III SA/Wa 3269/17
WyrokWSA w Warszawie2018-08-28
Skład orzekający: Justyna Mazur, Matylda Arnold-Rogiewicz, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli spółka posiadała aktywa, które znacznie przewyższały wartość zaległych zobowiązań podatkowych, a problemy finansowe miały charakter przejściowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe niewłaściwie oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo materialne. Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki może być wyłączona, jeśli wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości. W niniejszej sprawie nie zbadano wystarczająco dokładnie sytuacji majątkowej spółki w okresie powstania zaległości, ignorując wyjaśnienia strony skarżącej dotyczące posiadanych aktywów i przejściowego charakteru problemów finansowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności J. S., byłego prezesa zarządu spółki M. S.A., za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności J. S. za zaległości z tytułu wynagrodzeń za IV, V i VII 2014 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej zaległości za VII/2014 r., umarzając postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, wskazując na przejściowe problemy finansowe spółki i posiadanie przez nią aktywów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. S. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 3269/17 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Anna Barska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień i maj 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. S. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] ("NUS") decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] orzekł o solidarnej ze Spółką M. S.A. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego J. S. (dalej również jako "Strona") jako byłego prezesa zarządu M. S.A. z siedzibą w W. za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za IV, V, VII 2014r. w łącznej kwocie 3.810.00 zł. wraz z odsetkami za zwłokę, naliczonymi na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie 847,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 271,93 zł.
Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, w odwołaniu z [...] lutego 2017 r. od tej decyzji, zarzucił naruszenie:
- art. 116 § 1 i § 2 z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako "O.p.") w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60. poz. 535 ze zm., dalej jako "p.u.n." w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r.);
- art. 116 § 1 i § 2 O.p.;
- art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p.
Skarżący wniósł o uchylenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 226 § 1 O.p. oraz, w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt I, uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Zarazem, pismem z 2 lutego 2017 r., Skarżący zwrócił się o podjęcie działań w celu ustalenia stanu majątku i finansów M. S.A. w miesiącach kwiecień i maj 2014 r., w szczególności przez powołanie biegłego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "DIAS") zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]: uchylił decyzję [...] z [...] lutego 2017r. o solidarnej z M. S.A. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za IV,V i VII/2014 r. w części dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego za zaległość ww. Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za VII/2014 r. i w tej części umorzył postępowanie w sprawie. W pozostałej części DIAS utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Powołał się na art. 31 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm.), które to przepisy wymagają, by - co do zasady - kwoty pobranych zaliczek pracodawca przekazywał na rachunek właściwego urzędu skarbowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki. Terminy płatności zobowiązań upływały odpowiednio od 20 maja 2014 r., 20 czerwca 2014 r. oraz 20 sierpnia 2014 r., zaś Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu M. S.A., w czasie kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za okres 04-05/2014 r., na co wskazuje odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.: w dniu 24 marca 2011 r. Skarżący został wpisany do ww. rejestru jako prezes zarządu Spółki i został wykreślony ze wskazanego rejestru z dniem 22 października 2014 r. Skoro jednak Strona do pisma z dnia 2 lutego 2017 r. załączyła jednak kserokopię uchwały nr 1 podjętej przez Radę Nadzorczą Spółki w dniu 2 lipca 2014 r., z której wynikało, iż z dniem podjęcia uchwały Pan J. S. został odwołany z zarządu M. S.A. Po uzyskaniu dowodu z akt rejestrowych Spółki w postaci uwierzytelnionej uchwały Rady Nadzorczej wskazanej powyżej, DIAS uznał, że Strona nie powinna ponosić odpowiedzialności podatkowej za zalegle zobowiązanie podatkowe Spółki M. S.A. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za VII/2014 r. Stąd zakres uchylenia decyzji NUS w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Strony za zaległość Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za VII/2014 r. w łącznej kwocie 135.00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 27.00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 9.46 zł oraz umorzenia postępowania w tym zakresie. Wobec tego przeanalizowania wymagały kolejne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka nie reguluje swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za IV i V/2014 r. a także za VII/2014 r. stanowiące wierzytelność wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Organ egzekucyjny opierając się na całym zgromadzonym w postępowaniu egzekucyjnym materiale dowodowym uznał, że w danym stanie faktycznym cały majątek Spółki nie pozwala na zaspokojenie wierzyciela, gdyż nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i zdecydował o umorzeniu postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Nadto, okolicznością, która także świadczy o bezskuteczności egzekucji jest oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości M. S.A. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 20l5r., na podstawie art. 13 ust. 1 p.u.n.
Zdaniem DIAS, Skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia do sądu rejestrowego i urzędu skarbowego sprawozdania finansowego M. S.A. za 2013 rok. Warto nadmienić, iż obowiązek składania sprawozdań został usankcjonowany. Jego zaniechanie jest występkiem (podobnie jak np., zaniechanie poddania sprawozdania badaniu biegłego rewidenta) – z uwagi na treść art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Przy czym Strona odwołująca nie wskazała dowodów potwierdzających tymczasowy charakter problemów finansowych Spółki. Stwierdziła jedynie, że sytuacja majątkowa Spółki w czasie powstania przedmiotowych zaległości posiadała aktywa, które znacznie przewyższały wartość zaległych zobowiązań podatkowych: posiadała samochody T. i V. oraz obligacje wystawione przez P. S.A. na łączną kwotę około 8.500.000.00 zł. Zwłaszcza, że w drugiej połowie 2013 roku kurs akcji P. S.A.. notowanej na tzw. rynku N. uległ załamaniu ze względu na to, iż organa ścigania zatrzymały niektóre osoby z kierownictwa tej spółki. Spółka P. zanotowała dość sporą stratę finansową za 2013 rok. Z kolei w dniu 18.08.2015 r. postanowieniem - oznaczonym sygnaturą [...] - Sądu Rejonowego [...] w W. została ogłoszona upadłość P. S.A.
Strona, w skardze do Sądu z 30 sierpnia 2017 r., ponowiła argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji NUS i zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 116 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art 10 i art. 11 p.u.n. poprzez dokonanie błędnej wykładni ww. przepisów i uznanie, że stan niewypłacalności Spółki istniał w momencie powstania zaległości podatkowych, podczas gdy Spółka w kwietniu i maju 2014 r. miała jedynie przejściowe problemy, związane z regulowaniem należności, niebędące jednakże stanem niewypłacalności.
2. art. 116 § 1 i § 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie nie zachodziły przesłanki negatywne, zwalniające J. S. z odpowiedzialności za zaległości podatkowe,
3. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym zaniechanie dokonania przez organ podatkowy analizy finansowej Spółki, w szczególności analizy wskaźnikowej pozwalającej na ustalenie czy i kiedy doszło do wystąpienia stanu niewypłacalności Spółki.
Ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej części decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem Skarżącego, niezależnie od tego, czy egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, to w sprawie niniejszej bez wątpienia zaistniały przesłanki negatywne, których wystąpienie uniemożliwia przypisanie winy i w ogóle odpowiedzialności Skarżącemu. W szczególności, Skarżący poinformował NUS o tym, że według jego wiedzy, Spółka w czasie powstania zaległości posiadała następujący majątek: obligacje na około 8,5 min zł Spółki P. S.A., samochód T. o wartości około 120 tys. zł, samochód VW P. o wartości około 40 tys. zł oraz nieruchomość położoną w Ł. o wartości około 120 tys. zł. Zaznaczył, iż Strona w piśmie skierowanym do NUS z dnia 2 lutego 2017 r. wskazała przyczyny niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący zaznaczył, że dopiero 1 czerwca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, a więc niemalże rok po tym, jak Skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu. Strona nie złożyła omawianego wniosku ze względu na to, iż przez cały czasokres pełnienia funkcji w Spółce, zobowiązania finansowe nie przekraczały wartości majątku M. S.A., a ewentualne opóźnienie w zapłacie podatku było prawdopodobnie jedynym wymagalnym - opóźnienie to nie było dłuższe niż 3 miesiące i nie przekraczało 10 % wartości aktywów spółki, co wykluczało konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Przy czym według wiedzy Strony, zaległość w Urzędzie Skarbowym była jedynym zobowiązaniem Spółki w omawianym czasokresie.
DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należało uwzględnić.
2. Jako podstawę skargi Skarżący wskazał naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., art. 116 § 1 § 2 O.p., art. 10 i art. 11 p.u.n., art. 122, art. 187, art. 191 O.p.
3. Natomiast zdaniem DIAS, podnoszone przez Stronę ponownie w skardze okoliczności uzasadniające wykluczenie jej odpowiedzialności za zaległości spółki, tj. - posiadanie przez Spółkę majątku w czasie powstania zaległości, realizację obowiązku zgłoszenia upadłości "we właściwym czasie", czas, w którym wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien zostać złożony - zostały już prawidłowo ocenione w zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji.
4. W ocenie Sądu, rację ma DIAS twierdząc, że "(...) organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji opierając się na rozdziale 15 dział III O.p. przeanalizował przesłanki dotyczące orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich, a wydając rozstrzygnięcie wskazał nie tylko przepisy prawne regulujące powstanie zobowiązań i zaległości podatkowych objętych zaskarżoną decyzją, terminy ich płatności, kwestię związaną ze sprawowaniem funkcji członka zarządu, bezskuteczności egzekucji, a także przesłanek egzoneracyjnych, ale przede wszystkim dokonał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy subsumcji tych przepisów do stanu faktycznego sprawy". Jednakże, zdaniem Sądu, DIAS niewłaściwie ocenił kompletność zebranego materiału dowodowego i, w konsekwencji, w sposób niewłaściwy ocenił zastosowanie prawa materialnego w sprawie. Uwaga ta dotyczy w szczególności sposobu postępowania podczas oceny przesłanki (uwalniającej Stronę odpowiedzialności), o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., zgodnie z którą "we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości" – o czym niżej.
5. Przesłanki odpowiedzialności i uwolnienia od odpowiedzialności osób trzecich zostały wymienione w art. 108 § 2 i art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. Natomiast źródeł zaległości podatkowych spółki M. S.A. DIAS doszukuje się w art. 31 i art. 38 u.p.d.o.f. i w tym, że M. S.A. nie uregulowała w terminie płatności zobowiązań podatkowych wykazanych w złożonych deklaracjach PIT-4R za IV,V i VII/2014r., w łącznej kwocie 3.810.00 zł (por decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...]. o odpowiedzialności podatkowej płatnika za pobrany a niewpłacony podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 3.810.00 zł). Terminy płatności ww. zobowiązań upływały odpowiednio od 20 maja 2014 r., 20 czerwca 2014 r. oraz 20 sierpnia 2014 r.
6. Niezakwestionowane skutecznie pozostało również to, że Skarżący J. S. pełnił obowiązki prezesa zarządu M. S.A., w czasie kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za okres 04-05/2014 r. Podkreślenia wymaga, iż odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. wskazuje, że w dniu 24 marca 2011 r. J. S. został wpisany do ww. rejestru jako prezes zarządu Spółki i został wykreślony ze wskazanego rejestru z dniem 22 października 2014 r. Z uwagi na to, że Strona do pisma z dnia 2 lutego 2017 r. załączyła kserokopię uchwały nr 1 podjętej przez Radę Nadzorczą Spółki w dniu 2 lipca 2014 r., z której wynikało, iż z dniem podjęcia uchwały Skarżący został odwołany z zarządu M. S.A. i po uzyskaniu z akt rejestrowych Spółki w postaci uwierzytelnionej uchwały Rady Nadzorczej wskazanej powyżej DIAS uznał za udowodnione, iż zgodnie z dyspozycją art. 116 § 2 O.p. Strona nie powinna ponosić odpowiedzialności podatkowej za zaległe zobowiązanie podatkowe Spółki M. S.A. w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za VII/2014r. – lecz jedynie z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za IV i V 2014 r.
7. Nie została skutecznie zakwestionowana okoliczność bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, tj. zarówno realizacja konieczności wyczerpania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, jak i tego, że egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (spółki). Nie został zarazem podważony pogląd, że Spółka nie reguluje swoich zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za IV i V/2014 r., a przede wszystkim za VII/2014 r, stanowiących wierzytelność wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Sąd zaznacza, że doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nastąpiło przed wszczęciem postępowania o odpowiedzialności osoby trzeciej. W następstwie działań organów w celu ustalenia majątku Spółki M. S.A. (m.in. pobrania wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, wystąpienia z zapytaniem do Urzędu [...] Biura [...] w Dzielnicy [...], weryfikacji danych zawartych w systemie Cerber oraz Ogniwo) ustalono, że cały majątek Spółki nie pozwala na zaspokojenie wierzyciela, gdyż nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i zdecydowano o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r.). Nadto trafny jest pogląd DIAS, że okolicznością, która także świadczy o bezskuteczności egzekucji jest oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości M. S.A. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 13 ust. 1 p.u.n., wobec braku majątku pozwalającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.
8. Sąd zauważa, że z akt administracyjnych sprawy wynika stanowisko Strony, że Spółka M. nie regulowała w terminie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres, kiedy prezesem był Skarżący wyłącznie z uwagi "na przejściowe problemy finansowe". Wobec tych wskazań sam DIAS zastanawia się i zagadnienie to budzi jego wątpliwości "(...) dlaczego przedmiotowe zadłużenie nie zostało uregulowane do dnia dzisiejszego", zaznaczając zarazem, że "(...) Strona Skarżąca nie wskazała jakichkolwiek dowodów przemawiających za tym, że wyłącznie problemy finansowe o charakterze przejściowym spowodowały, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostało uregulowane w terminach płatności za poszczególne okresy". W ocenie Sądu, w obliczu tych uwag popełnionych przez profesjonalny podmiot naganne jest niepodjęcie przez organy podatkowe zdecydowanych działań w celu uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie i to pomimo kilkakrotnego deklarowania w postanowieniach o wydłużeniu terminu do rozpoznania sprawy, że "(...) organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (...)", zaś "(...) zwłoka w załatwieniu sprawy spowodowana jest koniecznością wnikliwej analizy wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy".
9. Od obowiązku poczynienia ustaleń w tym względzie nie zwalnia organów fakt, że Spółka nie złożyła do sądu rejestrowego oraz urzędu skarbowego dokumentów finansowych za 2013 r. oraz w kolejnych latach i to pomimo regulacji ustawy o rachunkowości. Skoro to, jak wskazały organy podatkowe, Skarżący J.S. nie dopełnił obowiązku złożenia do sądu rejestrowego i urzędu skarbowego sprawozdania finansowego M. S.A. za 2013 r., to wydaje się, że powinny przeprowadzić – ale z jego udziałem – postepowanie w celu uzyskania informacji o sytuacji spółki za ten, m.in., okres czasu.
10. Sąd ma świadomość, iż obowiązek składania sprawozdań został usankcjonowany, zaś jego zaniechanie jest występkiem (podobnie jak np. zaniechanie poddania sprawozdania badaniu biegłego rewidenta – por. art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości...). Nie są jednak prawdziwe twierdzenia organów podatkowych, zgodnie z którymi "(...) Strona odwołująca nie wskazała dowodów potwierdzających tymczasowy charakter problemów finansowych Spółki", podobnie jak nieprawdziwe jest stwierdzenie, że "(...) argument taki może podkreślać wyłącznie złą wolę zarządu Spółki odnośnie uregulowania zaległości podatkowej", zaś ocena, że "(...) wygodnym jest wskazywać wyłącznie istotne aktywa majątkowe Spółki w sytuacji gdy nie były składane sprawozdania finansowe za ostatnie lata" nie jest oceną zupełną. Sąd zaznacza, że chociaż Spółka nie składała (z nieustalonych jednoznacznie przez organy podatkowe przyczyn) wymaganych przepisami prawda sprawozdań finansowych w okresie poprzedzającym niewypłacalność, to Skarżący zwrócił się z wnioskiem z 2 lutego 2017 r. o ustalenie okoliczności wskazania składników majątku M. S.A., w szczególności powołania biegłego. Podał zarazem argumenty, przywołane poniżej, z których można wnioskować o zadowalającej kondycji spółki w spornym okresie. Tym samym określiła istotne okoliczności i wskazała metody ich wyjaśnienia.
11. Przy czym rację ma DIAS twierdząc, że jest kwestią obojętną, ilu jest wierzycieli spółki, jeśli członek zarządu zamierza skorzystać z możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności: dla uwolnienia się od odpowiedzialności, spoczywał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość nawet wtedy, gdy istniał tylko jeden wierzyciel spółki", na co wprost wskazuje treść art. 116 O.p. Zdaniem Sądu jednakże, należy, w obliczu podnoszonych argumentów, co do rzeczywistej sytuacji spółki, miarkować ocenę poglądu Skarżącego popełnioną przez organy podatkowe, zgodnie z którą nie mógł on złożyć wniosku o upadłość, gdyż taki wniosek byłby rozpoznany przez sąd upadłościowy negatywnie lub byłby nawet odrzucony, ponieważ wskazuje to jedynie na fakt. iż w takiej sytuacji Skarżący po prostu nie mógł się uwolnić od odpowiedzialności. Organy podatkowe, oceniając twierdzenia Skarżącego w zakresie kondycji majątkowej spółki i przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, odstąpiły bowiem od oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki. W szczególności, poza zakresem rozważań pozostał rzeczywisty rozmiar zaległości spółki w zestawieniu z wielkością przychodów i środków, którymi spółka dysponowała, co należało ustalić – choćby za pośrednictwem środków dowodowych wskazywanych przez Skarżącego: przy czym nie jest to, oczywiście, katalog zamknięty. Zdaniem Sądu, nie można rzetelnie ocenić zachowania "właściwego czasu na zgłoszenie upadłości", bez wskazania, i to precyzyjnie, kiedy ów wniosek powinien być zgłoszony.
12. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy w tym względzie są twierdzenia z których wynika, że sytuacja majątkowa Spółki w czasie powstania spornych zaległości nie była "dramatyczna": m.in. posiadała aktywa, które znacznie przewyższały wartość zaległych zobowiązań podatkowych. W szczególności, Skarżący zdecydowanie utrzymuje, że Spółka posiadała obligacje wystawione przez P. S.A. na łączną kwotę około 8.500.000.00 zł, samochód marki T. (o wartości około 120.000.00 zł), jak również samochód marki V. (o wartości około 40.000.00 zł), nie wspominając o tym, iż Spółka była właścicielem nieruchomości wartej około 120.000.00 zł, położonej w Ł.
13. Dlatego, w przedstawionych powyżej realiach sprawy, w celu ustalenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku z art. 116 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a O.p., należy ustalić moment, kiedy zarząd spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów oraz – jednocześnie - majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie. W tym zakresie Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości, w tym przesłanka precyzyjnie określonej "niewypłacalności", co należy precyzyjnie ustalić (wskazać). Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony: zwłaszcza, że Strona, w złożonych pismach procesowych domagała podjęcia się tego rodzaju działań.
14. Skoro bowiem, jak uznały organy podatkowe w sprawie, jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego (co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe), to wyrazem nierespektowania przydanej przez organy podatkowe wagi funkcji członka zarządu jest pomijanie jego wyjaśnień, co do sytuacji spółki, w tym nieprzeprowadzenie, mimo wniosku, dodatkowego postępowania dowodowego. Uznane bowiem w dorobku prawnym jest to, że w sytuacji, kiedy spółka – co nie zostało jednoznacznie zbadane – wypracowuje przychód, dochód lub dysponuje majątkiem, wystąpienie incydentalnych zaległości w niewielkich rozmiarach nie oznacza "automatycznie" braku zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (por. art. 10 i 11 p.u.n.): kondycja majątkowa spółki we wskazanym okresie czasu powinna zostać gruntownie zbadana.
15. Dlatego też nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy obszerne uwagi organów podatkowych na temat kondycji spółki za inny okres, tj. za 2015 r. Stąd ani postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., o braku majątku pozwalającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego (art. 13 ust. 1 p.u.n.), ani ustalenia w trakcie egzekucji administracyjnej, ani nawet ogłoszenie postanowieniem [...] sierpnia 2015 r. [...] - Sądu Rejonowego [...] w W. została upadłości P. S.A.., której obligacje posiadała spółka M. S.A. nie świadczą o jej złej kondycji w pierwszej połowie 2014 r., ponieważ dotyczą innego okresu (t.j. 2015 r.).
16. Z tych powodów Sąd stwierdził w sprawie naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 116 § 1 i 2, art. 122 oraz art. 187 i 188 O.p. Nie mogło dojść natomiast do naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a., ponieważ w postępowaniu podatkowym są stosowane przepisy O.p., a nie – jak sugeruje Strona – k.p.a.
17. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło