III SA/Wa 3196/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA(spor) Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a 1. uchylić zarządzenie referendarza sądowego z 25 lutego 2014 r, III SA/Wa 3196/13 2. przyznać stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu; J. K. (dalej jako strona lub skarżący), wnioskiem z 15 listopada 2013 r, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych raz ustanowienia adwokata z urzędu. Referendarz sądowy, zarządzeniem z 25 lutego 2014 r, pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na niezłożenie w terminie siedmiu dni, pomimo doręczenia stronie stosownego wezwania z 20 stycznia 2014 r, wypełnionego formularza PPF. Następnie, Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej przekazał, przy piśmie z 4 marca 2014 r, "wnioski o przyznanie prawa pomocy wraz z załącznikami, nadesłane do spraw III SA/Wa 3195/13 i III SA/Wa 3196/13". Do formularzy PPF dołączone były decyzje Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] stycznia 2014 r oraz oświadczenie o sytuacji osobistej i majątkowej strony z 25 stycznia 2014 r. Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazał, że: - jest w trudnej sytuacji; - nie ma dostępu do czystej wody; - wskutek prowadzenia na należących do niego gruntach rolnych oprysków wiele roślin obumarło; - "Komisja" odmówiła sporządzenia protokołu strat; - jest osobą samotną; - posiada dom drewniany z 1918 r o pow ok. 130 m kw oraz ok. 4,38 ha ziemi rolnej; - korzysta z Pomocy Społecznej w zakresie dostarczania żywności, leków, opału; - KRUS uznał go za niezdolnego do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Z treści złożonych do Sądu pism (formularze PPF z 25 stycznia 2014 r, rubryka 4) oraz z treści wynika, że strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia adwokata, "ustanowienia biegłego dla określenia wpływu picia skażonej wody na zdolność do czynności sądowych", "zwrotu kosztów dojazdu i pobytu w Warszawie oraz dostępu do lekarza z powodu nadciśnienia". Sąd wskazuje skarżącemu, że w ramach postępowania z wniosku o prawo pomocy Sąd jest uprawniony do badania jedynie przesłanek zwolnienia strony od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (art. 245 §1 - § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r, poz 270 z późn. zm, dalej jako p.p.s.a.), stąd zakres rozstrzygnięcia wyrażony w sentencji, dotyczący jedynie ustanowienia pełnomocnika oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, o które strona ubiega się, następuje, gdy wykaże ona, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skarżący wykazał, że nie jest w stanie nie tylko zgromadzić samodzielnie środków na poczet wymagalnych kosztów postępowania (100 zł tytułem wpisu w każdej ze spraw) oraz minimalnych nawet kosztów działania pełnomocnika z urzędu, ale też niezbędnych środków na podtrzymanie egzystencji. Wskazuje na to treść oświadczeń strony o niezdolności do pracy zawartych w formularzach PPF oraz samodzielne ustalenia organu administracji powołanego do administrowania pomocą społeczną. W szczególności, w decyzji z [...] stycznia 2014 r Gminny OPS R. stwierdził, że przyznana stronie kwota renty w wysokości 472,22 zł "będzie potrącana z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne", a z akt sprawy wynika, że strona nie otrzymała dotychczas dopłat bezpośrednich. Oznacza to, że kwoty tych świadczeń nie zmieniają deklarowanej przez skarżącego nienajlepszej sytuacji życiowej. Także z załączonego do akt administracyjnych sprawy wyciągu (historycznego) z rachunku bankowego strony (karta 28) nie wynika fakt posiadania wolnych środków pieniężnych. Sąd zauważa, że na potrzebę działania w sprawie pełnomocnika z urzędu wskazuje, oprócz argumentów wywodzących się z oceny sytuacji finansowej strony, także deklarowany przez stronę stan zdrowia oraz wynikający z treści składanych przez nią pism – stopień rozumienia akt sprawy. Sąd wskazuje skarżącemu, że zwolnienie od kosztów sądowych wyrażone w sentencji obejmuje wnioskowane przez stronę we wstępie zwolnienie od wpisu, opłat kancelaryjnych oraz zwrot wydatków (art. 211, art. 212 1 i § 2, art. 213 p.p.s.a.). Sąd uchylił zarządzenie referendarza sądowego z 25 lutego 2014 r, ponieważ skarżący złożył do Sądu w zakreślonym terminie wypełniony formularz PPF (co wynika z zestawienia dat na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie), natomiast formularz ten został, bez winy strony, błędnie dołączony, wbrew wyraźnym wskazaniom w formularzach PPF, do dokumentów związanych z inną jej korespondencją do Sądu. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.