III SA/Wa 323/12

Dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata Skarżący – A. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący pismem z dnia 23 maja 2012 r., zwrócił się o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu. W piśmie z dnia 29 czerwca 2012 r. Skarżący podniósł, że "jednoosobowo zarabia na potrzeby rodziny", posiada dochody miesięczne w wysokości 1500 zł, zaś na rachunku bankowym ma debet w wysokości 847 zł jako skutek pobierania środków dla "chorej córki po [...]". Skarżący zaznaczył, że jego trudna sytuacja życiowa utrzymuje się od trzech lat i w jego ocenie nie ma szans na poprawę jego sytuacji majątkowej. Skarżący do ww. pisma dołączył potwierdzenie salda rachunku bankowego potwierdzające, że na tym rachunku ma on debet w wysokości 847,20 zł. Ponadto w formularzu PPF z dnia 29 czerwca 2012 r., Skarżący wskazał, że ma dramatyczna sytuację życiową, jest ciężko chory, a stan jego zdrowia pogorszył się w ciągu ostatnich dwóch lat, brakuje mu środków finansowych na zakup lekarstw dla siebie oraz dla chorej córki (po [...]), cierpi na choroby [...], [...] oraz inne wskazane we wniosku. Skarżący wyjaśnił także, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żona i córką, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni ok. 50 m2, zaś żona nie pracuje zawodowo z uwagi na konieczność opieki nad chorą córką. Skarżący zaznaczył, że jest zadłużony w bankach, ZUS oraz u osób fizycznych. Wniósł ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia referendarza sądowego Skarżący podniósł, że w zakresie odmowy zwolnienia go z kosztów i ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu naruszono art. 243 § 1, art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Skarżący podkreślił, że jest ciężko chory, co potwierdza dokumentacja lekarska. Do sprzeciwu Skarżący dołączył kopię wyniku badania [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., kopię wyniku badania [...] z dnia 26 kwietnia 2012 r., kopię karty historii choroby z dnia 6 lipca 2012 r. oraz kopię wywiadu wstępnego z dnia 4 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a). Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). W myśl art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że wniosek Skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż Skarżący złożył wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Niezbędnym i wymaganym na tym etapie postępowania sądowo-administracyjnego kosztem jest zaś wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł. W ocenie Sądu należy uznać za wiarygodne wyjaśnienia Skarżącego zawarte w formularzu PPF, a także w złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r. Skarżący podniósł m.in., że stan jego zdrowia pogorszył się w ciągu ostatnich dwóch lat i brakuje mu środków finansowych na zakup lekarstw dla siebie oraz dla chorej córki. Skarżący cierpi na choroby [...], [...] oraz inne wskazane we wniosku. Wyjaśnił, że posiada dochody miesięczne w wysokości 1.500 zł, na rachunku bankowym ma debet w wysokości 847 zł, zaś żona Skarżącego nie pracuje zawodowo z uwagi na konieczność opieki nad chorą córką. Skarżący zaznaczył także, iż jest zadłużony w bankach, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz u osób fizycznych. Zdaniem Sądu podniesione przez Skarżącego okoliczności osobiste i rodzinne, w tym w szczególności jego stan zdrowia oraz fakt, że jest jedynym żywicielem rodziny uprawniają do stwierdzenia, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stanowisko takie znajduje również oparcie w przedstawionych przez Skarżącego, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, dokumentach. Zasadne jest zatem przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej Skarżącej nie mogą bowiem uniemożliwiać kontroli przez niezawisły sąd działalności organów administracji publicznej. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.