III SA/Wa 321/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 24 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. postanawia odmówić przyznania stronie prawa pomocy wnioskowanym zakresie J. P. (dalej jako strona lub skarżący), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł zwrócił o zwolnienie od kosztów sądowych w formularzu PPF z 19 lutego 2014 r. W uzasadnieniu formularza strona wskazała, że: nie ma oszczędności; - nie posiada majątku ruchomego; - obecny dochód miesięczny strony i małżonki wynosi 1729 zł (suma rent inwalidzkich); - wydatki miesięczne wynoszą co najmniej 909 zł (zestawienie z 26 marca 2013 r. złożone do Urzędu Miasta i Gminy); - od 26 marca 2013 r. wzrosły ceny leków, ubezpieczenia domu, samochodu oraz gazu; - skarżący cierpi na [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ; zamieszkująca wraz ze stroną córka jest na utrzymaniu męża; - skarżący posiada dom o pow. 110 m kw, działkę o pow 0,81 ha. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 25 lutego 2014 r., - jak wynika z pisma strony z 6 marca 2014 r., skutecznie doręczonym 28 lutego 2014 r. (karta 19 akt sądowych), skarżący wniósł o przedłużenie terminu do złożenia wnioskowanych przez referendarza sądowego oświadczeń. Wskazał, że nie ma możliwości przedstawienia rachunków za ostatnie dwa miesiące (energia elektryczna, ogrzewanie, leczenie. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Jedynymi wymagalnymi kosztami sądowymi w sprawie jest należność z tytułu wpisu od skarg do Sadu w wysokości 500 zł. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący uchylił się od przekazania w zakreślonym w wezwaniu z 25 lutego 2014 r. terminie informacji o rzeczywiście osiągniętym dochodzie w 2014r, obowiązku złożenia deklaracji podatkowych określonych w wezwaniu osób, oznaczenia posiadanych samochodów, złożenia wyciągu rachunków bankowych wskazanych osób za ostatnie sześć miesięcy oraz szeroko rozumianej kalkulacji kosztów życia. Uchylenie się od rzetelnego wykonania wezwania nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, deklarowane przez stronę przedstawienie – w przyszłości - rachunków za ostatnie dwa miesiące za energię elektryczną, ogrzewanie, leczenie – wobec braku oświadczeń strony w tych właśnie aspektach, jak też wobec nienadesłania wnioskowanej przez referendarza sądowego dokumentacji źródłowej dotyczącej stanu rachunku bankowego, zeznań podatkowych, dochodów strony, nie są okolicznościami uzasadniającymi tak przedłużenie terminu do złożenia informacji, jak okolicznościami uzasadniającymi przyznanie prawa pomocy. Przywołane wezwanie referendarza sądowego nie dotyczyło "nadesłania rachunków", lecz oznaczenia wysokości kosztów utrzymania, co było możliwe choćby przez złożenie stosownego oświadczenia lub wykazanie poniesionych wydatków w inny sposób (choćby poprzez treść wyciągów z rachunków bankowych). Należy zauważyć, że skarżący nawet nie usiłował wyjaśnić przyczyn braku złożenia informacji we wskazanym powyżej zakresie. Z tych powodów należało uznać, że skarżący nie wykazał sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy i - na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – orzec jak w sentencji.