III SA/Wa 3176/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, którego miesięczne dochody wraz z dochodami żony wynoszą 2.848,08 zł, a wydatki na utrzymanie domu, spłatę kredytów i leki przekraczają 2.235 zł, brak jest środków na opłacenie radcy prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dlatego zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącej podatku VAT. Skarżący wskazał na trudną sytuację finansową, opierając swoje utrzymanie na emeryturze w wysokości 1.195 zł, przy czym jego żona zarabia ok. 1.500 zł. Małżonkowie ponoszą wysokie koszty utrzymania domu, spłaty kredytów i leków, nie posiadają oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2010 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Skarżący – A.P. wniósł do Sądu na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości 1.195 zł. Żona skarżącego zarabia ok. 1.500 zł netto, z czego spłaca kredyty. Skarżący wskazał, że nie stać go na opłacenie radcy prawnego we własnym zakresie, a chce wnieść skargę kasacyjną. Skarżący jest inwalidą [...] grupy, a jego żona inwalidą [...] grupy. Do swojego majątku skarżący zaliczył dom do wykończenia, o pow. 160 m² obciążony hipoteką. Skarżący nie posiada oszczędności. Do miesięcznych kosztów utrzymania Skarżący zaliczył opłaty na: utrzymanie domu – około 500 zł, spłatę kredytów około 1.200 zł oraz leki około - 100 zł. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że miesięczne dochody skarżącego i jego żony to: emerytura skarżącego – 1.195,08 zł, wynagrodzenie jego żony ok. 1.500 zł, zasiłek pielęgnacyjny 153 zł (łącznie 2.848,88 zł). Z kolei wydatki na utrzymanie domu to: gaz (średnio przez cały rok) ok. 400 zł, prąd 130 zł, woda i ścieki 70 zł, śmieci 34 zł, telefony i Internet 150 zł (razem ok. 784 zł). Dodatkowo małżonkowie spłacają kredyty w łącznej wysokości 1.350 zł, miesięcznie oraz ponoszą wydatki na leki w wysokości 100 zł. Razem wszystkie wydatki i zobowiązania to 2.235 zł. Na wyżywienie i ubrania pozostaje małżonkom ok. 614 zł. W krytycznych sytuacjach korzystają z pomocy rodziny i znajomych. Do wniosku skarżący załączył zeznania podatkowe swoje oraz żony, wyciągi z rachunków bankowych, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącego i jego żony, decyzję o waloryzacji emerytury. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (celem wniesienia skargi kasacyjnej) tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych. Oceniając aktualną sytuację finansową skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie jest wstanie ponieść kosztu usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Jak wynika z jego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów, skarżący oraz jego żona uzyskują dochody w łącznej wysokości 2.848,08 zł miesięcznie. Dochody te w całości przeznaczane są na utrzymanie domu, opłaty za media (ok. 780 zł), spłatę kredytów (ponad 1.300 zł), leki (100 zł), wyżywienie i ubrania (ok. 600 zł). Skarżący i jego żona nie osiadają oszczędności, ani majątku (poza niewykończonym domem). Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów usług radcy pranego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie zasadnym jest ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło