III SA/Wa 3249/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. postanawia 1. przyznać skarżącej spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr skarżąca – K. sp. j. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na bezprawne działania [...] Agencji [...] firma została doprowadzona do stanu upadłości. Podnoszone w uzasadnieniu zarzuty dotyczą głównie działań podejmowanych przez Agencję, która zdaniem skarżącej działa na niekorzyść firmy przez co firma utraciła płynność finansową, doszło do zwolnienia się kluczowych pracowników firmy, a tym samym nie było możliwe dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Rok 2013 spółka zamknęła stratą w wysokości 75 tyś zł. Był to ostatni rok prowadzenia działalności, która ostatecznie została zawieszona w 2014 r. W dalszej części wniosku skarżącą wskazała, że wartość środków trwałych za ostatni rok wynosi 210.660,00 zł. Ponadto oświadczyła, że posiada trzy rachunki bankowe, z czego na jednym z nich stan konta wynosi 4.957,10 zł, na drugim 4,03 zł, zaś na trzecim widnieje saldo ujemne (-1.949,86 zł). Do wniosku spółka załączyła: wykaz środków trwałych, bilans i rachunek zysków i strat za 2012 i 2013 r., protokół zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zajęcia wierzytelności, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, informację o zawieszeniu działalności gospodarczej, nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym, wezwania do zapłaty, pozwy o zapłatę. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o wskazane oświadczenia i dokumenty spółka nadesłała: kolejne zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenia o wynagrodzeniach wspólników spółki. Ponadto odnośnie zapytania dotyczącego kwoty 4.957,10 zł znajdującej się na jednym z rachunków bankowych, skarżąca wyjaśniła, że nie mogła tą kwotą dysponować, z uwagi na zajęcie rachunku. Aktualnie na wskazanym rachunku jest debet w wysokości – 2.954,86 z uwagi na dokonaną egzekucję komorniczą. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie. Tym samym zasadne jest zwolnienie spółki z wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 1.600 zł. O powyższym zadecydował przede wszystkim fakt zawieszenia prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej, brak dochodów oraz prowadzone w stosunku do spółki postępowania egzekucyjne. Nadesłane przez skarżącą dokumenty oraz złożone w niniejszym postępowaniu oświadczenia, potwierdzają wyjątkowo trudną sytuację finansową spółki. Jak wykazała spółka, z dniem [...] lutego 2014 r. zawiesiła ona wykonywanie działalności gospodarczej, nie posiada źródeł przychodu. Wprawdzie, na koniec 2013 r. spółka posiadała zapasy towarów o wartości 210.660,00 zł, jednak jak podkreśliła, są to w głównej mierze półprodukty, niemające wartości rynkowej. Rachunki bankowe spółki oraz ruchomości są zajęte w drodze egzekucji komorniczej. Tym samym, zasadne jest przyjęcie, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przyznając prawo pomocy we wskazanym zakresie referendarz sądowy miał również na uwadze, że bariery finansowe nie mogą ograniczać skarżącej gwarantowanego w Konstytucji prawa do sądu. Z drugiej jednak strony, referendarz sądowy uznał, że nie jest zasadne zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych w całości. W pierwszej kolejności należy mieć bowiem na uwadze, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem od przewidzianej w przepisie art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Jak wynika natomiast z uzasadnienia wniosku skarżąca czeka na rozstrzygnięcie sporów sądowych z [...] Agencją [...] oraz Urzędem Miasta L. Ewentualne, pozytywne orzeczenia w tych sprawach mogą istotnie wpłynąć na dalszy byt spółki. O ile więc aktualna sytuacja finansowa spółki uniemożliwia jej partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania, o tyle na dalszych etapach postępowania, sytuacja ta może ulec zmianie. Tym samym zwalnianie skarżącej na tym etapie postępowania również z przyszłych, ewentualnych kosztów sądowych, byłoby przedwczesne. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.