III SA/Wa 328/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-22
Skład orzekający: Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała posiadanie środków na rachunku bankowym, znaczący kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz osiągnięty zysk, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w zakresie częściowym na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo zajęcia rachunku bankowego przez organy podatkowe?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Pomimo zajęcia rachunku bankowego, spółka posiadała znaczące środki trwałe, kapitał zakładowy, osiągnęła zysk i dysponowała kwotą na rachunku bankowym, a także wcześniej uiszczała wpisy sądowe, co świadczy o możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Spółka Z. sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w CIT. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powołując się na zajęcie rachunku bankowego. Mimo przedstawienia dokumentów finansowych, sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Z. sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 328/10 oddalającego skargę na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. postanawia - odmówić przyznania Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym -
Wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniesione na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika – dor. pod. W. M. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 3822 zł, Spółka wniosła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca poinformowała, że posiadane przez nią środki finansowe na rachunku bankowym są niezbędne do realizacji podstawowych rodzajów działalności gospodarczej, a także, że w związku z zajęciem rachunku bankowego przez organy podatkowe Spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wykazała kapitał zakładowy w wysokości 1.486.000zł, wartość środków trwałych - 2.395.959,34 zł, zysk - 377.877,88 zł oraz stan konta – 50.163,69 zł.
W wykonaniu wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka nadesłała zaświadczenie potwierdzające fakt zajęcia rachunku bankowego, wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 lipca 2010 r., informację, iż nie posiada udziału w innych jednostkach, dane na temat posiadanych zobowiązań i wierzytelności, rachunek zysków i strat oraz bilans od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. oraz zeznania podatkowe za ostatnie 2 lata kalendarzowe. Wyjaśniła także, że w związku z jej sytuacją finansową wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika nie zostało uregulowane.
Z treści nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że na koncie Spółki na dzień 31 lipca 2010 r. znajdowała się kwota w wysokości 50.163,69 zł. Ponadto Skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że wobec A. P. P. W. M. dysponuje należnością w kwocie 17.114 zł, a względem S. sp. z o.o. w wysokości 15.250 zł. Sąd przyjął także, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, iż wysokość zobowiązań Skarżącej wynosi 2.079.651,79 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 3.822 zł.
Nie ulega wątpliwości, iż każdy, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych, a także powinien być przygotowany na poniesienie wydatków związanych z prowadzeniem procesu sądowego.
Wykładnia językowa art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że to wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie ma żadnych środków lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd nie jest zobligowany do prowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu ustalenie faktycznych możliwości finansowych Skarżącej. To na Skarżącej spoczywa ciężar dowodzenia, iż nie jest w stanie ponieść należnych, ustawowych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego.
W niniejszej sprawie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Rozpoznając niniejszy wniosek należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku oraz złożonych oświadczeniach i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej Spółki oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż okolicznością uzasadniającą przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z dokumentów przedstawionych przez Stronę wynika, iż posiada ona środki trwałe o wartości brutto 2.395.959,34 zł, kapitał zakładowy Spółki w wysokości 1.486.000 zł, w ostatnim roku podatkowym osiągnęła zysk w wysokości 377.877,88 zł. Na szczególne podkreślenia zasługuje jednakże fakt, iż Spółka posiada na rachunku bankowym kwotę 50.163,69 zł.
W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, iż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nadmienić też należy, że Skarżąca uiściła żądany wpis od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 7.643 zł w dniu 24 lutego 2010 r. oraz wpis od skargi w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 329/10 w kwocie 894 zł w dniu 24 lutego 2010 r., tj. po dniu zajęcia rachunku rozliczeniowego, które nastąpiło 4 lutego 2010 r. Skarżąca uiściła także wpisy sądowe w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2112/09, III SA/Wa 2113/09 i III SA/Wa 2165/09 w łącznej kwocie 11.885,00 zł. Skoro sytuacja Skarżącej nie uległa od tego okresu radykalnej zmianie, to nie można zasadnie uznać, że nie ma możliwości uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 3.822 zł, tj. jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego. Z akt sprawy wynika także, iż Spółkę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik dor. pod. W. M.. W świetle powyższych danych, w ocenie Sądu, Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego.
Wskazać również należy, że należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony. Zatem ich uiszczenie Skarżąca powinna traktować równorzędnie z opłaceniem innych swoich zobowiązań. Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań.
W ocenie Sądu argumentacja Skarżącej zawarta we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz złożonej przez nią informacji dotyczącej jej sytuacji finansowej Sąd stwierdził, iż przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawczyni nie są spełnione w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zasadne jest zatem wydanie przez Sąd, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowienia zawartego w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło