III SA/Wa 3210/08

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Referendarz sądowy zauważa, że w wyniku wniesienia skargi, jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest obowiązek zapłaty wpisu od tej skargi w wysokości 100,- zł. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Wnioskiem z 27 listopada 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF - w odpowiedzi na wezwanie o wpis sądowy - M. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pobiera zasiłek przedemerytalny, a żona nie ma pracy i pozostaje bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że ma dwójkę dzieci w wieku 8 i 7 lat. Skarżący posiada działkę o pow. ok. 3,5 ha, jego żona 2/6 z 0,74 ha. Mają dom o powierzchni [...] m.kw. Skarżący poinformował, że cała rodzina utrzymuje się z jego zasiłku przedemerytalnego w wysokości 912,- zł oraz z dochodu z gospodarstwa w wysokości 355,44 zł. Referendarz sadowy odnotowuje, ze zarządzenie o wezwaniu o wpis sadowy zostało wykonane 21 listopada 2008 r., natomiast formularz PPF został złożony 27 listopada 2008 r., co wynika ze stempla na kopercie. Referendarz sądowy zauważa, że celem ustanowienia występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi wyjątek od zasady, że to strona ponosi koszty sądowe. W postępowaniu o prawo pomocy bada się, z jednej strony - wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu; z drugiej strony - wysokość środków, którymi ona dysponuje. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada majątku nieruchomego o znacznej wartości, także ruchomego ani oszczędności. Dochód, w wysokości niespełna 1300,- zł na cztery osoby, jest przeznaczany na zaspokajanie codziennych potrzeb rodziny. Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem na obecnym etapie postępowania sądowego, który skarżący musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi w kwocie 100,- zł, przy wysokości środków do dyspozycji każdej osoby miesięcznie w rodzinie - ok. 300,- zł. Równie oczywiście nieprawdziwe byłoby stwierdzenie, że z kwoty ok. 1300,- zł brutto uzyskiwanych miesięcznie środków, skarżący nie jest w stanie uiścić wymagalnych w sprawie kosztów sądowych w wysokości 100,- zł, jak stwierdzenie, że z wzmiankowanej kwoty posiadałby on zdolność zaspokojenia wszystkich potrzeb związanych z koniecznym, miesięcznym, utrzymaniem czteroosobowej rodziny, w tym dzieci w wieku szkolnym. Jednocześnie, analizując akta administracyjne sprawy, oświadczenie na urzędowym formularzu PPF złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak też badając rodzaj sporu - egzekucja należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]- zł - referendarz sądowy nie znalazł podstaw do zakwestionowania waloru prawdziwości oświadczeń skarżącego. Mając na względzie obecną sytuację finansowa skarżącego, nie ma też podstaw do odmowy zwolnienia w zakresie kosztów przyszłych w sprawie - stąd rozstrzygnięcie w zakresie wyrażonym w sentencji. Zdaniem referendarza sądowego, przy kwocie miesięcznego dochodu, jaką posiada rodzina skarżącego, zbyteczne jest wzywanie go o wskazanie sposobu gospodarowania posiadanymi środkami, ponieważ dokonana przez referendarza ocena zdolności uczestniczenia w kosztach postępowania musi uwzględniać przeciętne ceny artykułów pierwszej potrzeby i konieczność ich zakupu przez skarżącego dla czterech osób. Oznacza to, ze jakakolwiek byłaby alokacja środków pieniężnych w wysokości ok. 1300,- zł, to zawsze obowiązek poniesienia dodatkowych wydatków oznaczać będzie uszczerbek dla utrzymania koniecznego skarżącego, a przede wszystkim - dzieci, które są na jego utrzymaniu. W świetle powyżej ustalonej sytuacji majątkowej skarżącego, zdaniem referendarza sądowego, poniesienie kosztów sądowych, w szczególności zapłacenie kwoty wpisu, spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego, zatem, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.