III SA/Wa 3290/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-17
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa emeryta, który otrzymuje 1400 zł netto emerytury miesięcznie i ponosi koszty utrzymania w wysokości 1200 zł plus 200 zł na leki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W przypadku emeryta z dochodem 1400 zł netto miesięcznie i kosztami utrzymania 1400 zł, możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi, ponieważ wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, ze względu na posiadanie stałego dochodu, nie można go zwolnić z ponoszenia kosztów w całości.Stan faktyczny
Skarżący K.S., emeryt z miesięcznym dochodem 1400 zł netto, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący wskazał, że jego dochód ledwo wystarcza na życie, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1200 zł plus 200 zł na leki. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe i odcinki emerytury. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] , [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do grudnia 2010 r. oraz lipiec 2011 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący – K.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest emerytem
i nie posiada innych przychodów poza emeryturą w wysokości 1.400 zł netto, która
z ledwością wystarcza mu na życie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący oświadczył, że jego miesięczne koszty utrzymania to 1.200 zł plus leki 200 zł. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe za 2014 r. oraz kopie odcinków emerytury.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych
w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł.
Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.400 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku, który mógłby spieniężyć.
W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym,
tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Skarżący natomiast uzyskuje wprawdzie niewysokie, ale stałe dochody z tytułu emerytury.
W konsekwencji, w ocenie referendarza sądowego, ma on możliwość chociażby częściowego (symbolicznego) partycypowania w kosztach wszczętego postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło