III SA/Wa 3241/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od października do grudnia 2014r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia doradcy podatkowego Skarżąca I. W. , wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżąca wskazała, że planuje wnieść skargę kasacyjną od wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i czworgiem dzieci (ur. w [...] r., [...] r., [...] r. i w [...] r.). Skarżąca posiada dom, mieszkanie oraz 7 ha gruntów. Do miesięcznych dochodów Skarżąca zaliczyła dochód męża w kwocie [...] zł. oraz świadczenie 500+ przyznane na troje dzieci (1.500 zł miesięcznie). Wskazała również, że łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Skarżąca wskazała, że spłaca kredyt w wysokości 1.448,50 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżąca oświadczyła, że miesięczne wydatki na utrzymanie to: 382,64 zł (gaz, prąd, wywóz śmieci, telefon, podatek), 150 zł (węgiel), 1.400 zł (żywność i leki). Ponadto Skarżąca spłaca kredyt z ratą 1.449 zł i zobowiązanie podatkowe z ratą 500 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że w 2018 r. nie osiągnęła żadnego przychodu, nadesłała wyciągi z rachunków bankowych swoje i męża, rachunki miesięcznych opłat, decyzję przyznającą świadczenie 500+, a także zeznania podatkowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie występują podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżącą informacji wynika, że łączne miesięczne dochody rodziny wynoszą 1.900 zł natomiast łączne miesięczne wydatki rodziny na żywność, leki, gaz, prąd, węgiel itp. wynoszą około 1.932,64 zł. Na kwotę dochodów rodziny składają się wynagrodzenie męża Skarżącej 400 zł oraz świadczenie 500+ przyznane na troje dzieci. Ponadto referendarz sądowy analizując nadesłane dokumenty dostrzegł, że Skarżąca otrzymuje również świadczenie wychowawcze z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie [...] zł. zatem kwota wydatków na bieżące rachunki i spłatę kredytów w zasadzie równa jest kwocie dochodów. Wobec tego należało przyjąć, że Skarżąca obecnie nie jest wstanie ponieść żadnych innych kosztów w tym wydatków na opłacenie skargi kasacyjnej i kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.