III SA/Wa 3186/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z ... maja 2006 r. A. Z. złożył - do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o rozłożenie, należności ustalonych decyzją z dnia ... kwietnia 2006 r., na raty. Zakład, pismem z dnia ... maja 2005 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentów umożliwiających ocenę spełnienia warunków do rozłożenia należności na raty. Wobec tego, że A. Z. braków tych nie uzupełnił w wyznaczonym 14 dniowym terminie, Zakład pismem z dnia ... czerwca 2006 r. wniosek o rozłożenie należności na raty, zostawił bez rozpoznania. W piśmie z ... czerwca 2006 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. Z. potraktował pismo z dnia ... czerwca 2006 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako decyzję w sprawie odmowy rozłożenia jego należności na raty. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia ... czerwca 2006 r. zdaniem Sądu należało uznać za decyzję wydaną przez organ I-ej instancji. Wprawdzie w przedmiotowym rozstrzygnięciu (pismo z dnia ... czerwca 2006 r. nr ...) brak jest niektórych składników decyzji, jednakże należy w tym miejscu zaznaczyć, że w wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie działania w formie decyzji, m.in. z tego względu, że zwiększa sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelom (por. wyrok SN z 28 listopada 1990 r. III ARN 30/90). Pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... czerwca 2006 r. ze względu na to, że posiada oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ należy zakwalifikować, mimo braku wyraźnego nazwania tego pisma przez organ, jako decyzję (por. wyrok NSA z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81, wyrok z 22 września 1981 r. SA 791/81, z 16 lipca 1982 SA/Wr 220/82, z 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82). W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że z zgodnie z art. 29 ust 1a ustawy o ubezpieczeniach społecznych rozłożenie należności na raty następuje w drodze umowy wobec czego nie był władny wydać decyzji. Jednakże w przedmiotowej sprawie należało zważyć, że skoro umowa nie zostanie zawarta, to wniosek o rozłożenie na raty należności nie może pozostać bez odpowiedniego rozstrzygnięcia, organ winien był wydać decyzję odmawiającą rozłożenia należności na raty. Albowiem przepis art. 29 ust 1a w/w ustawy reguluje jedynie sytuację, w której dochodzi do zawarcia umowy w przedmiocie układu ratalnego, natomiast wobec nieuregulowania wprost kwestii pozostawienia wniosku o rozłożenie na raty bez rozpatrzenia należało przejść na przepisy ogólne obowiązujące w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jako organem I instancji i wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 104 § 1 K.p.a. organ administracyjny załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji. Powyższe uwagi oznaczają także to, że skarżący, nie został pouczony, o sposobie zaskarżenia powyższej decyzji, na skutek czego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bez wyczerpania trybu instancyjnego, na decyzję wydaną w I instancji, czyli przedwcześnie. Zważywszy na obowiązującą w polskiej procedurze administracyjnej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i udzielania niezbędnych informacji o przepisach pozostających w związku z postępowaniem (art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego) oraz zasadę zgodnie, z którą błędne pouczenie co do prawa odwołania, czy skargi do Sądu Administracyjnego, która zastosowała się do tego pouczenia - nie może szkodzić stronie (art. 112 kodeksu postępowania administracyjnego), skarżący może - skutecznie - skorzystać, przy składaniu odwołania, z instytucji przywrócenia terminu. Wskazane uchybienia w zachowaniu trybu wnoszenia skargi do Sądu, których przyczyną było wadliwe postępowanie organu administracji, uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie zarzutów ze skargi, jak też skontrolowanie właściwości podmiotu (organu) wydającego kwestionowaną decyzję, a także prawidłowości zastosowania przepisów prawa będących podstawą wydania decyzji - niezależnie od faktu ich niewskazania przez organ administracji publicznej. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 52 § 1 oraz art. 58 § 1pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.