III SA/Wa 3253/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-21
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli rzeczywiście udzielił takiej pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, co wymaga ustalenia przez sąd, czy pomoc ta została faktycznie świadczona w sposób rzetelny i zgodny ze standardami profesjonalnej reprezentacji. Sam fakt stawiennictwa na rozprawie lub składania pism procesowych nie wystarcza do uznania, że pomoc prawna została udzielona. Wynagrodzenie należy ustalić uwzględniając charakter sprawy, zakres podjętych czynności oraz aktywność pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący J. F. i H. F. wnieśli skargę na postanowienie Ministra Finansów o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd przyznał im prawo do ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnikiem został ustanowiony radca prawny K. N., który ustanowił substytuta adwokata A. G. Substytut osobiście uczestniczył w rozprawie, poparł skargę i oświadczył, że opłaty nie zostały uiszczone. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został rozpoznany przez sąd.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi skarżącej kwotę 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz 23% podatku VAT w wysokości 55,20 zł, łącznie 295,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku adw. A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi J. F., H.F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia przyznać pełnomocnikowi skarżącej – rpr K. N. kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 23 % podatku VAT w wysokości 55,20,- zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy); łącznie kwotę 295,20,- zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć dwadzieścia groszy)
Postanowieniem z 31 maja 2011 r. III SA/Wa 3253/10 Sąd przyznał J. F., H. F. – dalej jako skarżący - prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z 25 lipca 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła rpr J. W. pełnomocnikiem skarżących.
Następnie, uwzględniając pismo rpr J. W., OIRP wyznaczyła pełnomocnikiem skarżących – rpr K. N.
Pismem z 15 listopada 2011 r. rpr K. N. ustanowił substytuta – adw A.G..
Pełnomocnik złożył do Sądu pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącą, jak też pełnomocnictwo substytucyjne.
W treści Protokołu Rozprawy z 15 listopada 2011 r. zapisano, że substytut stawił się na rozprawę osobiście, gdzie poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części.
Referendarz sądowy wskazuje, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 u.p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 u.p.p.s.a. jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z z dnia 22 grudnia 2004 r. OZ 720/04, niepubl.) W ocenie referendarza sądowego, badanie faktu udzielenia pomocy prawnej, o której mowa w art. 250 u.p.p.s.a i w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych (...) oznacza nie tylko analizowanie rodzaju i stopnia aktywności działania pełnomocnika, ale też związku tej aktywności z przedmiotem zawisłej sprawy. Zdaniem referendarza sądowego, przyjęcie za pomoc prawną działań podjętych dla dobra innej osoby z zakresu czynności wykonywanych w badanej sprawie przed sądem (Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, dostępne na stronie: http://sjp.pwn.pl/lista.php), nie oznacza utożsamienia
Sygn. akt III SA/Wa 3253/10
pomocy prawnej jedynie z faktem stawiennictwa pełnomocnika na rozprawie, czy składania przez niego pism procesowych wraz z pełnomocnictwem, ponieważ czynności te nie są istotą pomocy prawnej i tym samym mogą nie gwarantować zachowania standardu pomocy prawnej wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika. Istotą pomocy prawnej, pomijając zagadnienia związana z opinią o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego) jest rzetelna i umocowana w dorobku prawnym porada prawna, jak i przystający do wskazanych standardów sposób reprezentacji przez pełnomocnika przed sądem.
Decydując o kwocie wynagrodzenia referendarz sądowy miał na uwadze rodzaj i charakter sprawy zawisłej przed sądem, przebieg i przedmiot uprzedzającego ją postępowania administracyjnego wszczętego przez skarżących, czynności, które pełnomocnik podjął, także te w celu zapoznania się z aktami. Referendarz sądowy miał też na uwadze osobiste stawiennictwo substytuta pełnomocnika na rozprawie oraz terminowość podjętych przez niego czynności, w tym - zwłaszcza - złożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia nie wspominając już o czynnym udziale pełnomocnika w rozprawie i treści argumentów, które podniósł nie tyle w pismach procesowych, ile na rozprawie.
Mając na uwadze rodzaj sprawy – odmowę stwierdzenia nieważności postanowienia – w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna, zakres czynności pełnomocnika z urzędu w postępowaniu, tj reprezentowanie przed Sądem I instancji oraz zapisy § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm, dalej jako rozporządzenie), wysokość wynagrodzenia należało oznaczyć na kwotę 240,- zł. Do kwoty tej należało, co zostało poczynione w sentencji, doliczyć 23 % należnego podatku od towaru i usług.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 15 pkt 1 przywołanego wyżej rozporządzenia , należało stwierdzić, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło