III SA/Wa 3214/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-29
Skład orzekający: Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu braku środków finansowych i majątku, a postępowania egzekucyjne wobec niej zostały umorzone jako bezskuteczne, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej umowa spółki przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała brak środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego, jeśli jej umowa przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat, a kwota tych dopłat jest wystarczająca do częściowego pokrycia kosztów. W takim przypadku sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, uwzględniając możliwość uzyskania środków od wspólników.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych, majątku, nieprowadzenie działalności gospodarczej i umorzenie postępowań egzekucyjnych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nadal uczestniczy w obrocie prawnym i może uzyskać dopłaty od wspólników. Spółka złożyła sprzeciw, kwestionując postanowienie referendarza i podtrzymując swoje stanowisko. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2016 r. i zwolnić K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 9800 złotych, w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3214/15 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r. postanawia: zmienić postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3214/15 i zwolnić K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 9800 złotych, w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie okoliczności, jak: brak środków finansowych, brak majątku, nieprowadzenie działalności gospodarczej, straty w ostatnich latach, umorzenie postępowań egzekucyjnych z uwagi na ich bezskuteczność.
W wykonaniu wezwania Referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPPr, w którym powtórzyła wcześniejszą argumentację. Wskazała, iż nie posiada aktywnych rachunków bankowych. Poinformowała, że nie posiada udziałów w innych podmiotach. Przedstawiła rachunek zysków i strat, zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7.
Postanowieniem z 25 stycznia 2016 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jako podstawę odmowy wskazał, że Skarżąca nadal uczestniczy w obrocie prawnym jako przedsiębiorca, a brak przychodów jest wynikiem jej decyzji, bowiem zaprzestała ona starań ukierunkowanych na osiąganie przychodów. Referendarz podkreślił też, że zwolnienie od kosztów sądowych jest niezasadne również z uwagi na możliwość uzyskania dopłat od wspólników. Zdaniem Referendarza sądowego również prowadzone wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne nie ma znaczenia dla zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego, wnosząc o zmianę postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżącej. Postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 2 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 199 P.p.s.a. Skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, bowiem nie ma środków pieniężnych ani nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, że prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne zostały umorzone z uwagi na ich bezskuteczność. Odnosząc się zaś do dopłat wspólników celem uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca wskazała, że jej umowa wprawdzie przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat, ale dopłaty nie pokryłyby wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Skarżąca wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym.
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Po przeanalizowaniu przedstawionej przez Skarżącą informacji dotyczącej sytuacji finansowej, sprzeciwu Skarżącej Sąd stwierdza, że Skarżąca wykazała, iż nie ma możliwości uiścić pełnego wpisu od skargi, który opiewa na kwotę 34023 zł.
Skarżąca z uwagi na brak środków finansowych i nieruchomości nie prowadzi działalności gospodarczej przynoszącej zyski. Potwierdzeniem braku środków i majątku jest umorzenie wobec Skarżącej postępowań egzekucyjnych z uwagi na ich bezskuteczność.
Jednakże, w ocenie Sądu, Skarżąca ma możliwość częściowego partycypowania w kosztach sądowych. Zdaniem Sądu Skarżąca może uiścić kwotę 9800 zł tytułem wpisu od skargi. Uzasadnieniem stanowiska Sądu jest to, że Skarżąca w sprzeciwie wskazała, że jej umowa przewiduje możliwość zobowiązania wspólników do dopłat na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) w wysokości do dwukrotnej nominalnej wartości posiadanych udziałów. Z przedłożonego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego i ujawnionej tam informacji wynika, że Skarżąca ma jednego wspólnika, który posiada 49 udziałów o łącznej wartości 4900 zł. Zatem dwukrotność wartości nominalnych udziałów daje kwotę 9800 zł, którą, zdaniem Sądu, Skarżąca ma możliwość uzyskać celem częściowego pokrycia kosztów wszczętego przez nią postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło