III SA/Wa 3241/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I.W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. o sygn. akt III SA/Wa 3241/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi I.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2014r. postanawia: 1. uchylić postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 marca 2017 r. 2. przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad 1500 zł, a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca I.W., wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżąca wskazała, że we wrześniu 2015 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Mimo starań nie może podjąć innego zatrudnienia. Wskazała, że wraz z dziećmi utrzymuje się z alimentów od męża oraz tzw. 500+ na troje dzieci. Wskazała, że spłaca kredyt bankowy w kwocie 808 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z czworgiem dzieci (ur. w 2000r., 2002r., 2004r. i w 2006r.). Skarżąca posiada dom oraz 7 ha gruntów. Do miesięcznych dochodów Skarżąca zaliczyła dochód męża w kwocie 800 zł. Wskazała również, że łączny dochód rodziny wynosi 3.742 zł. Do wniosku Skarżąca dołączyła umowę kredytu. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżąca ponownie złożyła urzędowy formularz PPF, w którym zmieniła swoje wcześniejsze oświadczenia wskazując, że oprócz dzieci prowadzi wspólne gospodarstwo domowe również z mężem. Ponadto posiada dom o powierzchni 160m² o wartości 300.000 zł., mieszkanie o powierzchni 37 m² o wartości 70.000 zł, a także grunty rolne o powierzchni 8ha. Skarżąca do swoich stałych miesięcznych dochodów zaliczyła alimenty - 1.442 zł, środki uzyskiwane z tzw. 500+ - 1500 zł, dochód z tytułu dzierżawy – 400 zł oraz wynagrodzenie męża – 1.400 zł. Łącznie Skarżąca określiła dochód rodziny na 4.742 zł. natomiast do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła: spłatę kredytu – 508 zł oraz 809 zł, ratę w urzędzie skarbowym – 500 zł, mieszkanie – 330 zł, energię elektryczną – 128 zł, ratę kredytu 3.379,26 zł oraz koszty wyżywienia – 1.400 zł. Łączne miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 7.114,26 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że w 2016 r. nie osiągnęła żadnego przychodu, nadesłała wyciągi z rachunków bankowych swoje i męża, rachunki miesięcznych opłat, decyzję przyznającą świadczenie 500+, a także zeznania podatkowe. Postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych orz ustanowienia doradcy podatkowego, stwierdzając że z dokumentów i oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, iż miesięczne wydatki Skarżącej znacznie przekraczają kwotę jej miesięcznych dochodów, co w opinii referendarza świadczy o tym, że Skarżąca dysponuje środkami, których nie ujawniła na potrzeby postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Referendarz zauważył ponadto, że z analizy wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na rachunek bankowy Skarżąca dokonuje wpłat, np. 3 stycznia 2017 r. – 5.000 zł, których pochodzenia nie wyjaśniła. W związku z powyższym referendarz uznał oświadczenia Skarżącej za niewiarygodne i tym samym odmówił jej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżąca wskazała, że niezasadne jest przyjęcie za podstawę odmowy przyznania prawa pomocy faktu, że w dniu 3 stycznia 2017 r. dokonała wpłaty 5 tyś. zł na rachunek bankowy. Skarżąca wyjaśniła, że powyższa kwota pochodziła z prezentów udzielonych przez rodzinę z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Ponadto Skarżąca wskazała, że w utrzymaniu pomagają jej rodzice. Wyjaśniła także, że obecnie wysokość zobowiązań przekracza przychody jej rodziny, a podane przez nią informacje są zgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest traktowana jako wyjątek od generalnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy nie przysługuje zatem innym osobom, aniżeli tym, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, niejednokrotnie uniemożliwiającej im zaspokojenie niezbędnych nawet potrzeb bytowych, stąd dawniej opisywaną instytucję nazywano "prawem ubogich" (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., I GZ 97/14, wszystkie orzeczenia na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem związanym ze sprawą jest wpis sądowy od skargi w kwocie 3134 zł. Sąd, mając na uwadze dochody Skarżącej oraz ponoszone przez nią w skali miesiąca wydatki uznał, że należało zwolnić Skarżącą z kosztów sądowych w części, tj. z wpisu sądowego ponad kwotę 1500 zł. Skarżąca ma stałe źródło dochodu, własny dom oraz uzyskuje od rodziców pomoc finansową w wysokości 1000zł miesięcznie. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu sprawiają, iż Skarżącą jest w stanie uiścić część wpisu od skargi w kwocie 1500 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd wskazuje ponadto, że z uwagi na treść art. 6 P.p.s.a., który stanowi: "Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań", jak również, ze względu na to, że udział profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie mieści się w zakresie wydatków niezbędnych do rozpoznania sprawy przez Sąd i zagwarantowania Skarżącej prawa do Sądu na obecnym etapie postępowania, Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.