III SA/Wa 3253/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżących, polegająca na wysokich dochodach z emerytur, ale jednocześnie obciążona egzekucjami administracyjnymi i znacznymi wydatkami, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżących, mimo stosunkowo wysokich dochodów z emerytur, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wykazali, że ich niezbędne wydatki, w tym koszty egzekucji administracyjnych i innych zobowiązań, pochłaniają większość dochodów, uniemożliwiając im poniesienie kosztów sądowych oraz samodzielne pozyskanie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący H. F. i J. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wskazali na trudną sytuację finansową, mimo dochodów z emerytur, ze względu na egzekucje administracyjne, zastaw skarbowy na samochodzie oraz wysokie niezbędne wydatki. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazali niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi H. F. i J. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia przyznać Skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF H. F. i J. F. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawcy") wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z oświadczeń Skarżących wynikało, iż prowadzą oni wspólnie gospodarstwo domowe. Nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Nie posiadają również rachunków bankowych. Wskazali, iż obydwoje wpisani są do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Na samochodzie zarejestrowanym na Wnioskodawcę ustanowiony jest zastaw skarbowy. Skarżący uzyskują dochody z tytułu emerytury w wysokości 3 151,42 zł oraz 1 305,92 zł (łącznie 4 457,34 zł). Z emerytur Wnioskodawców prowadzona jest egzekucja. Niezbędnie miesięczne wydatki wynoszą ok. 3 800 zł w tym: na podatki, składki ubezpieczenia, egzekucję administracyjną, polisę OC, ratę kredytu na zakup aparatu słuchowego, opłaty eksploatacyjne. Do swoich niezbędnych wydatków Skarżący zaliczyli ponadto opłaty z tytułu obsługi skarg i zażaleń na kwotę ok. 200-300 zł miesięcznie oraz wydatki na komunikację miejską w wysokości 120 zł. Pozostałe środki przeznaczane są na ochronę zdrowia i leczenie przewlekłych chorób (ok. 350 zł na osobę). Na wykupienie wszystkich leków Skarżącym nie wystarcza pieniędzy. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, odmawiając jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych. U podstaw rozstrzygnięcia legło ustalenie, że sytuacja majątkowa Skarżących jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie są oni w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazali natomiast, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń Skarżących i załączonych dokumentów wynika, że ponoszone przez nich koszty utrzymania, powiększone o egzekwowane świadczenia publicznoprawne, przekraczają kwotę osiąganych łącznie dochodów. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wykazali bowiem, iż nie są w stanie wygospodarować żadnych środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych powodów, na podstawie art. 245, art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło