III SA/Wa 3282/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-31

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wykaże, że jej sytuacja materialna jest trudna, a dochody są na poziomie poniżej minimum egzystencji, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja finansowa, charakteryzująca się niskimi dochodami z prac dorywczych (poniżej minimum egzystencji) oraz znacznym zadłużeniem, uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów postępowania. Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez stronę spowodowało utratę mocy przez postanowienie referendarza odmawiające przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, zadłużenie i niskie dochody z prac dorywczych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak strona wniosła sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dowody swojej trudnej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po skutecznym wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący M.J. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż jego sytuacja materialna jest dramatyczna. Wyjaśnił, że jest zadłużony w Urzędzie Skarbowym, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, banku, u komornika sądowego i u rodziny. Zlikwidował działalność gospodarczą i nie ma stałego zatrudnienia. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w granicach 300-600 zł. Jego dochody w 2011r. wyniosły 19.195,85 zł, a w 2012r. w okresie od stycznia do lipca 12.415,27 zł. Ponadto wskazał, iż jest zobowiązany do uiszczania alimentów na córkę w wysokości 700 zł miesięcznie oraz alimentów na matkę w wysokości 300 zł miesięcznie. Wyjaśnił, iż jego koszty utrzymania osobistego kształtują się w kwocie 600 zł. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw. Dodatkowo wyjaśnił, że w latach 2010, 2011 i 2012 prowadził samotnie gospodarstwo domowe. Wskazał, iż jego zadłużenie wynosi ok. 25.000 zł z tytułu alimentów i ok. 35.000 zł z tytułu kredytu bankowego. Do sprzeciwu Skarżący załączył kserokopie zawiadomień o zajęciach rachunków bankowych i zakazie wypłat, kserokopię upomnienia z Ośrodka Pomocy Społecznej w W. zawierającego wezwanie do uregulowania należności, kserokopie zawiadomień z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skierowanych do banku dotyczących zakazu dokonywania wypłat i bezzwłocznego przekazania zajętych kwot organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi, kserokopię zaświadczenia z CEiDG, kserokopię zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 za 2010 r. i 2011 r., kserokopię wyciągów z rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2013 r. Zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania sądowo-administracyjnego, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od tej zasady i odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zastosowanie tylko względem osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, które ze względu na różne okoliczności pozbawione są środków do życia, bądź środki te są na tyle ograniczone, iż umożliwiają zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia takiego wniosku konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z analizy danych zawartych w formularzu PPF oraz w pozostałych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Skarżący nie ma stałego zatrudnienia i utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w granicach 300-600 zł. Ponadto, z oświadczeń Skarżącego oraz załączonych dokumentów wynika, iż posiada zadłużenie względem różnych instytucji i rodziny, w tym z tytułu alimentów. W ocenie Sądu, opisana wyżej sytuacja finansowa Skarżącego nakazuje uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów Skarżącego, kształtujących się na poziomie poniżej minimum egzystencji, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło