III SA/Wa 3208/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-30

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, wobec czego odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast z uwagi na trudności finansowe i wymóg profesjonalnego pełnomocnika przy skardze kasacyjnej, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od 1993 r., która przynosi straty, mieszka z matką rencistką o niskich dochodach i poważnych problemach zdrowotnych. Wnioskował o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania egzekucji. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF A.B. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wyjaśnił, iż działalność gospodarcza, którą prowadzi od 1993 r. w zakresie [...] przynosi straty. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką rencistką, która ma poważne problemy zdrowotne. Całość jej renty przeznaczana jest na leki i rehabilitację. Skarżący wyjaśnił, iż pozostaje na utrzymaniu matki. Gdyby nie jej pomoc Wnioskodawca musiałby zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą, ponieważ przynosi ona straty. Osiągany przychód wystarcza jedynie na bieżące opłaty związane z działalnością tj.: ZUS, placowe, paliwo i ropa, energia elektryczna, podatki, księgowa, serwisant od kasy fiskalnej itp. Wnioskodawca do swojego majątku zaliczył jedynie mieszkanie o pow. 42 m². Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności. Nie osiąga dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Renta jego matki wynosi 1.085,53 zł. Do wniosku Skarżący załączył odcinek renty matki, rachunki za energię elektryczną, gaz, czynsz za mieszkanie, faktury za leki, wyciąg z rachunku bankowego za czerwiec 2011 r., deklaracje VAT-7 za okres od IV-VI 2011 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Sygn. akt III SA/Wa 3208/10 Oceniając na tym tle sytuację finansową Skarżącego, Referendarz sądowy doszedł od przekonania, iż wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jest natomiast zasadny w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Zauważyć bowiem należy, iż na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 P.p.s.a. oraz wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Skarżący z kolei prowadzi od 1993 r. działalność gospodarczą. W 2010 r. uzyskał on z tego tytułu przychód w wysokości 188.111,50 zł. W porównaniu z rokiem 2009 przychód ten wzrósł o ponad 50.000 zł (por. k. 25-27 akt sądowych). Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w miesiącach od kwietnia do czerwca 2011 r. dokonywał sprzedaży towarów na kwoty od ok. 30.000 do ok. 40.000 zł. Skarżący dokonywał również zakupów np. w czerwcu 2011 r. na kwotę ponad 50.00 zł. W maju dokonał zakupu środków trwałych na kwotę ponad 6.000 zł, a w kwietniu - na kwotę ponad 3.500 zł. Obrót na rachunku bankowym Skarżącego w czerwcu 2011 r. wyniósł ok. 8.500 zł. Wprawdzie z oświadczeń Skarżącego wynika, iż równocześnie ponosi on znaczne koszty prowadzonej działalności i osiąga z tego tytułu straty, niemniej jednak należy pamiętać, że Skarżący prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. W związku z powyższym, w ocenie Referendarza sądowego, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 100 zł nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Decydując z kolei o ustanowieniu na rzecz Wnioskodawcy profesjonalnego pełnomocnika Referendarz sądowy kierował się z jednej strony wysokością ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru oraz etapem postępowania sądowoadministracyjnego. Z treści pism Wnioskodawcy wynika bowiem, że zamierza Sygn. akt III SA/Wa 3208/10 on wnieść skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z 29 czerwca 2011 r. odrzucającego jego skargę. Tymczasem w świetle art. 175 P.p.s.a. wyłącznie uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Analizując sytuację finansową Skarżącego uznać natomiast należało, iż Wnioskodawca może mieć trudności ze zgromadzeniem środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Z kolei ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu. Podsumowując, w ocenie Referendarza sądowego, Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, nie wykazał natomiast, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji Referendarz sądowy postanowił przyznawać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata (punkt 1 sentencji) oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2 sentencji). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło