III SA/Wa 3167/11

Dnia 20 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – H. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2012 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. Skarżącej, przy piśmie z 1 grudnia 2011 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 29 listopada 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że uzyskuje emeryturę (z KRUS-u) w kwocie 347 zł, a kwota ta nie pokrywa wydatków na utrzymanie gruntu. Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu kredytu budowlano – hipotetycznego w kwocie 609.756,81 zł. Od maja do listopada 2011 r. Skarżąca spłaciła zadłużenie, w wysokości 48.505 zł, z dochodu pochodzącego z wynajmu lokalu. Skarżąca od maja 2009 r. wynajmuje budynek o powierzchni 300 m² W ciągu 2 lat od czynszu odliczana była kwota 6.000 zł na remont budynku. Miesięczne wydatki na utrzymanie Skarżąca określiła na kwotę: 350 zł na życie, 200 zł na gaz, światło oraz 900 zł (w sezonie grzewczym) na ogrzewanie budynku, który nie jest wynajęty. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz że posiada dom o powierzchni 80 m², w którym zamieszkuje, dom o powierzchni 300 m², który wynajmuje na przedszkole oraz dom o powierzchni 1.000 m², który jest przeznaczony do wynajęcia. Skarżąca posiada także nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha. Ponadto Skarżąca wskazała, że z tytułu najmu lokalu uzyskuje dochód w kwocie 10.000 zł. Skarżąca wyjaśniła również, że budynek o powierzchni 1.000 m² został wybudowany w 2008 r. z przeznaczeniem do wynajmu. Nieruchomość ta została wynajęta spółce, która oddała budynek w stanie nienadającym się do wynajęcia. Dochód z najmu wyniósł 165.000 zł natomiast koszt remontu 169.140 zł Na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżąca przedstawiła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36L. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunków bankowych, wyciąg z rejestru gruntów, pismo z banku [...] o restrukturyzacji zadłużenia oraz zaświadczenie Komornika Sądowego, że na dzień 1 grudnia 2011 r. cała należność wierzyciela została spłacona. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2012 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w sprzeciwie od powyższego postanowienia wskazała, że osiąga dochody w wysokości 10.347 zł miesięcznie. Wyjaśniła, że musi zgromadzić 40.000 zł na rozpoczęcie remontu elewacji, zaś miesięczna wysokość spłaty kredytu to 6.000 zł, zatem pozostaje jej 4.000 zł, z czego opłaca podatek dochodowy i podatek rolny w wysokości 850 zł miesięcznie. Podkreśliła, że w wyniku wichury w 2010 r. musiała naprawić szkody – zerwany dach na stodole (koszt naprawy 6.000 zł), zerwane obróbki blacharskie na budynku przedszkola (koszt naprawy 2.600 zł). Wskazała ponadto na koszt 762,60 zł – naprawa pieca centralnego ogrzewania. Podkreśliła, że może zaoszczędzić jedynie na jedzeniu i ogrzewaniu domu w którym mieszka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż Skarżąca złożyła wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 200 zł. Należało również wziąć pod uwagę, że na Skarżącej ciąży również obowiązek uiszczenia wpisu w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3166/11 - w wysokości 200 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że z tytułu najmu na konto Skarżącej wpływa miesięcznie kwota 10.000 zł oraz uzyskuje ona dochód w wysokości 347 zł miesięcznie z tytułu emerytury. Miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 350 zł na życie, 250 zł na opłatę za media oraz 900 zł w sezonie grzewczym za ogrzewanie budynku. Wskazała także, iż miesięczna wysokość spłaty kredytu to 6.000 zł, zaś z pozostałej kwoty opłaca podatek dochodowy i podatek rolny w wysokości 850 zł miesięcznie. Zestawiając te sumy stwierdzić należy, że Skarżąca może wygospodarować kwotę 200 zł (400 zł w obu sprawach) w celu uiszczenia wpisu sądowego. Sąd, oceniając powyższe, stwierdza, że sytuacja finansowa Skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż nie wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy także, że wpłacenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, rozstrzygającego spór, co do istoty. Zrealizowane zostanie zatem prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd, zważywszy na całość przedstawionej wyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 259 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.