III SA/Wa 3171/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-21
Skład orzekający: Marta Waksmundzka – Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej i nie dostarczyła wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie wykaże w sposób wyczerpujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Samo opisanie sytuacji finansowej, ujawnienie posiadanych składników majątku i wysokości dochodów oraz zobowiązań, bez przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających te okoliczności, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł, powołując się na posiadanie majątku (domek, kawalerka, działki), emeryturę w wysokości ok. 4000 zł oraz miesięczną ratę kredytu w wysokości 500 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez skarżącego jego sytuacji finansowej i niedostarczenia wymaganych dokumentów. Skarżący złożył sprzeciw, twierdząc, że jego sprawa dotyczy zadośćuczynienia za straty wyrządzone przez zwierzęta chronione, a nie pomocy finansowej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości w podatku od nieruchomości za 2011 r. i 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
A. R., dalej jako Skarżący zwrócił się o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący posiada majątek w postaci domku rekreacyjnego, kawalerki oraz działek. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości ok. 4.000 zł. Skarżący mieszka sam, spłaca kredyt, którego rata miesięczna wynosi 500 zł.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W uzasadnieniu wskazał, iż okoliczności, na których Skarżący oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Zaznaczył, iż Skarżący nie dostarczył dokumentów uzupełniających wniosek, do złożenia których został wezwany pismem z 8 grudnia 2012 r. W ocenie referendarza sądowego oświadczenia te nie były wystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jego stanu finansowego i możliwości płatniczych. Wskazał, iż uzasadnienie wniosku Skarżącego sprowadza się de facto do powołania się na szkody wyrządzone przez bobry, ujawnienia składników majątku oraz wysokości emerytury i raty miesięcznej spłacanego kredytu. W związku z tym uznał, iż Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 201 2 r. Wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o merytoryczne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze. zm.) Podniósł, iż wnosił o opiekę prawną i finansową przed zwierzętami chronionymi. Zdaniem Skarżącego jego wniosek i skarga nie dotyczy pomocy, lecz zadośćuczynienia za straty ze strony zwierząt chronionych. Zarzucił, iż decyzja Burmistrza R. z dnia [...] marca 2012 r. jest niezgodna z prawdą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia Referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 20 grudnia 2012 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a.
Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powyższe uregulowania wprost przenoszą na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Odpowiadając na wstępie na podniesione przez Skarżącego zarzuty dotyczące decyzji Burmistrza R. utrzymanej w mocy przez zaskarżoną decyzję należy wskazać, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, lecz bada jedynie zaistnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez Skarżącego zakresie.
Sąd uznał, iż Skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Wymaga podkreślenia, iż Skarżący nie dostarczył dokumentów uzupełniających wniosek, do złożenia których został wezwany pismem z 8 grudnia 2012 r. Oświadczenia złożone przez Skarżącego nie były wystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jego stanu finansowego i możliwości płatniczych. Uzasadnienie wniosku Skarżącego sprowadza się de facto do powołania się na szkody wyrządzone przez bobry, ujawnienia składników majątku oraz wysokości emerytury w kwocie 4 tysięcy złotych i raty miesięcznej w wysokości 500 zł z tytułu spłacanego kredytu. Okoliczności, na których Skarżący oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Jak już wskazano na wstępie to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób wyczerpujący przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
W związku z tym w ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło