że Referendarz sądowy stwierdził, że z uwagi na zestawienie wysokości przychodów i wysokości kosztów sadowych Skarżąca nie wykazała niemożności poniesienia tych kosztów. W ocenie Sądu, ocena sytuacji finansowej Spółki dokonana w zakwestionowanym postanowieniu była trafna, ponieważ Skarżąca, jak wynika z przedłożonych dokumentów, uzyskała przychody w kwocie 2.124.473,53 zł (por. rachunek zysków i strat za 2016r. oraz zeznanie podatkowe CIT-8), czyli znacząco przekraczającej wysokość wymagalnych kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w kwocie 100,- zł. Z deklaracji Skarżącej, zawartych także w sprzeciwie, wynika, że ponosi wydatki związane z działalnością gospodarczą, czego wyrazem może być choćby osiąganie straty. Niezrozumiałe są zatem twierdzenia Skarżącej o niemożności poniesienia tych konkretnych wydatków związanych (pośrednio) z prowadzoną działalnością, tj. kosztu wpisu, zwłaszcza z uwagi na znikomą ich wysokość w relacji do ogólnej kwoty wydatków. Skarżąca nie wykazała ani zmiany jej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej jej ponoszenie ciężarów, ani pierwszeństwa innych ponoszonych wydatków. Podsumowując, ani starania urzędnika sądowego podjęte w celu umożliwienia Skarżącej takiego przedstawienia jej sytuacji i okoliczności, które mogłyby skutkować przyznaniem prawa pomocy, ani "autonomiczne" działania Spółki czego wyrazem jest sprzeciw nie mogą – wobec niewykazania wypełnienia przesłanek z art. 246 § 2 u.p.p.s.a., spowodować korzystnego dla Strony rozstrzygnięcia wniosku. Drugorzędna dla oceny wniosku jest podnoszona niemożność przewidzenia sytuacji gospodarczej kraju czy obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W związku z powyższym Sąd jest zobowiązany, na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.