III SA/Wa 3188/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie wystawionych 8 września 2014 r. przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S. A. tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od stycznia 2009 r. do maja 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej 1.157,30 zł, wszczął wobec M. M. (dalej: skarżący lub strona) postępowanie egzekucyjne. Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu 17 grudnia 2014 r. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 15 grudnia 2014 r. dokonał skutecznego zajęcia środków z tytułu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone skarżącemu 17 grudnia 2014 r. Strona 2 stycznia 2015 r. nadała w Urzędzie P. pismo z 30 grudnia 2014 r. zatytułowane "skarga" na zajęcie egzekucyjne, dokonane zawiadomieniem z 15 grudnia 2014 r. W piśmie uzupełniającym z 23 lutego 2015 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu egzekucyjnego do sprecyzowania wniosku, strona potwierdziła, że złożyła skargę na zajęcie egzekucyjne z 15 grudnia 2014 r. dotyczące zajęcia środków z tytułu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Strona w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o ponowne przeanalizowanie podniesionych argumentów, umorzenie zaległości i postępowania egzekucyjnego. Skarżący podniósł, że skarga została przyjęta przez organ egzekucyjny bez zastrzeżeń co do uchybienia terminu. Nie mając informacji o naruszeniu terminu, strona nie mogła wystąpić o jego przywrócenie. Minister Finansów postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że doręczenie skarżącemu oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych nastąpiło 17 grudnia 2014 r. Zawiadomienie o zajęciu zostało nadane przesyłką poleconą, której odbiór potwierdził skarżący. Minister Finansów wskazał, że czternastodniowy termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, związane z zajęciem świadczeń emerytalnych upłynął 31 grudnia 2014 r., natomiast skarga strony została złożona pismem nadanym w placówce pocztowej 2 stycznia 2015 r. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, dlatego też nie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Minister Finansów podkreślił, że termin do wniesienia skargi określony w art. 54 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.) jest terminem procesowym wyznaczonym dla strony. Zachowanie terminu jest więc warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez skarżącego, a uchybienie terminowi ustawowemu powoduje bezskuteczność tej czynności. Minister Finansów odnosząc się do podniesionego zarzutu, że organ egzekucyjny przyjął skargę nie informując strony o uchybieniu terminu do jej wniesienia wskazał, że organ egzekucyjny jest jedynie pośrednikiem przekazującym skargę organowi nadzoru do rozpoznania. To organ nadzoru jest uprawniony do zbadania czy skarga wniesiona została w terminie, czy też z jego uchybieniem i wydania następnie stosownego rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do oceny zachowania terminu przy składaniu przez zobowiązanych środków prawnych, podlegających rozpoznaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej jako organu nadzoru. Odnośnie natomiast wniosku o umorzenie zaległości organ odwoławczy wskazał, że organem właściwym w tej sprawie jest wierzyciel, na wniosek którego wszczęte zostało przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji z powodu naruszeń mających wpływ na wynik postępowania. Strona wskazała, że zaskarża wyjątkowo długi termin wydania postanowienia Ministra Finansów wskazując, że termin ten był siedmiokrotnie przedłużany. Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania podnosząc, że przed zawarciem umowy z U. w 2008 r., uzyskał informację od wierzyciela – P. S.A., że "w najbliższym czasie sprawa płacenia abonamentu będzie zmieniona i będę o tym poinformowany o nowej rejestracji zgodnie z nowym rozporządzeniem." Skarżący wskazał, że wierzyciel po upływie wielu lat upomniał się o zaległe opłaty abonamentowe pomimo, że nie dokonał nowych rejestracji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. nr 1342 i nie wymagał wcześniej opłaty, np. poprzez wysłanie upomnień. Zaniechania te, według skarżącego, nie mogą obciążać tylko obywatela, gdyż Poczta Polska S.A. jest przedsiębiorstwem państwowym, a egzekucja bez analizy słuszności tych należności jest prowadzona przez urzędy skarbowe, pomimo tego, że te opłaty nie są podatkiem. W dalszej części uzasadnienia strona przedstawiła przebieg postępowania wszczętego skargą z 31 grudnia 2014 r. na czynność egzekucyjną podnosząc, że w wezwaniu do ponownego sprecyzowania żądań nie stwierdzono naruszenia terminu do wniesienia skargi, a ponadto na postanowienie Ministra Finansów oczekiwała około dwa lata. Zobowiązany wskazał, że wykazał duże zainteresowanie sprawą opłat abonamentowych i z uwagi na naruszenia postępowania P. S.A., wina nie może być przypisana obywatelowi. Skarżący zakwestionował zasadność egzekucji należności z tytułu opłaty abonamentowej RTV. Podniósł, że organ egzekucyjny nie zawiadomił go o naruszeniu terminu do wniesienia skargi w piśmie wzywającym do sprecyzowania skargi. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd orzekający w sprawie w całości podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z brzmieniem § 4 tegoż przepisu, skargę na czynność egzekucyjną wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o dokonaniu zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Zgodnie natomiast z art. 79 § 2 tej ustawy, zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Natomiast przepis art. 79 § 4 pkt 1 tejże ustawy stanowi, że organ egzekucyjny zawiadamia jednocześnie zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń. Organ na podstawie materiału dowodowego prawidłowo ustalił, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych zarówno skarżącemu jak i Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Odział W. nastąpiło 17 grudnia 2014 r. (k.19 akt administracyjnych). Strona potwierdziła odbiór tego zawiadomienia. W tej sytuacji czternastodniowy termin dla strony do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne związane z zajęciem świadczeń emerytalnych upłynął 31 grudnia 2014 r. Tymczasem skarga strony na czynności egzekucyjne została złożona 2 stycznia 2015 r. (data nadania pisma z 30 grudnia 2014 r. w placówce pocztowej k.20a akt administracyjnych). Wskazany w art. 54 § 4 u.p.e.a., termin do wniesienia skargi, jest terminem procesowym wyznaczonym dla zobowiązanego, a jego zachowanie jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Uchybienie terminowi ustawowemu powoduje bezskuteczność tej czynności. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, dlatego też nie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też przyjęto i wyjaśniono, że organ egzekucyjny nie bada skargi, tylko przekazuje ją organowi nadzoru do rozpoznania. Jedynie bowiem organ nadzoru jest uprawniony do zbadania czy skarga wniesiona została w terminie, czy też z jego uchybieniem i to on jest zobowiązany do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako organ egzekucyjny nie był zatem uprawniony do oceny zachowania terminu do wniesienia skargi wniesionej 2 stycznia 2015 r. (nadanej w tej dacie w placówce pocztowej). Ocena ta została natomiast prawidłowo dokonana przez organ nadzoru - Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. Skoro skarga M. M. na czynności egzekucyjne została złożona pismem nadanym w placówce pocztowej 2 stycznia 2015 r., to termin do jej wniesienia nie został zachowany. Dlatego też skarga nie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Należy podkreślić, że zachowanie terminu z art. 54 § 4 u.p.e.a., jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę, a skoro termin ten nie został zachowany, skutkowało to bezskutecznością tej czynności. Z przyczyn wskazanych powyżej, zarzuty podniesione w skardze nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawa z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017, poz. 1369, dalej p.p.s.a.), Podstawę rozpoznania skargi w trybie uproszczonym stanowił art. 119 pkt 3 p.p.s.a.