III SA/Wa 325/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2008 r. wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych (pięćset złotych), 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 25 marca 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. S. (dalej "skarżąca" lub "strona") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca załączyła do niego informacje o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) za okres od 17 kwietnia 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku oraz od 1 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2007 (PIT-40A), wyniki badań lekarskich jej męża – J. S. oraz ZUS RMUA raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej za grudzień 2007 roku i styczeń 2008 roku. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wyjaśniła, że została oszukana przez kontrahenta, który kupił jej przedsiębiorstwo, ale nie uiścił należnej zapłaty. Ta transakcja doprowadziła do bankructwa jej rodzinę i spowodowała również utratę zdrowia skarżącej i jej męża. Skarżąca nie dysponuje środkami na własne leczenie ([...]), ponieważ wszystkie posiadane środki przeznacza na leczenie męża ([...]). Pomimo trudnej sytuacji finansowej skarżącej, komornik potrąca z jej emerytury kwotę 250 złotych miesięcznie. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, nie wykazała posiadania jakiegokolwiek majątku. Razem z mężem mieszka w domu ich dzieci – dom jest drewniany, opalany węglem, drewnem i energią elektryczną. Do wydatków na utrzymanie skarżąca zaliczyła: koszty dojazdu do pracy – 220 złotych, opał – 500 złotych, energia 350 złotych, a pozostałe środki w kwocie około 350-400 złotych muszą wystarczyć na zakup środków czystości, leków i żywności. Miesięczny dochód rodziny wynosi 1.429,20 złotych i składa się na niego emerytura skarżącej (632,09 złotych po potrąceniu komorniczym), jej wynagrodzenie z tytułu pracy (1/2 etatu – 310,04 złote netto) oraz zasiłek chorobowy jej męża (487,17 złotych). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) i każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 500 złotych (pięćset złotych) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 1.429,20 złotych i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 632 zł (po potrąceniu komorniczym), jej wynagrodzenie z tytułu wykonywanej na ½ etatu pracy w kwocie netto 310,04 złotych oraz zasiłek chorobowy męża skarżącej w kwocie 487,17 złotych. Skarżąca nie wskazała innych źródeł dochodu oraz majątku ruchomego i nieruchomego. Do miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania skarżąca zaliczyła wydatki na dojazd do pracy – 220 złotych, opłaty z tytułu zużycia energii elektrycznej - 350 złotych oraz opału – 500 złotych. Zgodnie z jej oświadczeniem kwota 350 – 400 złotych musi wystarczyć jej rodzinie na zakup leków, żywności oraz środków czystości. Z powodów finansowych skarżąca nie jest w stanie kontynuować leczenia choroby zakrzepowej, a dostępne środki finansowe przeznacza na leczenie męża. Z przedstawionej przez skarżącą informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) za okres od 1 listopada 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku wynika, że skarżąca uzyskała w tym okresie dochód z wykonywanej pracy w wysokości 783 złote, a roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2007 (PIT-40A) wskazuje, że jej przychód z tytułu emerytury wyniósł 12.783,24 złote brutto, a więc miesięcznie około 1.064 złote brutto. Jej mąż w okresie od 17 kwietnia 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku zarobił 4.901,24 złote. Zgodnie z "ZUS RMUA raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej" za grudzień 2007 roku i styczeń 2008 roku, podstawa wymiaru składki w tych miesiącach wyniosła odpowiednio 500 złotych i 563 złote. Analiza przedstawionych dokumentów oraz złożonych oświadczeń wskazuje, że w 2008 roku sytuacja finansowa uległa pogorszeniu o tyle, że emerytura skarżącej jest obciążona egzekucją komorniczą – według oświadczenia 250 złotych miesięcznie, jej mąż nie pracuje i otrzymuje zasiłek chorobowy. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.