III SA/Wa 3166/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant ref. staż. Patrycja Kęcik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi B. GmbH na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...], 2) określa, że postanowienia, których nieważność stwierdzono w punkcie 1) nie mogą być wykonane całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. GmbH kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 216 § 1, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 70 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60. ze zm. powoływanej dalej jako O.p), utrzymał w mocy postanowienie Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wydane w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez Skarżącą B. GmbH na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i odsetek od tej zaległości. Z akt sprawy wynika, że Izba Celna w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdziła zaliczenie dokonanej przez Skarżącą B. GmbH wpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i odsetek od tej zaległości. Na to postanowienie Spółka pismem z dnia 24 czerwca 2008 r. wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 10 listopada 2010 r. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: - norm prawa materialnego przez przyjęcie, że organ w drodze postanowienia może zmienić treść decyzji administracyjnej; uzasadniając ten zarzut Skarżąca wywodziła, że postanowienie utrzymane w mocy postanowieniem zaskarżonym w niniejszej prawie, w istocie zmieniało treść wydanej w stosunku do Skarżącej decyzji z dnia 14 grudnia 2007 r. w zakresie odsetek od zobowiązania podatkowego określonego tą decyzją, - art. 2 i 7 konstytucji RP oraz art. 121, 122, 123 i 125 O.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi Skarżąca. Zezwala na to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa - sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "K.p.a.") lub art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.. Na wstępie należy podkreślić, że co do zasady, zgodnie z art. 13 § 1 pkt 1 O.p. w pierwszej instancji organami podatkowymi są: - naczelnik urzędu skarbowego, - naczelnik urzędu celnego, - wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa. Ordynacja podatkowa w art. 13 § 2 pkt 2 lit. b) O.p. przewiduje, iż na podstawie odrębnych przepisów organem podatkowym pierwszej instancji mogą być również Dyrektor Izby Skarbowej, Dyrektor Izby Celnej. Przynanie przez powołany przepis Dyrektorowi Izby Skarbowej i Dyrektorowi Izby Celnej kompetencji organu pierwszej instancji ma charkter wyjątkowy dopuszczalny na podstawie odrębnych przepisów, gdyż co do zasady na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., organy te są organami odwoławczymi od decyzji naczelników urzedów skarbowych i naczelników urzedów celnych, czyli organami działajacymi w drugiej instancji. Z treści powołanych przepisów wynika, że Izba Celna nie jest organem podatkowym w ogóle, w pierwszej i drugiej instancji. Daltego, zdaniem Sądu należało stwierdzić, że wydane w niniejszej sprawie postanowenie Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. było dotknięte wadą nieważności z powodu przesłanki wymieninej w art. 247 § 1 pkt 1 O.p. tj. z powdy wydania go przez organ niewłaściwy z naruszeniem art. 13 § 1 pkt 1 O.p. Zgodnie z treścią art. 219 do postanowień, na które służy zażalenie stosuje się odpowiednio przepisyart. 240-249 O.p. Utrzymujące w mocy to postanowienie postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. postanowienie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] także było dotknięte tą wadą. Gdyby nawet przyjąć, że postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w istocie było aktem wydanym przez Dyrektora Izby Celnej, działającym jako organ pierwszej instancji, to postanowienie to także należałoby uznać za wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż zdaniem Sądu w systemie prawa brak jest normy przyznającej Dyrektorowi Izby Celnej kompetencję do wydawania w pierwszej instancji postanowień na podstawie art. 62 § 4 O.p. Tak więc nalezało by wówczas uznać, że w ninejszej sprawie nie została spełniona wskazana w art. 13 § 2 pkt 2 lit. b) O.p. przesłanka, w postaci istnienia odrębnych przepisów przyznających Dyrektorowi Izby Celnej kompetencję do wydawania w pierwszej instancji postanowień w sprawie zaliczenia dokonych przez podatników wpłat. W tym stanie rzeczy należałoby stwierdzić, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wydano z naruszeniem art.13 § 1 pkt 2 lit. b) O.p., co stanowi przesłankę z art. 247 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 219 O.p. do stwierdzenia nieważnościpostanowienia. Zatem nawet przy uznaniu, że postanowienie utrzymane w mocy postanowienim zaskrżonym w rozpoznanej sprawie było wydane przez Dyrektora Izby Celnej, Sąd obowiązany byłby do stwierdzenia nieważności obydwu tych postanowień. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku Sąd uznał, że zbędne było rozpoznanie sprawy pod kątem zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, 152 i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.