III SA/Wa 3179/14

WyrokWSA w Warszawie2015-09-23

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Piotr Przybysz, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma prawo określić wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, jeśli dłużnik uchyla się od jej przekazania, mimo że w początkowej fazie postępowania pojawiła się omyłka pisarska co do jego statusu (wierzyciel zamiast dłużnika)?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo określić wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, jeśli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania. Omyłka pisarska w dokumentacji organu, która została sprostowana, nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia w przedmiocie określenia tej kwoty, zwłaszcza gdy materiał dowodowy potwierdza status dłużnika i jego uchylanie się od obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wysokości nieprzekazanej przez skarżącą, jako dłużnika zajętej wierzytelności, kwoty. Skarżąca kwestionowała swój status dłużnika, wskazując na omyłkę pisarską w dokumentach organów, która miała potwierdzać jej status wierzyciela. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydanym na skutek zażalenia wniesionego przez M. A. (dalej "Skarżąca"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r., określające Skarżącej wysokość nieprzekazanej przez nią, jako dłużnika, zajętej wierzytelności w kwocie 238 502, 97 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Naczelnika wskazano, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku E. A., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia wierzytelności w kwocie 341 159, 39 zł u Skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Skarżącej w dniu 19 grudnia 2013 r. W odpowiedzi poinformowała, że E. A. świadczy na jej rzecz usługę, potwierdzając tym samym skuteczność zajęcia. Skarżąca nie przekazała kwoty wynikającej z zajęcia, wobec czego Organ egzekucyjny dokonał kontroli prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego. W efekcie kontroli ustalono, że Skarżąca zawarła z E. A. kolejne umowy zlecenia, które stanowiły podstawę wystawienia przez niego faktur VAT na łączną kwotę 238 502, 97zł. Otrzymanie wskazanej kwoty E. A. potwierdził na dowodach wpłaty odpowiadających poszczególnym fakturom. Ponadto Skarżąca do protokołu oświadczyła, że na dzień 19 grudnia 2013 r. wierzytelność istniała, jednak nie była w stanie określić podstawy prawnej, która doprowadziła do uchylania się od wykonania zobowiązania. Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 17, art. 18, art. 91 w zw. z art. 71a § 9 i art. 7lb, art. 89 § 3 pkt 2 oraz art. 168c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), oraz błąd w ustaleniach faktycznych, tj. przyjęcie, że Skarżąca stała się dłużnikiem zajętej wierzytelności, podczas gdy w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jako wierzyciel wystawiła na rzecz E. A. faktury VAT, a więc w postępowaniu egzekucyjnym nie mogła stać się dłużnikiem zajętej wierzytelności. Tym samym nie była zobowiązana do przekazania kwoty wynikającej z zajęcia i nie może odpowiadać za ewentualne wyrządzenie wierzycielowi szkody. Ponadto podniosła, że błędne jest stanowisko, iż bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, gdyż wierzytelność nie została udowodniona w postępowaniu kontrolnym. W protokole kontroli także stwierdzono, iż to Skarżąca była wierzycielem, a nie dłużnikiem zajętej wierzytelności. Uzasadniając zajęte stanowisko Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania wierzytelności, i czy w konsekwencji Organ egzekucyjny miał prawo do wydania zaskarżonego postanowienia. Organ II instancji wskazał, że zawiadomienie o zajęciu doręczone Skarżącej nie dotyczyło wynagrodzenia za pracę, lecz innej wierzytelności pieniężnej (art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), obejmującej swoim zakresem wierzytelności z tytułu dostaw robót i usług, a także wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług w wyniku umów zawartych przed dniem dokonania zajęcia egzekucyjnego. Odnosząc się zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że okoliczność, iż to Skarżąca będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności uchyla się od jej przekazania, wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu kontrolnym, a zwłaszcza z umów zlecenia, które Skarżąca zawarła z E. A. Potwierdzają to także faktury VAT wystawione przez E. A. na rzecz Skarżącej, a także dowody wpłaty, na których potwierdza, że otrzymał od Skarżącej wskazane tam kwoty. Organ powołał się także na oświadczenia Skarżącej zawarte w protokole kontroli co do istnienia wierzytelności oraz okoliczność, iż do dokumentu tego Skarżąca nie zgłosiła zastrzeżeń. Stwierdzenie zawarte w treści postanowienia Organu I instancji (iż to Skarżąca wystawiła faktury VAT) stanowiło oczywistą omyłkę i jako takie zostało sprostowane postanowieniem tego z dnia [...] lipca 2014 r. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora. Powtórzyła zarzuty co do naruszenia art. 17, art. 18, art. 91 w zw. z art. 7 la § 9 i art. 7 lb, art. 89 § 3 pkt 2 oraz art. 168c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 113 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 i art. 18 ustawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. sprostowanie jest zasadne, podczas gdy w realiach sprawy takie sprostowanie jest niedopuszczalne, gdyż z protokołu kontroli i z wydanych postanowień wynika, iż Skarżąca była wierzycielem, a nie dłużnikiem zajętej wierzytelności. Skarżąca podała ponadto, że Organy nie podjęły bardzo istotnej kwestii, tj. tego, iż w roku 2012 wydawano jej zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, a także tego, że w latach 2012 – 2013 egzekwowano wobec niej kwoty zaległości podatkowych, które jednak w rzeczywistości wynikały z zaległości jej męża (E. A.), z którym ma rozdzielność majątkową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Koncentruje się ona bowiem wokół założenia, że ze stanowiska Organów ujawnionego w postanowieniach w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności, a także z protokołu kontroli, wynika status Skarżącej jako wierzyciela, a nie dłużnika zajętej wierzytelności. Ten swój wniosek Skarżąca wyprowadziła z zawartego w protokole kontroli, a następnie w postanowieniu z [...] czerwca 2014 r., stwierdzenia, iż "...Pani A. M. wystawiła faktury...". Otóż Sąd wskazuje, że wspomniane stwierdzenie było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, zostało ono sprostowane w odrębnym postanowieniu Naczelnika, utrzymanym w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, zaś Sąd oddalił skargę Skarżącej na te postanowienia w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki (sprawa o sygn. III SA/Wa 3178/14). Argumentacja Sądu dotycząca oczywistego charakteru tej pomyłki pisarskiej pozostaje aktualna i jest znana Skarżącej z tamtej sprawy. Z punktu widzenia art. 71a § 9 ustawy egzekucyjnej zaszły warunki wydania kwestionowanego postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez Skarżącą kwoty. W protokole z dnia 20 maja 2014 r. Skarżąca przyznała, że na dzień 19 grudnia 2013 r. wierzytelność istniała, nie podała przyczyny, dla której nie przekazała zajętej kwoty pomimo skutecznego zajęcia i swojej świadomości, że ma taki obowiązek. Pomimo tego obowiązku zajęte kwoty przekazała E. A., czemu nie zaprzeczyła, i co wynika z wystawionych przez E. A. potwierdzeń wpłaty, wystawionych w styczniu, marcu i kwietniu 2014 r. Uznać zatem należało, że Skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności w rozumieniu przywołanego przepisu, co czyniło skargę niezasadną. Podawane w końcowej części skargi okoliczności (ewentualne wydawanie Skarżącej w roku 2012 zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach oraz ewentualny fakt, że w latach 2012 – 2013 egzekwowano wobec niej kwoty zaległości podatkowych, które jednak w rzeczywistości były zaległościami jej męża) istotnie, jak zauważył Dyrektor, nie wiążą się z niniejszą sprawą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło