III SA/Wa 3193/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Z akt sprawy wynika, że K. i W. C. są użytkownikami wieczystymi nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni 0,1007 ha oznaczonej jako Bi tj. teren zabudowy innej i właścicielami obiektów budowlanych znajdujących się na tym gruncie o powierzchni użytkowej 380,42 m 2 z rozpoczętą inwestycją polegającą na zmianie sposobu użytkowania jednego z budynków. Stosownie do Uchwały Rady Miasta i Gminy w D. od tego rodzaju gruntów – określana jest corocznie odrębna stawka opodatkowania. Rada Miejska w D. Uchwałą Nr 209/XXX/05 z 2 grudnia 2005 roku, określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości na 2006 rok od gruntów pozostałych 0,18 zł za 1 m 2 powierzchni, od pozostałych budynków lub ich części 3,56 zł za 1 m 2 powierzchni użytkowej. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Burmistrz Miasta i Gminy D. ustalił wymiar podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 1536 zł. O decyzji tej odwołanie złożyli K. C. i W. C.. Odwołanie zostało złożone w dniu 26 marca 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że odwołanie W. C. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W wyniku skargi wniesionej do sądu Sąd wyrokiem z dnia z dnia 23 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1838/06 uznał, że poza oceną organu pozostała część materiału dowodowego mogąca mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego uchylił postanowienie w stosunku do W. C. natomiast odrzucił skargę na to postanowienie wniesioną przez K. C. gdyż nie wykazała ona w żaden sposób na czym polega jej interes prawny do wniesienia skargi. W ocenie Sądu decyzja Burmistrza Miasta i Gminy D. jako zobowiązanego w podatku od nieruchomości określa W. C.. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] marca 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy D. wznowił z urzędu postanowienie w sprawie zobowiązania pieniężnego za 2006 r. (podatek od nieruchomości) Burmistrz Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2006 rok w wysokości 1.536,00 zł, od której to decyzji K. i W. C. odwołali się. Wyżej przywołana decyzja po rozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylonej decyzji zarzuciło nie wyjaśnienie zagadnień wynikających z rozstrzygnięć Starosty P. zawartych w decyzjach nr [...] i [...]oraz wskazało nie spełnienie wymogów formalnych gdyż zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim wznowieniu postępowania. Jednocześnie instancja odwoławcza nakazała organowi podatkowemu uzyskanie stosownych informacji od Starosty P. bądź dokonanie ustaleń w toku przesłuchania stron. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy D. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Burmistrz Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. po przeprowadzeniu postępowania, wymierzył K. i W. C. podatek od nieruchomości przyjmując między innym, że budynek będący własnością podatników położony na działce [...] nie utracił swojego pierwotnego charakteru i przeznaczenia. Organ wskazał, że nie uwzględnił rozstrzygnięcia Starosty P. zawartych w decyzjach Nr [...] i [...] podczas wymiaru podatku na 2006 rok, ponieważ wspomniane decyzje zatwierdzają jedynie projekt budowlany polegający na przekształceniu części budynku biurowego na biurowo-mieszkalny o powierzchni użytkowej: 71,91 m2 część mieszkalna i 42,64m2 część biurowa (decyzja Nr [...] z [...].08.2005r.) a następnie o zatwierdzeniu zmiany parametrów technicznych przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego na odpowiednio: / 94,59m2 część mieszkalna i 19,96 m2 część biurowa (decyzja Nr [...] z [...].09.2005r). Dalej organ wskazał, że w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2005 rok złożonej przez K. i W. C. dnia 21 marca 2006 roku wykazano 1007 m2 gruntów pozostałych, 94,59 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz 285,83m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych. Dane te jak wskazał organ nie są zgodne ze stanem faktycznym, budynek nie jest wykorzystywany na cele mieszkalne i nie została jeszcze zakończona inwestycja, która miała na celu zmianę sposobu użytkowania budynku biurowego. Świadczą o tym dalsze wyjaśnienia podatników oraz pisma z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. K. i W. C. w swoich pismach z 2007 roku wyjaśnili, iż przekształcanie budynku prowadzone jest sposobem gospodarczym i został zmieniony dach z papy na blachodachówkę, żadnych innych zmian technicznych ani gabarytowych nie dokonano. Państwo C. zapewnili iż po zakończeniu remontu wystąpią do nadzoru budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego po dokonaniu kontroli (na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy D.) nie stwierdził użytkowania budynku, a Pan W. C. w piśmie złożonym instytucji kontrolującej oświadczył, iż remont kontrolowanego obiektu nie został zakończony. Zdaniem organu nie zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Na powyższą decyzję K. i W. C. wnieśli odwołanie zarzucając, iż organ pierwszej instancji pominął decyzję Starosty P., który decyzją z dnia [...] września 2005r. zmienił przeznaczenie budynku położonego na działce [...] z biurowego na mieszkalny i biurowy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zasługują na uwzględnienie. Okoliczności te jako istotne dla sprawy miały być przedmiotem wyjaśnień organu pierwszej instancji na co wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze we wcześniejszym swoim rozstrzygnięciu. Z akt sprawy nie wynika aby zagadnienia i zakres objęty decyzją Starosty P. był przedmiotem dociekań organu pierwszej instancji, który jednocześnie kontestuje treść i zakres jego rozstrzygania. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaniechań w tym względzie nie można usprawiedliwiać danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, które w świetle rozstrzygnięć Starosty P. mogą być wadliwe. Dlatego okoliczność ta musi być bezwzględnie wyjaśniona, gdyż orzekając w sprawie nie można dopuścić do takiej sytuacji, iż decyzja o wymiarze podatku od nieruchomości będzie zgodna ze stanem ewidencyjnym ale ewidentnie sprzeczna z istniejącym obiektywnie stanem rzeczywistym. Na powyższą decyzję pismem z dnia 7 października 2008 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. złożył skargę wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 -ze zm. ) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e/ ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 - ze zm. ) polegającą na wyrażeniu poglądu prawnego sprzecznego z treścią naruszonych przepisów jakoby o kwalifikacji przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w zakresie ustalenia właściwej stawki podatkowej nie decydował stan ewidencyjny tego przedmiotu dotyczący, podczas gdy zarówno literalne brzmienie tych przepisów, jak i jednolite i niewątpliwe orzecznictwo sądowe w tej kwestii prowadzi do konkluzji zupełnie odmiennej. 2. obrazę przepisów prawa postępowania podatkowego w postaci art. 233 § 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 - ze zm. ) polegającą na uchyleniu decyzji organu I instancii bez wykazania niezbędnych do wykonania czynności zmierzających do uzupełnienia stanu faktycznego sprawy i ograniczeniu się do polemiki z oceną prawną organu pierwszej instancji zaprezentowaną w uchylonej decyzji wymiarowej, przy jednoczesnym zaniechaniu podjęcia decyzji wymiarowej (merytorycznej), mimo istnienia przesłanek ustawowych - niezależnie od wady prawnej interpretacji przyjętej przez organ II instancji. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym ustalenie właściwej stawki podatkowej w podatku od nieruchomości, a w szczególności klasyfikacja przedmiotu opodatkowania w kontekście podstawy wymiaru podatku, nie należy do kwestii wątpliwych, czy też niewyjaśnionych. Przesądza o tym jednoznaczna treść zapisów ustawowych oraz orzecznictwo sądowe w tej materii. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 - ze zm. ) stanowi, iż: podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatku, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Biorąc zatem powyższe pod uwagę organ podatkowy, zobowiązany do należytej dbałości o przychody Gminy nie ma innego wyjścia, aniżeli stosować w stosunku do poszczególnych grup podatników stawki podatkowe wynikające z uwzględnienia danych wynikających z ewidencji gruntów oraz klasyfikacji gruntów i budynków przyjętych na podstawie uchwał Rady Gminy, mających moc powszechnie obowiązującego prawa miejscowego. W takim stanie rzeczy podatnicy wystąpili z wnioskiem, poprzez złożenie stosownych deklaracji podatkowych, o przekwalifikowanie nieruchomości, jako przedmiotu opodatkowania i wyłączenie ich z kategorii: grunty pozostałe i pozostałe budynki lub ich części do kategorii nieruchomości (wraz zabudowaniami) przeznaczonych na cele mieszkaniowe. W ocenie wnioskodawców wystarczającą przyczyną uzasadniającą uwzględnienie ich wniosku miało być to, iż uzyskali zgodę na zmianę sposobu użytkowania nieruchomości i przystąpili do remontu znajdujących się na niej budynków. Wobec niewątpliwego brzmienia zapisów ustawowych oraz jednolitej wykładni prawa w tym zakresie wynikającej z orzecznictwa sądowego wniosek ten, w sposób oczywisty, nie mógł zostać uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił że uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie można rozpoznać w oderwaniu od wcześniejszego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W decyzji tej wskazano bowiem potrzebę uzupełnienia zebranego materiału dowodowego w tym między innymi o wyjaśnienia charakteru i zakresu obowiązywania decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2005 r. o zmianie przeznaczenia budynku. Czynności zlecone do wykonania były i są istotne z punktu widzenia postanowień art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej w kontekście rozwiązań przyjętych przez art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9. poz. 31 ze zm.). Organ zaznaczył, że przepis ten wskazuje, że jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania budynku albo gruntu lub ich części, mająca wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku to podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu. Tym samym nie wyjaśnienie tych zagadnień byłoby zdaniem organu zaniechaniem. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga Prokuratora, która została wniesiona w przewidzianym prawem terminie zasługuje na uwzględnienie. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 - ze zm. ) stanowi, iż: podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Stanowiąc zatem jedynie rejestr (spis) stosunków prawnych i faktycznych dotyczących nieruchomości, ewidencja gruntów i budynków może je przedstawiać przy tym w sposób zgodny lub niezgodny ze stanem rzeczywistym. Z tego powodu podlega też systematycznej aktualizacji. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy zgodnie z art. 7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do zadań starosty. Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem" dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika wprost, że starosta ma ograniczony katalog możliwości dokonywania zmian w ewidencji z urzędu. Aktualizacja danych z urzędu może dotyczyć tylko zmian wynikających z określonych dokumentów. I tak § 46 ust. 2 rozporządzenia wymienia tu: prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian ewidencji, dokumentację architektoniczno-budowlaną gromadzoną i przechowywaną przez administrację publiczną. Orzecznictwo sądowe wskazuje jeden przypadek, kiedy organ podatkowy powinien uwzględnić dane inne niż wynika to z ewidencji. A mianowicie w sytuacji, kiedy z aktu notarialnego wynika, iż inna osoba niż aktualny właściciel jest wpisana jako właściciel nieruchomości w ewidencji. Jak wskazał Sąd, ścisłe trzymanie się takich danych mogłoby prowadzić do wymierzenia podatku osobie, która nieruchomość sprzedała (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1685/93, POP 1999/2/67). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. § 47 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Nadmienić wypada, że w tym przypadku chodzi oczywiście o dokumenty posiadające moc dowodu dla ustalenia prawa własności a więc będą to dokumenty takie jak np. decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe czy akty notarialne. Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że Prokurator w skardze prawidłowo wskazał, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nie uznanie jako podstawy wymiaru podatku od nieruchomości wypisu z ewidencji gruntów i budynków, gdyż istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. W niniejszej sprawie Sąd uchylił również decyzję organu pierwszej instancji a to z uwagi na fakt oparcia wymiaru podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie na wypisach z ewidencji gruntów i budynków nie mających waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 51. 1. w/w rozporządzenia Starosta udostępnia dane ewidencyjne w formie: 1) komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, o których mowa w § 22-32, 2) wypisów z rejestrów i kartotek, 3) wyrysów z mapy ewidencyjnej, 4) plików komputerowych, 5) informacji przekazywanych ustnie i wizualnie. 2. Wymiana danych ewidencyjnych pomiędzy ewidencją a innymi ewidencjami i rejestrami publicznymi, a także udostępnianie danych ewidencyjnych w postaci plików komputerowych odbywa się według szczegółowych zasad określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Natomiast § 52. 1. tegoż rozporządzenia stanowi, że Starosta uwierzytelnia komputerowe wydruki, wypisy i wyrysy, o których mowa w § 51 ust. 1, przez opatrzenie ich stosowną klauzulą. 2. Treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy Karta 37 i 38 znajdują się jedynie informacje z rejestru gruntów i rejestru budynków. Nie są to wypisy z wyżej wymienionych rejestrów a więc nie mogą stanowić podstawy do wymierzenia podatku od nieruchomości. Ponadto należy nadmienić, że informacje te sporządzone są w formie wydruku komputerowego bez opatrzenia go chociażby stosownym podpisem wskazującym, kto wykonał ten wydruk. Informację te wskazują na stan rejestrów na datę 10 października 2007 r., gdy tymczasem podatek dotyczy roku 2006 tak wiec w ocenie Sądu dane powinny wskazywać stan prawny nieruchomości i budynków w 2006r, gdyż to za 2006 r. podatek jest wymierzany. Podsumowując wskazać należy, iż powyższe uchybienia skutkują uchyleniem decyzji organu I i II instancji. Na zakończenie należy dodać, że ma rację organ pierwszej instancji, który wskazał, że rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach Starosty P. nr [...] i nr [...] zawierają jedynie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielają pozwolenia na budowę a następnie zmianę parametrów technicznych inwestycji i dlatego nie wziął ich pod uwagę przy wymiarze podatku za 2006 r. Nie są to decyzje wskazujące na zaistnienie zmiany w przeznaczeniu budynku z biurowego na biurowo – mieszkalny, a jedynie decyzje zatwierdzające projekt takiej zmiany oraz pozwolenie na budowę dotyczące tej zmiany. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 orzeczono jak w sentencji.