III SA/Wa 3243/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-10

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, biorąc pod uwagę argumenty o ważnym interesie publicznym i trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia kosztów egzekucyjnych. Instytucja umorzenia kosztów opiera się na uznaniu administracyjnym, a skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności nie udowodnił, że ponoszenie kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek dla jego sytuacji finansowej ani że zachodzi ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie.
Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca prowadzący działalność medyczną, zwrócił się o umorzenie kosztów egzekucyjnych naliczonych w związku z postępowaniem dotyczącym zaległości podatkowych. Argumentował, że poniesienie tych kosztów znacząco pogorszy sytuację finansową jego firmy, co wpłynie na miejsca pracy i dostępność usług medycznych, a także powoływał się na ważny interes publiczny. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek ustawowych, a jego sytuacja finansowa nie uzasadnia umorzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Sylwester Golec, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę. 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec R. G. – dalej: "Skarżący" prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą Centrum Medyczne [...], na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. w kwocie należności głównej 30.097.20 zł oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie należności głównej 158.057,10 zł. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - prowadzący uprzednio egzekucję Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...]. W dniu 15 listopada 2010 r. ww. organ egzekucyjny celem wyegzekwowania należności objętej tym samym tytułem wykonawczym dokonał zajęcia ruchomości: samochodu Fiat Panda oraz samochodu Fiat Seicento. Wskutek powyższych działań organ egzekucyjny naliczył koszty egzekucyjne tj. opłatę manipulacyjną w wysokości 542.85 zł oraz, opłatę za czynność w wysokości 3.260.29 zł. W wyniku skutecznej egzekucji na poczet kosztów egzekucyjnych wyegzekwowana została kwota 616,83 zł. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2011 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skierowanego odpowiednio do Banku [...] oraz do [...] Bank S.A. Skuteczne okazało się zajęcie rachunku bankowego w [...] Bank SA. Ponadto w ramach zlecenia rekwizycyjnego w dniu 10 sierpnia 2011 r. celem wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym nr SM [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęć ruchomości Skarżącego w tym m.in. samochodu osobowego Porsche 911 Turbo z 2001 r. oraz aparatu ultrasonograficznego Logia P5 z wyposażeniem. W wyniku dokonanych na podstawie w/w tytułu wykonawczego czynności zostały naliczone koszty egzekucyjne: oplata manipulacyjna w kwocie 2.758.53 zł, opłata za czynność egzekucyjną w kwocie 13.768,40 zł; wydatki egzekucyjne w kwocie 11.30 zł. Na poczet kosztów egzekucyjnych z zajętego rachunku bankowego wyegzekwowano kwotę 154.70 zł. Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., iż w związku z brakiem wymagalności obowiązku objętego m.in. tytułem wykonawczym nr [...] wnosi o anulowanie tytułu wykonawczego, przy czym koszty egzekucyjne związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego ponosi Skarżący. Analogicznym pismem wierzyciel poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...]. Pismem z dnia 17 stycznia 2012 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. poinformował, iż przesyła tytuł wykonawczy nr [...] zgodnie właściwością, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. – Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", celem wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych w kwocie 3.186.30 zł, informując równocześnie, iż do wyegzekwowania pozostają również koszty egzekucyjne z zajęcia ruchomości dokonanego w ramach zlecenia rekwizycyjnego do tytułu wykonawczego nr [...]. 2. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. Skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z prośbą o umorzenie kosztów egzekucyjnych uzasadniając, iż w obecnym kryzysie kraju, kwota umorzonych kosztów zostanie przeznaczona na sprzęt medyczny prowadzonej firmy. Następnie pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Skarżący doprecyzował wniosek, wskazując iż na podstawie art. 64 e u.p.e.a., wnosi o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres: 2002-2004, bowiem w ocenie Skarżącego przemawia za tym ważny interes publiczny, a ich poniesienie byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Skarżący wskazał, iż zapłata kwoty kosztów egzekucyjnych jest dużym obciążeniem i znacznie wpłynie na pogorszenie sytuacji finansowej jego firmy, co przyczyni się do zmniejszenia miejsc pracy, zmniejszenia ilości usług medycznych, co z kolei pozbawiłoby pacjentów dostępu do specjalistycznej opieki lekarskiej. Dodał również, że w dniu 19 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. umorzył odsetki od wymienionych zaległości kierując się przesłanką "ważnego interesu", a zapłata kosztów egzekucyjnych, również łączy się z tym samym tematem. Zdaniem Skarżącego główną przyczyną powstania należności jest okoliczność trwającego ponad 5 lat postępowania organów podatkowych, co nastąpiło bez jego winy. Do wniosku o umorzenie kosztów dołączył oświadczenie o stanie majątkowym, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz formularz "informacje dotyczące przedsiębiorcy, który otrzymał pomoc publiczną". 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., pismem z dnia 28 maja 2013 r. zwrócił się do wierzyciela z prośbą o udzielenie informacji odnośnie wygaśnięcia podatku wynikającego z tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] a nadto o informację czy w ciągu 3 lat zobowiązany korzystał z pomocy de minimis i na jaką kwotę. W odpowiedzi na przedmiotowe pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wskazał, iż decyzjami z dnia [...] grudnia 2011 r. Skarżący otrzymał wsparcie w postaci umorzenia odsetek za zwłokę w podatku dochodowym odpowiednio za 2002, 2003 oraz 2004 r. w odpowiednich kwotach: 3.873.30 euro. 6.209.98 euro. 23.567,58 euro. Ponadto poinformowano, że należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] została uregulowana w dniu 8 grudnia 2011 r. przelewem na rachunek bankowy urzędu na kwotę 30.097.20 zł plus 589 zł odsetek (pozostałe odsetki umorzono) i w tym samym czasie i w ten sam sposób uregulowano należność objętą tytułem wykonawczym nr [...] w kwocie 158.057.10 zł plus odsetki 19.410.90 zł (pozostałe odsetki umorzono). 4. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 marca 2013 r. dotyczącego umorzenia kosztów pochodnych od zaległości podatkowych tj. kosztów egzekucyjnych, uzupełnionego w dniu 30 kwietnia 2013 r. postanowił odmówić umorzenia kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał m.in., iż wniosek Skarżącego został zbadany w ramach dopuszczalności udzielenia pomocy de minimis, jednakże sytuacja ekonomiczna Skarżącego, nie nosi znamion "trudnej sytuacji ekonomicznej". Ponadto organ rozważył przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a., stwierdzając, że argumenty Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. 5. Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnioskując o jego uchylenie w całości. Wydanemu postanowieniu zarzucił brak obiektywnej oceny przez organ jego sytuacji jako przedsiębiorcy, który nie spełnia warunków do zastosowania pomocy de minimis, jak i fakt powstania kosztów egzekucyjnych w wyniku opieszałych, przewlekłych i uciążliwych działań UKS, Izby Skarbowej i Urzędów Skarbowych. W uzasadnieniu pisma Skarżący kontynuował argumentację mającą dowieść, iż w sprawie występuje interes publiczny pozwalający na umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz, że umorzenie kosztów egzekucyjnych znacznie przyczyni się do poprawy sytuacji finansowej firmy, przez co firma będzie mogła świadczyć usługi lepszej jakości, co jest ważne dla każdego obywatela. 6. Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 64 e § 1 i § 2 u.p.e.a. akcentując uznaniowy charakter umorzenia kosztów egzekucyjnych i stwierdził, że w stosunku do Skarżącego nie wystąpiły okoliczności świadczące o spełnieniu przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy podkreślił, że przesłanką umorzenia kosztów egzekucyjnych wymienioną w art. 64 e § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest stwierdzenie nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, co w ocenie organu odwoławczego nie występuje. Organ podatkowy wyjaśnił, że prowadzona dotychczas wobec Skarżącego egzekucja nie była nieskuteczna. Ponadto dodał, że analiza całokształtu sytuacji finansowej Skarżącego prowadzi do wniosku, iż nie zostało wykazane, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Mając zatem na uwadze sytuacją finansową Skarżącego, jak również kwotę kosztów egzekucyjnych pozostającą do uregulowania tj. 19.569,84 zł, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów z punktu 1 art. 64 e § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie wystąpiła również przesłanka ważnego interesu publicznego, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego nie zostało w wystarczający sposób wykazane, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych przełoży się bezpośrednio na zmniejszenie negatywnych konsekwencje zarówno dla pracowników prowadzonej przez Skarżącego firmy, jak i pacjentów korzystających z usług medycznych Centrum Medycznego [...]. Organ odwoławczy odpowiadając na argumentację Skarżącego, iż w innym postępowaniu dotyczącym udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego uznano, iż wystąpił w sprawie ważny interes publiczny, wskazał iż taka okoliczność nie może przesądzać o udzieleniu ulgi w spłacie kosztów egzekucyjnych, albowiem w każdej odrębnej sprawie organy prowadzące postępowanie obowiązane są do odrębnej analizy sprawy uwzględniającej aktualny stan faktyczny i prawny. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie nie wystąpiła również przesłanka z art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. stanowiąca o niewspółmierności wydatków egzekucyjnych poniesionych dla ściągnięcia tylko kosztów- egzekucyjnych. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do Skarżącego nie została spełniona żadna przesłanka wymieniona w art. 64 e u.p.e.a., pozwalająca na umorzenie kosztów egzekucyjnych, nie jest zatem uzasadnione rozważanie spełnienia przez Skarżącego warunków kwalifikujących do uzyskania pomocy de minimis. 7. Pismem z dnia 26 listopada 2013 r. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 6. art. 8. art. 7. art. 11, art. 77. art. 107 § 3. art. 80 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013. poz. 267) – dalej "k.p.a." poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy tj. nieprzeprowadzenie w sposób rzetelny, wyczerpujący i kompletny postępowania dowodowego wskutek; a) braku dokonania wyczerpującej analizy sytuacji majątkowej i materialnej Skarżącego i oparcie postanowienia jedynie na okolicznościach powstania zaległości podatkowej, oraz wskazaniu w sposób bliżej nie określony na możliwości zaspokojenia kosztów egzekucyjnych ze środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży majątku posiadanego przez Skarżącego; b) pominięcie dowodów, oraz argumentacji wskazanych przez Skarżącego dotyczących m.in., wpływu przymusowej zapłaty kosztów egzekucyjnych na możliwość realizacji przez stronę usług na rzecz społeczeństwa i ryzyka zwolnień pracowników; c) dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa; d) sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, z którego nie wynika, aby organ dokonał wszechstronnej analizy okoliczności podnoszonych przez Skarżącego. 2) prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie, art. 64c § 2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż nie zachodzi w sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego do umorzenia kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania wyjaśniającego co do kwestii: czy za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia w niniejszej sprawie interes publiczny. Skarżący podkreślił, że próba wyegzekwowania istniejących kosztów egzekucyjnych spowoduje utratę miejsc pracy przez wielu pracowników. Podnosił, że zmusi to ich do korzystania z pomocy państwa. I jest to okoliczność, która uzasadniała umorzenie kosztów egzekucyjnych w kontekście przesłanki ważnego interesu publicznego. Skarżący zarzucił organom podatkowym, że na podstawie przedłożonych dokumentów ustalił, że Skarżący posiada rzeczowe aktywa trwałe i odpowiednio aktywa obrotowe. Opierając się na tych danych uznał, iż Skarżący posiada majątek, z którego możliwa jest skuteczna egzekucja kosztów egzekucyjnych. Jednakże nie wziął pod uwagę, iż wskazywane w oświadczeniu aktywa to przede wszystkim sprzęt medyczny i inny majątek trwały, którego sprzedaż w wyniku egzekucji spowoduje konieczność zaprzestania wykonywania działalności przez skarżącego, a w konsekwencji związane z tym zwalnianie pracowników. 8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 9. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.". 10. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podstawą dla uznania zaskarżonego postanowienia za zgodnego z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który został ustalony przez organy obu instancji i przedstawiony w uzasadnieniach wydanych postanowień. 11. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 77, w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267) – dalej: "k.p.a.". W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwolił na rozpatrzenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organy uzasadniły w sposób dostateczny okoliczności, jakimi się kierowały, podejmując rozstrzygnięcia, a przy tym wystarczająco szczegółowo odniosły się do przesłanek determinujących na gruncie przedmiotowej sprawy niezasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organy wnikliwie przeanalizowały sytuację materialną Skarżącego oraz kwestię złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, w kontekście wszczęcia egzekucji, w celu ustalenia, czy zachodzi choć jedna przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. 12. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 64 e § 2 pkt 2 u.p.e.a. i przyjęcie, iż nie zachodzi w sprawie przesłanka ważnego interesu publicznego do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie zaś do § 2 koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, bądź ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W świetle powołanego przepisu, podzielić należy pogląd organów egzekucyjnych, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne to konstrukcja, w której przepis prawa nie łączy z pewną sytuacją koniecznego nastąpienia określonych skutków, lecz do określenia, czy i jakie skutki mogą nastąpić, powołuje organ administracyjny (por. J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe, PWN, Warszawa 1990, s. 164). W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów, zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego (organ "może" umorzyć), nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może - lecz nie musi - prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia kosztów egzekucyjnych dysponuje w tym przypadku organ egzekucyjny, który może, ale nie musi, umorzyć tych kosztów. Sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96; LEX nr 31877). Tak więc nawet w przypadku, gdy organ stwierdzi istnienie przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia. W tym zakresie organ ma jedynie obowiązek przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i wydać postanowienie. Dlatego też sądowa kontrola postanowienia podjętego w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się jedynie do oceny, czy organ badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64e § 2 u.p.e.a. przesłanek, jak również to, czy organ w sposób prawidłowy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie może bowiem nosić cech "dowolności". Dokonując ustaleń organ orzekający ma obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Nie zmienia to jednak zakresu swobody decyzyjnej organu przy podejmowaniu postanowienia. Oznacza to, że Sąd nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane. 13. Skarżący we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych wskazał przesłankę ważnego interesu publicznego przewidzianą w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Wskazać należy, że stanowiąc w art. 64e u.p.e.a. materialno-prawną podstawę umorzenia kosztów egzekucyjnych ustawodawca posłużył się ww. pojęciem nieostrym, niedookreślonym, przy odkodowaniu którego należy odwołać się do dorobku orzecznictwa i piśmiennictwa, które ukształtowało pomocne w tym zakresie wskazówki interpretacyjne. Przez "interes publiczny" należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, a także sytuację, gdy zapłata określonych należności publicznoprawnych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy, lecz z drugiej strony winno także uwzględniać ten aspekt sprawy, że interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Tak więc umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes społeczny może wystąpić, w sytuacji gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego. "Interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. W rozpoznawanej sprawie Skarżący podnosił, że zachodzi ważny interes publiczny przemawiający za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. W ocenie Skarżącego umorzenie kosztów pozwoliłoby zmniejszyć negatywne konsekwencje zarówno dla pracowników prowadzonej przez niego firmy, jak i pacjentów korzystających z usług medycznych prowadzonego przez Skarżącego Centrum Medycznego [...]. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie dają podstaw do uznania, iż zachodzi ważny interes publiczny mimo, iż podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczą kwestii społecznych. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy prowadzenie przez Skarżącego zarobkowej działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług medycznych nie może w sposób automatyczny stanowić przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że Skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że umorzenie kosztów egzekucyjnych przełoży się bezpośrednio na zmniejszenie negatywnych konsekwencji zarówno dla pracowników firmy jak i pacjentów korzystających z usług medycznych Centrum Medycznego [...]. Podkreślić ponadto należy, że podstawową funkcją administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze publicznoprawnym. W ogólnorozumianym interesie społecznym jest respektowanie obowiązku ponoszenia ciężarów podatkowych, zaś brak dobrowolnego wykonania takich obowiązków, nie może skutkować przerzucaniem kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na państwo a w konsekwencji na społeczeństwo. Ryzyko podejmowane przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest sprawą indywidualną każdego podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym i samo w sobie nie może być wiązane z interesem publicznym czy społecznym. Skarżący nie wykazał, że umorzenie kosztów egzekucyjnych uzasadnione jest ważnym interesem publicznym. Dlatego też Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisu art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. 14. W ocenie Sądu nie jest również zasadny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 64 e § 2 pkt 1 u.p.e.a. bowiem egzekucja prowadzona w stosunku do Skarżącego nie była nieskuteczna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy co również akcentował organ odwoławczy skuteczne okazały się podjęte w stosunku do Skarżącego czynności zajęcia rachunku bankowego oraz ruchomości. Ponadto Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Jak wynika z akt sprawy Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga wymierne zyski. Ponadto ze złożonego oświadczenia przedsiębiorcy o stanie majątkowym wynika, że w okresie 2009 - 2012 r. Skarżący osiągał za poszczególne lata dochody w odpowiednich kwotach 284.020,46 zł, 357.673,11 zł, 483.571,22 zł, 442.574,34 zł. Ponadto Skarżący posiada majątek ruchomy w postaci 5 samochodów osobowych i 1 samochodu ciężarowego, a ponadto majątek nieruchomy, w skład którego wchodzi dom jednorodzinny o pow. 258 m², mieszkanie spółdzielcze własnościowe w P. o pow. 73,84 m², dom letniskowy o pow. 107 m ², własny lokal użytkowy w P. pow. 83 m² przeznaczony na działalność medyczną. W związku z tym organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie można przyjąć, że uiszczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 19.569,84 zł w zestawieniu z sytuacją finansową Skarżącego spowoduje znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej Skarżącego, może doprowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej jego firmy, co przyczyni się do zmniejszenia miejsc pracy, zmniejszenia ilości usług medycznych, co z kolei pozbawiłoby pacjentów dostępu do specjalistycznej opieki lekarskiej. 15. Podkreślić również należy, że w myśl postanowień art. 64 § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, albowiem są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanemu przymusu egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne oraz związana z nim konieczność funkcjonowania organu egzekucyjnego jest bowiem następstwem braku pożądanych zachowań zobowiązanego. Wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa i są one należne organowi egzekucyjnemu jako wynagrodzenie za przeprowadzoną egzekucję. Ustawodawca nie powiązał kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji z jego efektywnością, ani z realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego. Powoływanie się przez stronę na zastosowanie przez organ środków egzekucyjnych, które należało uznać za prowadzące wyłącznie do powstania znacznych kosztów egzekucyjnych w świetle art. 64e u.p.e.a. regulującego umorzenie kosztów egzekucyjnych, nie może zostać uznane za przesłankę umorzenia tych kosztów. Poruszając się w zakresie przyznanych kompetencji Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa. 16. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami Skarżącego nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. 17. Fakt, że nie spełniono żądania Skarżącego nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem - w granicach tego uznania - nie uwzględnić wniosku strony, o ile - tak jak w niniejszej sprawie - sprecyzuje w sposób racjonalny (zgodnie z omówionymi wyżej wymogami) przyczyny tego stanu rzeczy. 18. Dokonując analizy stanu faktycznego sprawy, organy nie dostrzegły wyjątkowości położenia Skarżącego w kontekście zastosowania wnioskowanej ulgi. Wyraz tej analizy i wniosków znajduje się w uzasadnieniach kwestionowanych postanowień. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zdaniem Sądu prawidłowo i w zgodzie z przepisami prawa, a stanowisko organów podatkowych zostało należycie wyjaśnione i uzasadnione. 19. Nie dostrzegając naruszenia prawa Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło