III SA/Wa 3180/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-25

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Bożena Dziełak, Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, działa w ramach uznania administracyjnego, a sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do badania prawidłowości jej podjęcia i nieprzekroczenia ram uznania?
Ratio decidendi
Rozpatrywanie wniosku o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON odbywa się w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia, nawet jeśli istnieją przesłanki do udzielenia ulgi. Sądowa kontrola takiej decyzji jest ograniczona do badania, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone, a nie do nakazania organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, złożył wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości z tytułu wpłat na PFRON, powołując się na trudną sytuację finansową firmy i potencjalne negatywne skutki dla rynku pracy. Prezes PFRON odmówił umorzenia, ale rozłożył płatność zaległości na 12 miesięcznych rat. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że 12 rat jest wystarczającą ulgą, biorąc pod uwagę dochody skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się rozłożenia spłaty na 60 rat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011 r. oddala skargę Z akt sprawy wynikało, że Skarżący – L. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M." w P., złożył wniosek z 24 lutego 2011r. o nienaliczanie odsetek za zwłokę od zaległości we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("PFRON"). Wyjaśnił, że nieterminowe niezłożenie dokumentów wynikało z niezrozumienia przepisu ustawy. W piśmie z 1 kwietnia 2011r. Skarżący stwierdził, iż nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności, ale stanie się tak po naliczeniu zaległości. Wniósł o rozważenie problemu z uwzględnieniem sytuacji rynkowej w piekarnictwie oraz przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2009r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 125, poz. 1035). Skarżący podniósł, że jednorazowa zapłata należności spowoduje konieczność zaprzestania działalności. Wniósł zatem o rozłożenie zobowiązania na raty. W piśmie z 6 czerwca 2011r. Skarżący podniósł, że konieczność uregulowania należności odbije się na prowadzonej przez niego piekarni, powodując także znaczne ograniczenie zatrudnienia i tym samym negatywne skutki dla rynku pracy. Ucierpi zatem również interes publiczny. Skarżący zaznaczył, iż prowadząc działalność w piekarnictwie nie może liczyć na specjalne przychody, a przy tym działalność ta wymaga zachowania określonych reżimów technologicznych. Natomiast w piśmie z 31 sierpnia 2011r. Skarżący wniósł o rozważenie możliwości umorzenia zaległości. Wyjaśnił, że w piekarnictwie bardzo trudno jest uzyskać dochody pozwalające na ponoszenie dodatkowych nieprzewidzianych wydatków. Rok 2010r. zamknął się stratą w kwocie 34.297,49 zł. Wprawdzie sytuacja zaczyna się stabilizować, ale nie gwarantuje osiągnięcia dochodu za 2011r. Zdaniem Skarżącego, PFRON powinien być zainteresowany, aby zakłady zatrudniające niepełnosprawnych nie upadały. Pismem z 21 listopada 2011r. Skarżący wniósł o umorzenie zobowiązania oraz o zawieszenie obowiązku wpłaty naliczonych decyzjami kwot i nienaliczanie odsetek. Podkreślił, że zatrudnił kompetentną osobę do prowadzenia rozliczeń. Jednakże jednorazowa wpłata należności doprowadziłaby do poważnego zachwiania kondycji finansowej firmy oraz skutkowałaby koniecznością zwolnienia około 10 pracowników, w dalszej perspektywie prowadząc do rezygnacji z działalności. Skarżący zadeklarował gotowość zawarcia umowy w zakresie tworzenia miejsc pracy dla niepełnosprawnych. Decyzją z [...] grudnia 2011r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("Prezes PFRON") odmówił Skarżącemu umorzenia zaległych wpłat na PFRON w kwocie 51.565 zł oraz odsetek w kwocie 4.934 zł za miesiące od grudnia 2009r. do lutego 2011r. (pkt 1); rozłożył płatność tych należności na 12 miesięcznych rat, płatnych w okresie od 27 stycznia do 27 grudnia 2012r. (pkt 2) oraz naliczył opłatę prolongacyjną płatną w tym samym okresie (pkt 3). W decyzji określono terminy płatności i wysokość poszczególnych rat. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej: "ustawa o rehabilitacji", zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności, zachodzącej w okolicznościach określonych w art. 49 ust. 5b tej ustawy. Natomiast na podstawie art. 49 ust. 5e pkt 2 ww. ustawy, w przypadku uzasadnionym interesem publicznym lub ważnym interesem pracodawcy i na jego wniosek, zaległości z tytułu wpłat wraz z odsetkami za zwłokę, mogą być rozłożone na raty. Zdaniem Prezesa PFRON, "ważny interes pracodawcy" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków pracodawca nie jest w stanie uregulować zaległości. Zdarzeniem losowym jest niespodziewane zdarzenie, niezależne od woli pracodawcy, które spowodowało, że znalazł się on w trudnej sytuacji finansowej nie pozwalającej na zapłatę zaległości. Natomiast przez "interes publiczny" należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, czy zaufanie do organów władzy. Instytucja rozłożenia na raty skonstruowana została na zasadzie uznania administracyjnego. W ocenie organu pierwszej instancji, ponieważ Skarżący nie powołał się na okoliczności stanowiące przesłanki umorzenia zaległości, tym samym nie udowodnił ich istnienia. Uwzględniając brak możliwości dokonania jednorazowej spłaty zaległości oraz okoliczność, że w 2010 r. Skarżący poniósł stratę w kwocie 34.297,49 zł, a na koniec III kwartału 2011r. strata wyniosła 44.901,55 zł, Prezes PFRON uznał, że zachodzą przesłanki udzielenia ulgi w postaci rozłożenia płatności zaległości na raty. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, odsetki od zaległości naliczane są obligatoryjnie. Podstawę do naliczenia opłaty prolongacyjnej stanowiły art. 57 i art. 58 Ordynacji podatkowej. Od decyzji tej Skarżący złożył odwołanie. Wniósł o jej uchylenie w zakresie pkt 2 oraz pkt 3 w taki sposób, aby zapłata zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON nastąpiła w 60 miesięcznych ratach wraz ze zmodyfikowaniem opłaty prolongacyjnej. Skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej kondycji finansowej wynikającej także z niestabilnej sytuacji ekonomicznej w Polsce i na świecie. Rozłożenie kwoty zaległości na 12 rat doprowadzi do załamania płynności finansowej przedsiębiorstwa oraz zwolnień pracowników, stanowiąc zbyt duże obciążenie finansowe. Prezes PFRON nie wyjaśnił, dlaczego spłata zaległości na nastąpić w 12 ratach, a nie w większej ich ilości. W opinii Skarżącego, przedstawił on sytuację na rynku pracy w P., a sytuacja osób prowadzących działalność w branży piekarniczej jest znana. Elementy te można więc było wziąć pod uwagę podejmując rozstrzygnięcie. Zdaniem Skarżącego, spłata należności możliwa jest w 60 ratach miesięcznych wynoszących 941,65 zł plus opłata prolongacyjna. W celu wykazania, iż nie jest jego zamiarem uchylenie się od spłaty zaległości, Skarżący tytułem pierwszej wpłaty przekazał kwotę 941,65 zł i zadeklarował dopłatę opłaty prolongacyjnej. Decyzją z [...] kwietnia 2012r. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności zaległości, określonych w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, warunkujących umorzenie zaległości, a Skarżący zgodził się z taką oceną. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą również przesłanki do rozłożenia zaległości Skarżącego na większą liczbę rat niż to ustalił Prezes PFRON. Z analizy rocznej struktury przychodu za 2011r. wynikało bowiem, że Skarżący uzyskał przychód w kwocie 3.458.467,61 zł oraz dochód w kwocie 314.465,74 zł. Za styczeń 2012 r. przychód wyniósł 278.122,02 zł, a dochód – 26.865,87 zł. W tej sytuacji udzielenie ulgi w postaci rozłożenia spłaty zaległości na 12 rat Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał za uzasadnione i wystarczające. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, odsetki za zwłokę i opłata prolongacyjna od zaległości rozłożonych na raty naliczane są obligatoryjnie. Nie jest zatem możliwe odstąpienie od ich naliczania. W skardze złożonej powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w zakresie rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu wpłat na PFRON oraz o rozłożenie spłaty zaległości na 60 miesięcznych rat, a także o zmodyfikowanie opłaty prolongacyjnej (pkt 2 i pkt 3 decyzji). Skarżący nie zgodził się z odmową rozłożenia na większą liczbę rat spłaty zaległych wpłat na PFRON. W przekonaniu Skarżącego, organ odwoławczy błędnie zinterpretował jego wniosek i powołał przepis ustawy, który nie przystaje do sytuacji. Ponadto błędnie ocenił możliwości płatnicze pracodawcy. Działając w branży piekarniczej nie można być pewnym stałych dochodów, pozwalających na tak wysokie dodatkowe obciążenia. Biorąc zaś pod uwagę światowy i ogólnopolski kryzys ekonomiczny, zaskarżona decyzja może stać się dla firmy Skarżącego przysłowiowym "gwoździem do trumny". Utrzymanie decyzji w mocy postawi Skarżącego w bardzo trudnej sytuacji i może zachwiać równowagą i płynnością finansową przedsiębiorstwa oraz doprowadzić do zwolnienia części pracowników, czego Skarżący chciałby za wszelką cenę uniknąć. W opinii Skarżącego, Minister Pracy i Polityki Społecznej nie wziął pod uwagę faktu, że Skarżący wpłaca kwotę, jaką jest w stanie uiszczać bez uszczerbku dla kondycji przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Pismem procesowym z 13 marca 2013r. Skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę. Jego zdaniem, Minister Pracy i Polityki Społecznej nie zapoznał się dokładnie z materiałem dowodowym. Nie ustalił bowiem, że aktualnie spłata zadłużenia wynosi 14.124,75 zł, co dowodzi że Skarżący dokłada wszelkich starań, aby wywiązać się ze zobowiązań. Należy oczekiwać, iż organ odwoławczy będzie brał pod uwagę rzeczywisty stan zadłużenia i informował o jego wysokości. Zaniechanie tego może spowodować wrażenie, że Skarżący wykazuje złą wolę w zakresie rozliczenia należności i nie spłaca zadłużenia. Tymczasem celem Skarżącego jest walka o przetrwanie jego działalności i ochrona miejsc pracy pracowników. Swobodna ocena organu powinna znajdować uzasadnienie w ogólnej sytuacji gospodarczej i sytuacji niewielkich firm, które ze względu na koszty funkcjonowania coraz częściej muszą zakończyć działalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddana została decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie ulg w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2009r. do lutego 2011r. oraz odsetek od tych zaległości. Organy orzekające odmówiły umorzenia zaległości i odsetek, uznając za wystarczające rozłożenie ich spłaty na 12 miesięcznych rat. Przepis art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji stanowi, że zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczności pozwalające uznać, że nieściągalność wystąpiła określone zostały w art. 49 ust. 5b tej ustawy. Jakkolwiek Skarżący złożył wniosek także o umorzenie obciążających go zaległości, już na etapie postępowania administracyjnego przyznał, że nie występuje przesłanka nieściągalności należności warunkująca zastosowanie tej ulgi, tj. niewypłacalność spowodowana okolicznościami określonymi w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Skarżący twierdził, że przesłanka ta jednakże wystąpi, jeżeli będzie zobowiązany do jednorazowej zapłaty zaległości, a w postępowaniu odwoławczym podnosił, że skutek taki spowoduje również konieczność zapłacenia należności w 12 ratach. Tym niemniej organy orzekające zobligowane były do rozpatrzenia wniosków Skarżącego w całości, jako że nie wycofał on wniosku o umorzenie zaległości w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a kontroli organu odwoławczego podlegała decyzja w kształcie nadanym jej przez organ pierwszej instancji czyli zawierająca także rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia zaległości i odsetek. Dlatego też w wydanych w sprawie decyzjach musiały znaleźć się rozważania dotyczące umorzenia zaległości i odsetek. Nie oznacza to natomiast niezrozumienia wniosku Skarżącego przez organy orzekające oraz wskazania błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd za prawidłową uznał ocenę organów orzekających, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia przedmiotowych zaległości. Jak już Sąd wskazał, Skarżący zgodził się z tym stanowiskiem. Kwestionował natomiast ilość i związaną z tym wysokość rat, na jakie rozłożono spłatę obciążających go zaległości. Zgodnie z art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty – uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów PFRON. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu finansowego państwa – to jednak odstępstwo od zasady powszechności obciążeń publicznoprawnych. Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w oparciu decyzji w tym przedmiocie na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia ulgi. Zasadnie Prezes PFRON wskazał, że decyzja o rozłożeniu spłaty zaległości na raty oparta jest na instytucji uznania administracyjnego. Ustalając przesłanki rozłożenia zapłaty zaległości na raty ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych, tj. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie, że przesłanki zastosowania ulgi wystąpiły, pozostawiona została organom administracji publicznej. Zaznaczyć należy, że zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to korzystając z uznania administracyjnego organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu. Kontrola Sądu obejmuje natomiast prawidłowość podjęcia decyzji przez organ, w tym zbadanie, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji i zaakceptowane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej rozumienie pojęć "ważny interes pracodawcy" oraz "interes publiczny" jest prawidłowe. Odpowiada ono znaczeniu tych pojęć przyjętemu w orzecznictwie sądowym, aczkolwiek orzecznictwo to kształtowało się początkowo na gruncie przepisów regulujących udzielanie ulg w spłacie zaległości podatkowych. Prezes PFRON słusznie wskazał, że pod pojęciem ważnego interesu pracodawcy rozumieć należy kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie oraz rodziny jak również wyjaśnił, że za ważny interes pracodawcy uznać należy taką sytuację, w której świadczenie podatkowe nie może zostań spełnione bez doraźnej pomocy organów podatkowych. O istnieniu ważnego interesu pracodawcy decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem pracodawcy, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie pracodawcy prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń publicznoprawnych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu pracodawcy", o jakiej mowa w art. 49 ust. 5b ustawy i rehabilitacji. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Natomiast jako interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2003 r. Sygn. akt III SA 1838/01; Mon.Pod. 2003/7/43). Dodać należy, przy ocenie tej przesłanki konieczne jest również uwzględnienie zasadności obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Organy orzekające w zakresie wniosku Skarżącego o rozłożenie zaległości na raty działały w ramach uznania administracyjnego. Uznały bowiem, że wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie takiej ulgi. Zasadnie odwołały się przy tym do sytuacji finansowej Skarżącego, umożliwiającej ocenę zakresu, w jakim udzielona ulga będzie odpowiadała jego możliwościom finansowym, a równocześnie wyznaczała granice uzasadnionej pomocy państwa. Prezes PFRON uzasadnił rozłożenie spłaty zaległości na raty okolicznością, że w 2010r, firma Skarżącego poniosła stratę w wysokości 34.297,49 zł. Na koniec trzeciego kwartału 2011r. strata ta wyniosła 44.901,55 zł. Minister Pracy i Polityki Społecznej przeprowadził postępowanie dowodowe w celu zaktualizowania tych danych. Z dokumentów nadesłanych przez Skarżącego wynikało, że w 2011r. osiągnął on przychód w kwocie 3.458.467,61 zł, a jego dochód wyniósł 314.465,74 zł. Natomiast za styczeń 2012r. przychód wyniósł 278.122,02 zł, a dochód – 26.865,87 zł. Z przedłożonego przez Skarżącego zestawienia "roczna struktura przychodu dla roku – 2011" wynika, że w kwietniu i następnie od czerwca do grudnia tego roku jego działalność przynosiła dochody pozwalające na uregulowanie rat i opłaty prolongacyjnej, wynoszących łącznie około 5.000 zł miesięcznie. Jedynie w listopadzie dochody były niższe, a w czerwcu nieznacznie wyższe niż kwota jaką Skarżący obowiązany był zapłacić zgodnie z decyzją Prezesa PFRON. Zdaniem Sądu, powyższe dane finansowe uzasadniały przyjęcie przez organy orzekające, że spłata zaległości w 12 ratach, a zatem rozłożona na okres roku, jest wykraczającą ulgą, która w takim kształcie umożliwi Skarżącemu zapłatę obciążających o zaległości. Wbrew zarzutom Skarżącego, dane te nie potwierdzają zasadności jego twierdzenia, że taki zakres ulgi zachwieje równowagą i płynnością finansową przedsiębiorstwa oraz doprowadzi do zwolnień pracowników, a nawet zlikwidowania działalności. Powoływanie się przez Skarżącego na światowy i ogólnopolski kryzys ekonomiczny jest chybione o tyle, że typu okoliczności mają charakter ogólny i dotykają wszystkich przedsiębiorców działających w gospodarce. Nie jest to natomiast okoliczność czyniąca sytuację Skarżącego wyjątkową. Skoro zaś ulgi w spłacie należności publicznoprawnych mają charakter wyjątkowy, taki też charakter winny mieć okoliczności uzasadniające ich udzielenie. Innymi słowy, sam w sobie światowy i ogólnopolski kryzys ekonomiczny nie może stanowić podstawy do zastosowania ulgi w stosunku do indywidualnie określonego podmiotu. Zważyć przy tym należało, że Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, iż na skutek owego kryzysu pogorszeniu uległa jego sytuacja i to tak dalece, że jego możliwości zarobkowe uległy co najmniej znacznemu ograniczeniu. Skarżący był wzywany przez Prezesa PFRON do przedłożenia wszelkich dowodów mających wpływ na rozpatrzenie sprawy. Jednakże nie wskazał, czy i o ile uległy ograniczeniu składane do jego firmy zamówienia, nie wskazał, ilu kontrahentów i jak długo zalega z płatnościami i jakich zobowiązań nie może z tego powodu regulować na bieżąco. Ograniczył się w istocie do ogólnikowych stwierdzeń, że stabilność jego firmy i zatrudnienie pracowników mogą być zagrożone. Z zaświadczenia wystawionego 1 marca 2012 r. przez P. S.A. (k. 72) wynika, że Skarżący terminowo spłaca kredyt. W dniu tym nie występowały zaległości w spłacie kredytu. Na 1 kwietnia 2012r. (dzień spłaty kolejnej raty) stan zadłużenia miał wynieść 23.403,38 CHF. Skarżący nie wskazał żadnych innych zadłużeń, które spłaca. Nie wskazał też żadnych płatności, których nie jest w stanie uregulować w terminie. Z przedłożonych przez Skarżącego danych wynika przy tym, że jego sytuacja finansowa uległa poprawie, co bez wątpienia wymagało od niego wiele wysiłku i zapewne wyrzeczeń. Tym niemniej, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a to jest stan faktyczny, jaki Sąd bierze pod uwagę oceniając jej zgodność z prawem, Skarżący dysponował środkami umożliwiającymi spłatę zaległości w ratach określonych przez Prezesa PFRON. Skarżący twierdził, że z dochodu uzyskanego w 2011r. pokrywał straty poniesione w latach ubiegłych. Jednakże straty z działalności gospodarczej pomniejszają dochód z tego źródła przychodu, czyli podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym w latach następnych. W pewnym zakresie są więc one rekompensowane mniejszym obciążeniem podatkowym. Ogólnikowość twierdzeń Skarżącego dotyczących ewentualnych zwolnień pracowników, która nie znajduje potwierdzenia w wynikach finansowych jego firmy, nie pozwala uznać za zasadne zarzutów skargi w tym zakresie. Organy orzekające prawidłowo określiły zatem zakres pomocy, jakiej udzielenie uzasadnione jest również interesem publicznym. Podkreślić należy raz jeszcze, że sytuacja finansowa Skarżącego nie wskazuje by skutkiem uiszczenia w 12 ratach zaległości kwocie 51.565 zł, odsetek w kwocie 4.934 zł i opłaty prolongacyjnej w kwocie 4.769 zł miało być ograniczenie lub niemożność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Organy orzekające umożliwiły Skarżącemu przedłożenie dowodów uzasadniających jego wniosek o udzielenie ulg w spłacie zaległości. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa PFRON uwzględniają dane wynikające z dowodów przedłożonych przez Skarżącego. Zdaniem Sądu, organy orzekające właściwie oceniły sytuację Skarżącego i okoliczności podnoszone przez niego w toku postępowania, uznając w rezultacie za wystarczające udzielenie ulgi w postaci rozłożenia spłaty zaległości na 12 rat. Ulga ta uwzględnia zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny. Sąd rozumie, że możliwość spłaty zadłużenia z tytułu wpłat na PFRON w dłuższym okresie i w mniejszych miesięcznych kwotach byłaby dla Skarżącego korzystna. Jednakże tego rodzaju korzyść Skarżącego nie jest tożsama z przesłanką udzielenia ulgi we wnioskowanym przez niego zakresie, czyli umożliwienia spłaty zadłużenia w okresie pięciu lat w ratach wynoszących około 1.000 zł miesięcznie. Deklarowana przez Skarżącego gotowość spłaty zadłużenia oraz jego rzeczywiste dokonywanie jego spłaty nie podważają prawidłowości stanowiska organów orzekających. Uiszczenie wpłat na PFRON jest obowiązkiem Skarżącego jako pracodawcy. Organy orzekające uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ponieważ Skarżący wnosił o uchylenie w części zaskarżonej decyzji oraz o rozłożenie zaległości na 60 rat i modyfikacje opłaty prolongacyjnej, zasadne jest wyjaśnienie, iż do takiego skutku nie mogłoby prowadzić uwzględnienie skargi. Sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Decyzję wydaną z naruszeniem prawa Sąd eliminuje z obrotu prawnego, uchylając ją lub stwierdzając jej nieważność. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają natomiast organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie o udzieleniu ulgi należy do kompetencji Prezesa PFRON oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Jak już Sąd wskazał, wydane w sprawie decyzje nie naruszały prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło