III SA/Wa 3196/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku J. K. (dalej zwany: Skarżącym) na podstawie wystawionych przez Wójta Gminy R. tytułów wykonawczych: nr [...]- obejmującego koszty właściwych warunków bytowania zwierząt i nr [...], [...] i [...] - obejmujących łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. i 2009r. oraz podatek rolny za 2010r. Odpis tytułu wykonawczego nr [...] został doręczony Skarżącemu 18 marca 2011 r., a pozostałych tytułów wykonawczych 28 grudnia 2011 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 13 grudnia 2011 r. nr [...] oraz z dnia 2 maja 2012 r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w [...] w N.. Zawiadomienia powyższe zostały doręczone, odpowiednio 28 grudnia 2011r. i 28 maja 2012r. Pismem z dnia 28 czerwca 2012r. Skarżący złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w R. skargę na "czynności komornicze". Skarga ta została przekazana do Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej zwany: DIS) jako organu właściwego. DIS pismem z dnia 20 lipca 2012 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w podaniu z dnia 28 czerwca 2012 r. Organ wskazał, że pismo to może zostać uznane za skargę na ww. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych doręczone Skarżącemu 28 grudnia 2011r. i 28 maja 2012r. Organ poinformował Skarżącego, że gdyby jego pismo miało być traktowane, jako skarga na wymienione zajęcia to należy mieć na uwadze okoliczność, że skarga ta została wniesiona po terminie. W takiej sytuacji Skarżący może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz poinformował Skarżącego, że W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 30 lipca 2012 r. Skarżący wyjaśnił, że prosi o: przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego w [...] w N., uzasadniając ten fakt złym stanem zdrowia i pobytem w szpitalu oraz potraktowanie pisma z dnia 28 czerwca 2012 r., jako skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego w [...] w N.. Pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. organ wezwał Skarżącego do uprawdopodobnienia, w terminie siedmiu dni od dnia odebrania wezwania, braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, przez wykazanie na podstawie dokumentów okoliczności złego stanu zdrowia Skarżącego oraz jego pobytu w szpitalu. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. DIS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne dokonane zawiadomieniami z 13 grudnia 2011 r. oraz z 2 maja 2012 r. uzasadniając, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które uprawdopodobniłyby niemożność złożenia skargi w ustawowym terminie. Skarżący nie zgadzając się z postanowieniem DIS odmawiającym przywrócenia terminu do złożenia skargi złożył na to postanowienie zażalenie. Podkreślił, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, jako powód podał chorobę spowodowana piciem wody skażonej bakteriami E. coli, jednak DIS nie uznał tej argumentacji. Minister Finansów postanowieniem z [...] października 2013r. utrzymał w mocy postanowienie DIS. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że przywrócenie terminu może nastąpić wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi, określone art. 58 k.p.a. tj.: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Minister Finansów podkreślił, że Skarżący, jako jedyny powód uzasadniający uchybienie tego terminu podał pobyt w szpitalu, jednak pomimo wezwania nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt, ani nie poinformował o innych przeszkodach w złożeniu skargi w ustawowym terminie. Zatem Skarżący nie dowiódł, że mimo zachowania należytej staranności dokonanie czynności w terminie było niemożliwe, np. z powodu istnienia przeszkody niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Ponadto w braku informacji od Skarżącego DIS nie mógł ustalić czy wniesienie prośby o przywrócenie terminu nastąpiło po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący nie zgodził się z powyższym postanowieniem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi nie zawarł merytorycznych zarzutów do zaskarżonego postanowienia. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W rozpzonej sprawie uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesie a skargi na czynność egzekucyjną jest niesporne. Nie jest przedmiotem sporu także to, że Skarżący wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon (w:) Komentarz do k.p.a., 1970, s. 135). Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia. Brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Jednocześnie jednak nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku zwłaszcza, jeśli są one dla organu mało przekonywujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe. Wskazanie w art. 58 § 1 k.p.a. uprawdopodobnienia nie oznacza też, że organ nie może sprawdzić czy okoliczności wskazywane przez stronę w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu wystąpiły w rzeczywistości. Uznanie, że organ nie może zweryfikować informacji zawartych we wniosku o przywrócenie terminu i odnieść ich do stanu rzeczywistego stało by w oczywistej sprzeczności z treścią art. 7 k.p.a. Jeśli organ uzna, że wskazane okoliczności nie są wystarczające do oceny braku winy w uchybieniu terminu, powinien podjąć działania wyjaśniające, w tym także, realizując zasady wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Wprawdzie przyjąć należy, że nieuprawdopodobnienie braku winy stanowi podstawę do odmowy przywrócenia terminu, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., jednakże w sytuacji, gdy we wniosku strona wskazuje na okoliczności z powodu, których nie mogła brać udziału w postępowaniu i dokonać czynności procesowej organ powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii, w tym także może zastosować wskazany tryb. Ocena, czy został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu powinna się przy tym odwoływać do wskazanych przez stronę okoliczności. W rozpoznanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu był ogólnikowy i lakoniczny. Z tego względu, zdaniem Sądu, za zasadne należało uznać zwrócenie się przez organ do Skarżącego o uściślenie informacji zawartych we wniosku oraz o potwierdzenie ich za pomocą dokumentów. Skarżący pomimo prawidłowego wezwania go do dokonania tych czynności nie uściślił informacji zawartych we wniosku o przywrócenie terminu i nie przedłożył żądanych przez organ dokumentów. W tej sytuacji organ wobec braku potwierdzenia okoliczności wskazywanych we wniosku na potwierdzenie braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu, zasadnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki do przywrócenia terminu. Dodatkowo należy wskazać, że organ zasadnie też wskazał, że brak dokładnych informacji, co do przyczyn uchybienia terminu uniemożliwiał organowi ustalenie, czy w sprawie zachowany został określony w art. 58 § 2 k.p.a. siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy zasadne było wydanie przez organ postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm.).