III SA/Wa 3277/15

Dnia 5 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi M.K. i A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego utrzymać w mocy A.K. (zwana dalej: "Skarżącą") wystąpiła w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jej mąż po utracie pracy obecnie nie pracuje i utrzymuje się z oszczędności w kwocie około 250.000 zł pochodzących z odprawy jaką otrzymał od swojego ostatniego pracodawcy. Skarżąca posiada prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego o pow. 63m2 o wartości 440.000 zł. Posiada też działkę rekreacyjną o pow. 8.300 m2 o wartości 30.000 zł. Skarżąca wskazała też, że pozostaje w małżeńskiej wspólności majątkowej ze swoim mężem. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości około 5.000 zł netto miesięcznie. Ich miesięczne wydatki wynoszą łącznie około 3.500 zł. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, oraz zarzucając naruszenie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", polegające na uznaniu, że Skarżąca wraz ze swoim mężem są w stanie ponieść koszty postępowania w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała, że obecnie po utracie przez jej męża pracy, wynagrodzenie otrzymywane przez nią musi wystarczyć na utrzymanie ich dwojga. Skarżąca wskazała też, że otrzymana przez jej męża odprawa ma stanowić ich zabezpieczenie na starość, bowiem oboje małżonkowie są już w wieku przedemerytalnym i mieliby obecnie duże trudności ze znalezieniem dla siebie kolejnej pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone prawem przesłanki. Powyższe oznacza, że – co do zasady – strona postępowania powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Pogląd taki wspiera także orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się jednolicie, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA: z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I FZ 2/13 i II FZ 1017/12 oraz z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1005/12). Dotyczy to więc przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. powinna więc wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, już sam fakt posiadania przez Skarżącą wraz z jej mężem oszczędności w kwocie 250.000 zł nakazuje uznać, że jednorazowe wygospodarowanie kwoty 2.000 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym, nie spowoduje żadnego uszczerbku w środkach zabezpieczających utrzymanie ich rodziny. Natomiast podnoszone przez Skarżącą okoliczności takie jak konieczność zgromadzenia odpowiedniego zabezpieczenia na starość, nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżąca nie posiada obiektywnej możliwości wygospodarowania środków finansowych celem uiszczenia wymaganego wpisu sądowego. Ponadto zauważyć należy w tym miejscu, że zadeklarowane przez Skarżącą przeznaczenie otrzymanych przez jej męża w formie odprawy środków, nie może korzystać z pierwszeństwa w stosunku do kosztów sądowych jakie musi ona ponieść w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.