III SA/Wa 3249/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2005 r. postanawia zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowić na jej rzecz radcę prawnego Skarżąca – K. s.j. zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podkreśliła, że jej skrajnie trudna sytuacja finansowa spowodowana jest błędnymi decyzjami [...] , która bezprawnie wypowiedziała umowy o dofinansowanie. Szczegółowo i obszernie przedstawiła skutki jakie decyzja ta wywołała. W efekcie Skarżąca od końca 2012 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś 2013 r. zamknęła stratą, na pokrycie której wspólnik przeznaczył swoje ostatnie prywatne oszczędności. Tym samym nie ma aktualnie możliwości generowania zysków. Wskazała, iż z uwagi na brak środków jej rachunek bankowy z minusowym saldem został wypowiedziany przez bank. Skarżąca wyjaśniła, że posiadane środki trwałe w postaci półproduktów nie przedstawiają żadnej wartości rynkowej, a ponadto zostały zajęte przez komornika, który nie zdołał ich sprzedać. Pozostałe środki trwałe uległy z kolei zniszczeniu wskutek zalania wodą pomieszczenia, w którym były przechowywane. Powołała się na fakt toczących się postępowań egzekucyjnych, które zostały umorzone. Do wniosku dołączyła m. in. dokumentację dotyczącą rozwiązania umowy o dofinansowanie, dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych, rachunek zysków i strat. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że od 2012 r. nie uzyskuje przychodów, zaś w 2017 r. po stronie kosztów pojawiła się opłata za wynajmowany lokal. Wskazała, iż z uwagi na wypowiedzenie umowy rachunku bankowego nie ma możliwości dołączenia wyciągów. Dodała, że widniejące na nim saldo debetowe nie zostało uregulowane. Innych rachunków bankowych Skarżąca nie posiada. Ze względu na zawieszenie działalności gospodarczej Skarżąca nie składa deklaracji VAT. Podała, że sprawa dotycząca rozwiązania umowy o dofinansowanie została zawieszona przez Sąd Apelacyjny w L. . Poinformowała o stanie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Skarżąca przedstawiła stan majątkowy wspólników. I tak D.T. posiada rozdzielność majątkową z mężem, nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, pobiera emeryturę, która pozwala jedynie na zakup jedzenia i leków, mieszka w domu należącym do matki, nie pokrywa kosztów jego utrzymania, nie posiada rachunku bankowego. A. T. mieszka w lokalu stanowiącym własność matki, która pokrywa wszelkie opłaty, zaś ona opłaca jedynie Internet, przychody jakie uzyskuje z mężem wystarczają na podstawowe potrzeby rodziny, nie posiada rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że pełnomocnik z wyboru nie otrzymał wynagrodzenia za reprezentację w I instancji. Przedłożyła dowód opłaty za lokal, wyciągi bankowe, rachunek zysków i strat, bilans, zeznania podatkowe, dokumenty obrazujące wydatki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do Sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W przypadku osoby prawnej, a także innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przesłankami tymi są: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania do poniesienia pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rozpoznając ten wniosek referendarz sądowy miał na względzie to, że udzielono już jej prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania. Na mocy postanowienia z 7 stycznia 2016 r. zwolniono ją mianowicie od wpisu od skargi. Zadecydował o tym przede wszystkim fakt zawieszenia działalności gospodarczej, brak dochodów i prowadzone postępowania egzekucyjne. Przy rozpoznawaniu obecnego wniosku referendarz sądowy uwzględnił także etap na jakim aktualnie znajduje się postępowanie sądowe. Otóż wyrokiem z 29 czerwca 2017 r. oddalono skargę Skarżącej i realizacja prawa do kontroli instancyjnej tego wyroku (do czego zresztą – co wynika z jej pism – Skarżąca zmierza) uzależniona jest od ustanowienia pełnomocnika. Wynika to z wprowadzonego przepisem art. 175 P.p.s.a. "przymusu adwokackiego", czyli obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Innymi słowy uczestnictwo profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania jest niezbędne. W efekcie oceniając wniosek Skarżącej referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają bowiem jej wyjątkowo trudną sytuację finansową. Od kilku już lat Skarżąca ma zawieszoną działalność gospodarczą, w związku z czym nie uzyskuje przychodu, ciążą na niej natomiast liczne zobowiązania, co znajduje odzwierciedlenie w przedłożonych nakazach zapłaty czy wezwaniach do zapłaty. Wprawdzie Skarżąca posiada towary zgromadzone w magazynie o wartości księgowej 210.660 zł, jednak jak zaznaczyła, zostały one zabezpieczone przez komornika i mimo ich zajęcia nie udało się ich spieniężyć. Skarżąca wykazała zatem, iż opłacenie kosztów związanych z wpisem od skargi kasacyjnej oraz zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykracza poza jej możliwości. Co istotne dotychczasowy pełnomocnik reprezentował interesy Skarżącej do czasu zakończenia sprawy przed Sądem I instancji, a rezygnacja z jego usług – jak sama podkreśliła – miała podłoże finansowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a., postanowiono o zwolnieniu Skarżącej od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowieniu na jej rzecz radcy prawnego. Ubocznie jedynie należy wyjaśnić, iż Sąd nie ma możliwości wyznaczenia konkretnego pełnomocnika wskazanego przez stronę, ponieważ upoważnionym do tego jest jedynie właściwy organ samorządu zawodowego (art. 244 § 3 P.p.s.a.). Co więcej wyznaczenie pełnomocnika spoza siedziby Sądu orzekającego, jest możliwe tylko w sytuacji, gdy ma on tam podjąć stosowne czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 253 § 3 P.p.s.a.