III SA/Wa 3188/15

Dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy za październik 2011 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżąca ("Spółka") – V. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy za październik 2011 r. W skardze Skarżąca zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W osnowie wniosku podniosła, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo "nieodwracalnej szkody". Podkreśliła, że wynikająca z zaskarżonej decyzji łączna kwota należności do zapłaty wynosi 1.054.954 zł. Spółka nie dysponuje zaś środkami pieniężnymi wystarczającymi na spłatę tego zobowiązania. Skarżąca nie dysponuje także łatwo zbywalnymi składnikami majątku o odpowiedniej wartości. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że wskazane w bilansie, jako środki trwałe, grunty nie są własnością Spółki, a jedynie są przez nią użytkowane na postawie umowy leasingu. Natomiast wartość pozostałych, względnie łatwo zbywalnych składników majątku, tj. pozostałych środków trwałych, zapasów, a także środków pieniężnych jest kilkukrotnie niższa od kwoty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę. W opinii Spółki w przypadku konieczności natychmiastowej zapłaty całej kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę zmuszona byłaby zatem do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości. To z kolei skutkowałoby rozwiązaniem zawartej przez nią umowy leasingu budynku biurowego, w którym Spółka, jako leasingobiorca, wynajmuje innym podmiotom powierzchnie biurowe. To powodowałoby w konsekwencji utratę przez Skarżącą jedynego źródła jej przychodów. Efektem byłaby więc likwidacja prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej oraz konieczność zwolnienia wszystkich zatrudnionych przez nią pracowników. Jednocześnie zdaniem Skarżącej, w przypadku gdyby doszło do wskazanej powyżej szkody, a następnie uchylenia zaskarżonej decyzji, szkodę poniósłby Skarb Państwa, gdyż Spółce przysługiwałoby z tego tytułu roszczenie odszkodowawcze. Do przedmiotowego wniosku Skarżąca załączyła wyciąg z jej rachunku bankowego za okres od 2 do 28 grudnia 2015 r. oraz bilans Spółki na dzień 30 września 2015 r. (Spółka oświadczyła, iż zawarte w nim dane co do wysokości jej aktywów nie uległy zmianie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi, o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia, czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie należy uznać, że Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi może doprowadzić do wyrządzenia Spółce trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała bowiem w czym miałyby się wyrażać takie skutki w jej majątku. Podkreśliła przede wszystkim, że wynikająca z zaskarżonej decyzji łączna kwota należności do zapłaty wynosi 1.054.954 zł, Skarżąca nie dysponuje natomiast ani środkami pieniężnymi wystarczającymi na spłatę tego zobowiązania, ani łatwo zbywalnymi składnikami majątku o odpowiedniej wartości. Wskazane środki trwałe Spółki – grunty, nie są jej własnością, a jedynie są przez nią użytkowane na postawie umowy leasingu, natomiast wartość pozostałych składników majątku jest kilkukrotnie niższa od kwoty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę. W przypadku zatem konieczności natychmiastowej zapłaty całej kwoty zaległości podatkowej Skarżąca zmuszona byłaby do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, co z kolei skutkowałoby rozwiązaniem zawartej przez nią umowy leasingu budynku biurowego i utratę jedynego źródła przychodów Skarżącej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istnieją zatem wystarczające przesłanki wskazujące na ryzyko wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków majątku Skarżącej. Jak bowiem wynika z przedstawionych okoliczności, wymagane zaskarżoną decyzją zobowiązanie musiałoby zostać wyegzekwowane przymusowo, co istotnie może doprowadzić do postawienia Skarżącej w stan upadłości. W przypadku późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby zatem rzeczy do stanu pierwotnego. Powyższa okoliczność bezspornie wypełnia przesłankę wynikającą z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. przesłankę trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.