III SA/Wa 3291/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowień oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Znak [...], Minister Finansów uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2005 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowień Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] lipca 1994 r. i [...] września 1994 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż pismem z dnia 5 sierpnia 2005 r. T. K. – dalej "skarżący" zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. z żądaniem stwierdzenia nieważności postanowień Urzędu Skarbowego w G.: nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r. oraz nr [...] z dnia [...] września 1994 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że okres czasu w jakim były przechowywane postanowienia i decyzje oraz akta sprawy, których dotyczył wniosek skarżącego wynosił 10 lat. Wyjaśnił, że na dzień wydania postanowienia brak było jakichkolwiek akt dotyczących postanowień wydanych w 1994 roku przez Urząd Skarbowy w G. wobec czego nie było możliwości rozpatrzenia wniosku skarżącego, w związku z czym postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe. Organ wskazał również, że nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i w takim przypadku należało podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071) - dalej powoływana jako "k.p.a." w związku z art. 17 § 1 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.e.a." W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że powoływanie się na braki w posiadanej dokumentacji nie może stanowić podstawy do odmowy stwierdzenia nieważności aktów i w takiej sytuacji organ powinien oprzeć się na dowodach przedstawionych przez skarżącego oraz na opinii biegłego. Minister Finansów uchylając zaskarżone zażaleniem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. podniósł, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie organu odwoławczego pomimo zniszczenia postanowień Urzędu Skarbowego w G. zgodnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi archiwizacji dokumentów, funkcjonują one w obrocie prawnym. W tej sytuacji zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i wobec oświadczenia skarżącego, że posiada on dokumenty, których stwierdzenia nieważności żąda, organ I instancji powinien wezwać skarżącego do przedłożenia tych dokumentów i dokonać ich oceny. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Finansów do rozpoznania sprawy zgodnie z jego wnioskami zawartymi w pismach składanych w toku postępowania po uprzednim przeprowadzeniu postępowania kontrolno-skarbowego z jego udziałem. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie Ministra Finansów jest dalszym przewlekaniem i "rozdrabnianiem" sprawy restrykcyjnego postępowania podatkowego i egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego oraz K. K., trwającego od czerwca 1994 r. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podniósł argumentację dotyczącą niecelowego jego zdaniem "rozdrabniania" jego spraw oraz ich przewlekłego prowadzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. W nawiązaniu do przepisów przywołanych powyżej, a przed przystąpieniem do dalszych rozważań wskazać należy również na przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przepis ten ma istotne znaczenie bowiem lektura skargi wskazuje, że jej istotą jest nie tyle chęć zakwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, ale chęć poddania kontroli sądowej całokształtu postępowania organów podatkowych, które - jak podnosi skarżący – trwa od czerwca 1994 r. Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy, a nie ogółu zarzutów skarżącego co do "restrykcyjnego" – jego zdaniem - postępowania podatkowego prowadzonego wobec niego w przeszłości. W ocenie Sadu zawarty w skardze zarzut o celowym "rozdrobnieniu" prowadzonych wobec skarżącego postępowań, co, jak określił skarżący, ma prowadzić do nieujawniania praktyk korupcyjnych, nie ma na gruncie rozpatrywanej sprawy uzasadnionych podstaw. Respektowanie zasad ogólnych wynikających ze wskazanych przez skarżącego przepisów art. 6 – 16 k.p.a. musi się bowiem odbywać w granicach postępowania prowadzonego zgodnie z pozostałymi przepisami tego Kodeksu, jak również innych aktów prawnych stanowiących podstawę działania organów administracji zgodnie z zasadą praworządności. W takim kontekście należy wskazać, że w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Finansów nie narusza prawa. To natomiast, że nie jest zgodne z żądaniami skarżącego nie jest powodem by zarzucić mu naruszenie art. 7 k.p.a., czy też innych przepisów wyrażających zasady ogólne postępowania administracyjnego. Co więcej, to właśnie organ odwoławczy trafnie powołał się na wskazany przepis stwierdzając, że postępowanie organu I instancji naruszyło wyrażoną w nim zasadę prawdy obiektywnej. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest więc korzystne dla strony skarżącej, bowiem daje szansę na zbadanie w toku dalszego postępowania złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności postanowień Urzędu Skarbowego w G.. Rozstrzygnięcie zaś organu I instancji o umorzeniu postępowania taką szansę z oczywistych względów odbierało. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd podziela wyrażony w nim pogląd, że organ I instancji był nieuprawniony do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania jedynie na podstawie braku akt sprawy i postanowień, których dotyczył wniosek skarżącego. Braku tego nie można bowiem traktować na równi z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a na tę okoliczność organ I instancji powołał się w swoim postanowieniu. Okoliczność, że organ administracji nie dysponuje rozstrzygnięciami podejmowanymi w przeszłości i aktami sprawy, także kiedy jest to wynikiem procedur związanych z niszczeniem dokumentów archiwalnych w ramach obowiązujących w tym zakresie przepisów, nie powoduje, że tym samym przestaje istnieć stosunek prawny, z którym związane było wydanie danych aktów administracyjnych. Z tego względu nie może być ona podstawą do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 k.p.a. Zdaniem Sądu wskazania co do sposobu postępowania w takiej sytuacji zawarte w zaskarżonym postanowieniu są prawidłowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.