III SA/Wa 3205/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: – odrzucić wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. E. M. (zwana dalej: "stroną" lub "skarżącą") pismem skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Finansów w dniu 1 września 2008 roku (data stempla pocztowego) złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]wydanego w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Wezwana do uzupełnienia wniosku, skarżąca dołączyła skargę na wymienione postanowienie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że przyczyną nieodebrania przesyłki listowej zawierającej postanowienie Ministra Finansów były zaniedbania urzędu pocztowego. Zgodnie z ustaleniami skarżącej, pomimo że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdowała się adnotacja o jej podwójnym awizowaniu w dniu 30 czerwca 2008 roku i w dniu 8 lipca 2008 roku, przesyłkę awizowano jednokrotnie - w dniu 8 lipca 2008 roku. Skarżąca nie mogła jej odebrać, ponieważ w terminie od 3 do 14 lipca 2008 roku przebywała na urlopie w S.. Podkreśliła, że termin oraz czas urlopu starała się dostosować do przewidywanego terminu zakończenia postępowania administracyjnego. Przed wyjazdem – w dniu 2 lipca 2008 roku w godzinach popołudniowych i w dniu 3 lipca 2008 roku w godzinach porannych - sprawdzała zawartość skrzynki pocztowej, ale nie pozostawiono w niej awiza. W konsekwencji, po powrocie z zagranicy, dowiedziała się, że przesyłkę odesłano do nadawcy. W ocenie skarżącej właściwy dla niej urząd pocztowy zwracając przesyłki nadawcy nanosi wszystkie wymagane przepisami prawa adnotacje "nawet jeśli są one nadawane wstecznie i nie mają nic wspólnego ze stanem faktycznym danej sprawy". W przedmiotowej sprawie pozostawienie zawiadomienia w skrzynce pocztowej w przypadku pierwszego rzekomego awizowania odnotowanego na zawiadomieniu powtórnym nie miało miejsca i okoliczności dotyczące awizowania przesyłki rodzą wątpliwości co do jego prawidłowości. W konsekwencji konieczne jest gruntowne zbadanie, czy ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, czy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotował numer przesyłki i jej rodzaj, czy informacja o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej została umieszczona w skrzynce pocztowej oraz czy zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zawierało pełną informację co do rodzaju przesyłki, ponieważ informacje te w sposób zasadniczy mogą podważać prawidłowość zawiadomienia. Niespełnienie ustawowych przesłanek doręczenia pisma skutkuje uznaniem doręczenia za niedokonane. Skarżąca podkreśliła, że nieodbieranie przesyłki na którą oczekiwała nie leżało w jej interesie. Stwierdziła, że doręczenie pisma nie było skuteczne i stanowi to okoliczność uzasadniającą brak winy skarżącej. Zwróciła również uwagę, że nieskuteczne doręczenie oznacza, iż wydane rozstrzygnięcie nie jest aktem obowiązującym. W przypadku nieskutecznego doręczenia, termin do wniesienia środka zaskarżenia nie rozpoczął biegu, a więc uchybienie terminowi nie jest możliwe. Strona skarżąca zwróciła również uwagę na nieprofesjonalne zachowanie pracowników Izby Skarbowej w S., którzy podczas wizyty skarżącej w urzędzie w dniu 22 lipca 2008 roku, nie wyjaśnili co zawierała nieodebrana przez skarżącą przesyłka. W dniu 24 lipca 2008 r. skarżąca ponownie udała się do Izby Skarbowej, gdzie uzyskała informację, że w nieodebranej przesyłce znajdowało się rozstrzygnięcie Ministra Finansów kończące postępowanie w sprawie, ale pracownik urzędu odmówił jej wglądu do akt sprawy. Pismem z dnia 25 lipca 2008 r. skarżąca zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o "ponowne, skuteczne prawnie i mogącego rodzić związane z tym skutki doręczenie" postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2008 roku. Do odpowiedzi z [...]sierpnia 2008 r. organ administracji załączył kserokopie wydanego rozstrzygnięcia. Stwierdził również, że jego rozstrzygnięcie zostało doręczone skutecznie w dniu 14 lipca 2008 roku, w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują ponownego doręczenia pisma. Skarżąca podniosła, że w odpowiedzi Minister Finansów nie odniósł się do wszystkich okoliczności podniesionych we wniosku, a w szczególności do faktu, że wniosek został złożony przed upływem terminu do wniesienia skargi. Reasumując skarżąca stwierdziła, że jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest zasadny, ponieważ uchybienie terminowi nie było zawinione i może spowodować ujemne skutki procesowe dla strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływana jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. – strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy. Zgodnie natomiast z § 4 powołanego przepisu równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na podstawie art. 88 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność wniosku następuje, gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, gdy w ogóle nie było uchybienia terminu, jeżeli wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu, jeżeli ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktulne ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", B. Dauter, Zakamycze 2005, str. 222). Sąd oceniając wniosek złożony w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że jest on z mocy ustawy niedopuszczalny i dlatego powinien zostać odrzucony stosownie do powołanego art. 88 p.p.s.a. Wniosek ten dotyczy przywrócenia terminu do złożenia skargi na postanowienie Ministra Finansów z [...] czerwca 2008 roku wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Zauważyć należy, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) nie normuje w sposób samodzielny kwestii doręczeń w tym postępowaniu. Stosownie do art. 18 jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 42 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071), dalej powoływana jako "k.p.a.", pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Przepisy przewidują również możliwość tzw. doręczenia zastępczego. Na podstawie art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, a w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta). Stosownie do § 2 powołanego przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W § 3 powołanego przepisu w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W ocenie organów egzekucyjnych taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Organy wyjaśniły, że postanowienie z [...] czerwca 2008 r. przesłano skarżącej na wskazany przez nią adres do korespondencji: Dom [...]., ul [...] S.. Zostało ono doręczono w trybie zastępczym w dniu 14 lipca 2008 roku. Odmienną opinię przedstawiła skarżąca. Jej zdaniem doręczenie postanowienia Ministra Finansów nie było skuteczne. Stwierdziła, że pracownicy poczty notorycznie nie wypełniają swoich obowiązków i nie przestrzegają zasad doręczania przesyłek. Przede wszystkim skarżąca zanegowała dwukrotne pozostawienie awiza. Twierdziła, że otrzymała zawiadomienie o oczekującej przesyłce tylko raz i nie mogła jej odebrać, ponieważ w tym czasie przebywała na urlopie za granicą. Po powrocie przesyłka wróciła do nadawcy z adnotacją – "nie podjęto w terminie". Podkreślić należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku zbadać należy istnienie przesłanek uzasadniających jego odrzucenie. Dlatego w rozpoznawanej sprawie istotne jest ustalenie, czy i ewentualnie kiedy zaskarżone postanowienie zostało doręczone. Stwierdzić należy, że przesyłkę zawierającą postanowienie Ministra Finansów przesłano skarżącej na wskazany adres do korespondencji w Domu [...] w S.. Skarżąca poinformowała organ administracji o zmianie adresu do korespondencji pismem z dnia 30 lipca 2008 r. (wpływ do organu – 1 sierpień 2008r.), a więc po wysłaniu do niej postanowienia z [...] czerwca 2008 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru osoba doręczająca przesyłkę listową nr [...] zaznaczyła, że z powodu niemożności doręczenia w dniu 30 czerwca 2008r. przesyłki adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym nr [...]. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 8 lipca 2008 roku. Do dnia 14 lipca 2008 r. pismo pozostało do odbioru w placówce pocztowej. Ponieważ adresat nie odebrał awizowanej przesyłki, zwrócono ją do nadawcy w dniu 15 lipca 2008 roku. W ocenie Sądu znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało wypełnione zgodnie z wymogami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Na druku tym nie zaznaczono, że adresat został poinformowany o miejscu, gdzie pozostawiono zawiadomienie o przesyłce do odbioru. Podkreślić należy, że jest to jeden z wymogów, który musi zostać spełniony aby uznać, że doręczenie zastępcze było skuteczne. Ze względu na fakt, że przesyłka została wysłana do domu studenckiego, listonosz powinien dochować szczególnej staranności i dokładnie wskazać na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, gdzie pozostawił awizo informujące o czekającej w urzędzie pocztowym przesyłce poleconej. Jak wskazano powyżej skuteczność doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. zależy od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych, a więc: niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim ze "zwrotnego potwierdzenia odbioru" dołączonego do doręczanej przesyłki, bowiem na tym dokumencie powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego. W niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru nie spełnia powołanych wymogów, a w konsekwencji nie może stanowić dowodu skutecznego doręczenia przesyłki w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Brak spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek doręczenia zastępczego czyni zatem wadliwym pogląd organu administracji, że w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia w dniu 14 lipca 2008 roku postanowienia oddalającego czynność egzekucyjną. Niedoręczenie postanowienia oznacza z kolei, że termin do wniesienia skargi nie mógł rozpocząć biegu, a skarżąca nie mogła uchybić terminowi do jego zaskarżenia. Z przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika, że procedowanie nad wnioskiem jest możliwe jedynie w przypadku uchybienia określonemu terminowi. W niniejszej sprawie organ nie doręczył wydanego przez siebie postanowienia, a więc strona nie mogła uchybić terminowi do wniesienia środka od tego aktu. W konsekwencji jej wniosek jest niedopuszczalny. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 88 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.