III SA/Wa 3167/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca H. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że uzyskuje emeryturę (z KRUS-u) w kwocie 347 zł, a kwota ta nie pokrywa wydatków na utrzymanie gruntu. Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu kredytu budowlano – hipotetycznego w kwocie 609.756,81 zł. Od maja do listopada 2011 r. Skarżąca spłaciła zadłużenie, w wysokości 48.505 zł, z dochodu pochodzącego z wynajmu lokalu. Skarżąca od maja 2009 r. wynajmuje budynek o powierzchni 300 m² W ciągu 2 lat od czynszu odliczana była kwota 6.000 zł na remont budynku. Miesięczne wydatki na utrzymanie Skarżąca określiła na kwotę: 350 zł na życie, 200 zł na gaz, światło oraz 900 zł (w sezonie grzewczym) na ogrzewanie budynku, który nie jest wynajęty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz że posiada dom o powierzchni 80 m², w którym zamieszkuje, dom o powierzchni 300 m², który wynajmuje na przedszkole oraz dom o powierzchni 1.000 m², który jest przeznaczony do wynajęcia. Skarżąca posiada także nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha. Ponadto Skarżąca wskazała, że z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód 347 zł, a tytułu najmu lokalu dochód w kwocie 10.000 zł. Skarżąca wyjaśniła również, że budynek o powierzchni 1.000 m² został wybudowany w 2008 r. z przeznaczeniem do wynajmu. Nieruchomość ta została wynajęta spółce, która oddała budynek w stanie nienadającym się do wynajęcia. Dochód z najmu wyniósł 165.000 zł natomiast koszt remontu 169.140 zł Na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżąca przedstawiła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36L. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunków bankowych, wyciąg z rejestru gruntów, pismo z banku [...] o restrukturyzacji zadłużenia oraz zaświadczenie Komornika Sądowego, że na dzień 1 grudnia 2011 r. cała należność wierzyciela została spłacona. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych również w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3166/11, w której kwota wpisu sądowego wynosi 200zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że w 2011 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała przychód w kwocie 77.708 zł, dochód w kwocie 10.382,61 zł natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 67.325 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika natomiast, że z tytułu najmu na konto Skarżącej wpływa miesięcznie kwota 10.000 zł. Z przedstawionego natomiast pisma Banku [...] wynika, że Skarżąca z tytułu kredytu posiada zadłużenie na kwotę 609.756,81 zł oraz odsetek 5.040 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 350 zł na życie, 250 zł na opłatę za media oraz 900 zł w sezonie grzewczym za ogrzewanie budynku. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Skarżąca uzyskuje dochód z dwóch źródeł na kwotę 10.347 zł miesięcznie. Swoje wydatki na miesięczne utrzymanie określiła natomiast na kwotę około 600 zł. natomiast w okresie zimowym 1.500 zł. (ogrzewanie 900 zł). jedynym zobowiązanie Skarżącej jest kredyt w banku na kwotę 609.756,81 zł. jednakże Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody, z których może regulować swoje zobowiązanie w systemie ratalnym. Z przedstawionego zaświadczenia Komornika Sądowego wynika ponadto, że Skarżąca w dniu 1 grudnia 2011 r. spłaciła całą należność wierzyciela. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.