III SA/Wa 323/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006, 2007, 2008 i 2009 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca E. W. reprezentowana przez adwokata S. R. , na urzędowym formularzu PPF, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy nie zakreślając zakresu swojego żądania. Jednakże z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, ze Skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem ( ur. w [...] r.) oraz że posiada działkę budowlaną, dom rekreacyjny o powierzchni 100 m²., działkę o powierzchni 1.800 m², działkę o powierzchni 1.600 m² pod działalność gospodarczą, samochód [...] (rok produkcji 1997), samochód [...] (rok produkcji 2007), samochód ciężarowy [...] (rok produkcji 2000), samochód ciężarowy [...] (rok produkcji 2004). Z oświadczenia wynika również, że Skarżąca posiada kredyt w kwocie 320.000 zł – jak wskazała – "na działkę pod działalność gospodarczą". Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód 5.000 zł (brutto), a mąż Skarżącej 1.000 zł (brutto). Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe, oświadczenie o kosztach i źródłach utrzymania, oraz wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącej i jej męża wynosi 6.000 zł. Ponadto jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty (PIT-36L) Skarżąca w 2011 r. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej uzyska przychód w kwocie 4.367.298,46 zł, dochód w kwocie 133.770,64 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 4.233.527,82 zł. Natomiast mąż Skarżącej z tego samego tytułu (PIT-36) uzyskał przychód w kwocie 189.024,87 zł, dochód w kwocie 13.039,85 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 175.985,85 zł. Skarżąca posiada też liczne nieruchomości oraz cztery samochody. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych za okres od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r. wynika, że Skarżąca posiada lokatę "biznes zysk" na kwotę 128.298,19 zł. Ponadto na rachunku męża Skarżącej, zaksięgowane zostały kwoty: 18.450, 1.000 zł, 16.100, 1.200, 28.634 zł, które następnie zostały przelane na inny rachunek bankowy S. W. (męża Skarżącej). Do kosztów swojego utrzymania Skarżąca zaliczyła kwotę 300 zł za energię elektryczną oraz 300 zł za gaz. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 1.500 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Skarżąca oraz jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody w wysokości 6.000 zł z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych. Skarżąca posiada także lokatę bankową w wysokości 128.298,19 zł. oraz majątek w postaci nieruchomości, a także cztery samochody. Natomiast sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem tj. 600 zł na gaz i energię elektryczną - nawet jeśli w odczuciu Skarżącej są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Ponadto – jak wynika z wyciągu rachunku bankowego męża Skarżącej, posiada On rachunek bankowy na który przelewane są znaczne kwoty, a którego Skarżąca nie ujawniła tj. nie przedłożyła wyciągu bankowego tego rachunku. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.