III SA/Wa 3272/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-29

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i wydatki są znacząco obciążone długami i kosztami utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł oraz w zakresie ustanowienia radcy prawnego, odmawiając całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Uznano, że mimo trudnej sytuacji finansowej, skarżąca jest w stanie partycypować w niewielkiej części w kosztach postępowania, a instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca R. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, wysokie wydatki związane z utrzymaniem siebie i siostry, a także znaczące zadłużenie kredytowe. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł oraz w zakresie ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł oraz w zakresie ustanowienia na jej rzecz radcy prawnego; - odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca R. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że mimo podeszłego wieku pracuje, by pozbyć się długów i utrzymać rodzinę, tj. siostrę, siebie i koty. Dochodzą nowe wydatki związane z [...] oraz złym stanem zdrowia. Nie wystarcza środków na jedzenie, leczenie i lekarstwa – Skarżąca stale kupuje na kredyt który musi spłacać. Poza mieszkaniem (zadłużonym) Skarżąca nie posiada majątku. Jej siostra przyjechała do Polski ze L. w [...] r. Otrzymuje emeryturę obciążoną kredytem. Źródłem utrzymania Skarżącej jest zaś emerytura i wynagrodzenie za pracę. Łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 3.558,20 zł. Wydatki wynoszą natomiast 2.683,20 zł, co oznacza że na życie pozostaje 875 zł na 2 osoby. Skarżąca przedstawiła decyzję o odmowie umorzenia zaległego podatku, kopie paragonów, faktury dokumentujące wydatki, upomnienia, zaświadczenie banku, pismo w sprawie zaległości czynszowych, wyciągi bankowe, dokumenty w sprawie źle wykonanej usługi [...] oraz wniosku o umorzenie zaległego podatku. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że zarówno Skarżąca, jak i jej siostra utrzymują się z emerytur. Dodatkowo Skarżąca pracuje, by - jak określiła - pozbyć się długów i utrzymać rodzinę. Suma dochodów wynosi 3.558,20 zł. Stałe wydatki z tytułu opłat za mieszkanie (1.235 zł), gaz (86,87 zł), energię (89,07 zł), telefon (85 zł) oraz zadłużenia kredytowego (kredyt konsolidacyjny – 471 zł, kredyt konsumpcyjny – 405 zł, kredyt w [...] i [...] oraz spłata debetu) wynoszą natomiast 2.683,20 zł. Jak oświadczyła Skarżąca na życie pozostaje 875 zł na 2 osoby i koty. Referendarz sądowy zdaje sobie sprawę, że sytuacja finansowa Skarżącej jest trudna, zwłaszcza jeśli uwzględni się ciążące na niej zadłużenie kredytowe, które Skarżąca stara się spłacać. Podejmowanym w tym kierunku staraniom dała wyraz w piśmie z 10 stycznia 2013 r. Tym niemniej jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 stycznia 2013 r. (II FZ 1017/12) udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zdaniem referendarza sądowego miesięczny stały dochód osiągany przez Skarżącą, mimo obciążających ją wydatków na utrzymanie siebie, siostry i kotów pozwoli jej partycypować chociaż w niewielkiej części w kosztach postępowania. Referendarz sądowy uznał mianowicie, że zapłata kwoty 50 zł tytułem wpisu od skargi nie będzie ponad jej możliwości, zwłaszcza jeśli uwzględni się fakt regulowania przez Skarżącą zobowiązań kredytowych. Koszty postępowania sądowego nie mogą być bowiem przez strony - przy rozdysponowywaniu dochodów - stawiane na ostatnim miejscu, w sytuacji gdy strona finansuje inne wydatki niż niezbędne koszty utrzymania siebie i domu. Z tych wszystkich względów zasadne jest zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi ponad kwotę 50 zł oraz ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło