III SA/Wa 3253/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-09

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?
Ratio decidendi
Strona musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jednak nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi w wysokości 200 zł, biorąc pod uwagę wysokość ich dochodów i przeznaczanie środków na opłaty sądowe.
Stan faktyczny
J. F. i H. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z emerytur, z których prowadzona jest egzekucja, są wpisani do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, nie posiadają majątku ani oszczędności. Ich miesięczne dochody wynoszą 4.457,34 zł, a niezbędne wydatki ok. 3.800 zł, z przeznaczeniem pozostałych środków na ochronę zdrowia i leczenie. Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. F., H.F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF J. F. i H. F. (dalej - "Wnioskodawcy" lub "Skarżący") wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z oświadczeń Wnioskodawców wynika, iż prowadzą oni wspólnie gospodarstwo domowe. Nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Nie posiadają również rachunków bankowych. Wskazali, iż obydwoje wpisani są do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Na samochodzie zarejestrowanym na Wnioskodawcę ustanowiony jest zastaw skarbowy. Skarżący uzyskują dochody z tytułu emerytury w wysokości 3.151,42 zł oraz 1.305,92 zł (łącznie 4.457,34 zł). Z emerytur Wnioskodawców prowadzona jest egzekucja. Niezbędnie miesięczne wydatki Wnioskodawców wynoszą ok. 3.800 zł w tym: na podatki, składki ubezpieczenia, egzekucję administracyjną, polisę OC, ratę kredytu na zakup aparatu słuchowego, opłaty eksploatacyjne. Do swoich niezbędnych wydatków Skarżący zaliczyli ponadto opłaty z tytułu obsługi skarg i zażaleń na kwotę ok. 200-300 zł miesięcznie oraz wydatki na komunikację miejską w wysokości 120 zł. Pozostałe środki przeznaczane są na ochronę zdrowia i leczenie przewlekłych chorób (ok. 350 zł). Na wykupienie wszystkich leków Wnioskodawcom nie wystarcza pieniędzy. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Sygn. akt III SA/Wa 3253/10 Z oświadczeń złożonych przez Wnioskodawców wynika, iż utrzymują się jedynie z emerytur, z których dodatkowo prowadzona jest egzekucja administracyjna. Ponadto wpisani są do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Nie posiadają majątku, ani oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, że Wnioskodawcy wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa Skarżących jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie są oni w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżący nie wykazali, aby ich sytuacja finansowa dawała podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 200 zł. Poniesienie wydatków tego rzędu nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla Wnioskodawców, zwłaszcza, z uwagi na wysokość uzyskiwanych przez nich stałych dochodów (ok. 4.500 zł brutto). Wysokość dochodów uzyskiwanych przez Skarżących umożliwia poczynienie drobnych oszczędności, a co za tym idzie chociażby częściowe partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo, należy mieć na uwadze, iż planując swoje wydatki Wnioskodawcy przeznaczają kwotę 200-300 zł na opłaty związane z prowadzonymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi. W związku z powyższym opłacenie wpisu sądowego z tej właśnie puli nie wpłynie negatywnie na budżet domowy Skarżących. Podsumowując, w ocenie Referendarza sądowego, Skarżący wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, nie wykazali natomiast, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji Referendarz sądowy postanowił przyznawać Skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło