III SA/Wa 3292/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta L. ustalił Skarżącej, Pani A. P. wysokość zobowiązania podatkowego na 2011 r. z tytułu podatku od nieruchomości za działkę nr ew. [...] położoną w obrębie ew. nr [...] w L., przy ul G. (M.), na postawie złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IPN-1, zapisu w ewidencji gruntów i budynków, w kwocie 1148 złotych. Podstawą tak dokonanego wymiaru podatku było ustalenie, że przedmiot opodatkowania stanowią grunty pozostałe - 3415 m2, budynki mieszkalne - 127,97 m2, budynki mieszkalne pozostałe 50% - 153,19 m2, oraz budynki pozostałe - 40m2. Budynek pozostały został opodatkowany stawką 6,75 złotych za m2. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie kwestionując w nim przyjęcie, że jeden z położonych na działce budynków jest budynkiem pozostałym a nie mieszkalnym. Wyjaśniła, że 21 stycznia 2011 r. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w L. do Wydziału Geodezji o naprawianie błędnej kwalifikacji jakiej dokonano przez firmę kartograficzną dla całego L. operatem [...] z dniem 23 stycznia 2004 r. Podała, że nie odwoływała się od tak dokonanej kwalifikacji ponieważ organ podatkowy nie wyznaczał konkretnych opłat za zabudowania. Dopiero kiedy otrzymała konkretną stawę opłat od budynków zwróciła się do geodezji w Starostwie o naprawienie błędu, przedkładając stosowne dokumenty. Ustnie przyznano jej rację, jednak zmian nie wprowadzono, czego następstwem było dalsze opodatkowanie budynku stawką 6,75 złotych za m2 a nie stawką 0,62 złote. Skarżąca wskazała, że jest dla niej niezrozumiałe, dlaczego ma ponosić koszty materialne powstałe z tytułu błędów urzędników. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o zmianę błędnej kwalifikacji jej budynku, jak również podniosła, że 19 stycznia 2011 r. wniosła odwołanie dotyczące lat 2005 r. do 2011 r., co do którego nie ma do tej pory ani rozstrzygnięcia ani nawet numeru sprawy. Decyzją z [...] października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło wymiar podatku do nieruchomości na 2011 r. uwzględniając, że od 1 czerwca 2011 r. budynek o powierzchni użytkowej 40m2 winien być uznany za budynek mieszkalny a nie budynek pozostały. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że sporny budynek do 31 maja 2011 r, sklasyfikowany był w ewidencji gruntów u budynków prowadzonej przez Starostwo L. jako "zbiorniki, silosy i budynki magazynowe", co oznacza że organ podatkowy nie miał podstaw pranych do uznania go za budynek mieszkalny i opodatkowania w 2011 r. według niższych stawek podatkowych przyjętych dla budynków mieszkalnych. Rozstrzygnięcie organu było więc prawidłowe. Sytuacja uległa zmianie po dniu 31 maja 2011 r, tj po wejściu do obrotu prawnego skarżonej decyzji organu podatkowego. Na podstawie decyzji Starosty L. nr [...] w sprawie zmian w ewidencji gruntów nastąpiła zmiana klasyfikacji spornego budynku z magazynowej na mieszkalną, co potwierdza wypis Starosty L. z kartoteki budynków z 31 maja 2011 r. W tej sytuacji odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, jednakże nie w pełnym zakresie za 2011 r., jak wnosiła Skarżąca, lecz od czerwca 2011 r. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii opodatkowania nieruchomości za lata 2005 – 2010 SKO wskazało, że postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania z 19 stycznia 2011 r. jest w toku i zostało zarejestrowane pod nr [...]. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła, że decyzja wydana została bez zbadania, jaki rzeczywiście charakter ma sporny budynek. Podkreśliła, że budynek ten nawet z samego wyglądu jest budynkiem mieszkalnym, jej matka mieszkała w nim do śmierci w 1978 roku, Urząd Miasta L. uznał ten budynek za mieszkalny, skutkiem czego zamieszkał tam w 1983 r. jej syn, który w budynku tym mieszkał do śmierci w 1998 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i wskazało, że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości związane są danymi zawartymi w ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się uzasadniona. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy drugiej instancji prawidłowo przyjął, że sporny budynek dopiero od dnia 31 maja 2011 r. uznać należy za budynek mieszkalny, z uwagi na zmianę zapisów w ewidencji gruntów, czy też budynek ten winien zostać uznany za mieszkalny również w okresie od 1 stycznia 2011 r. W ocenie Sądu rację ma SKO wskazując w odpowiedzi na skargę; że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jednak wskazać należy, że wykazanie wadliwości zapisu w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), winno skutkować jego odrzuceniem w całości lub w części, przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości za dany rok. W niniejszej sprawie Skarżąca konsekwentnie wskazywała, że sporny budynek był budynkiem mieszkalnym i dopiero na skutek wadliwości w operacie kartograficznym [...] z 23 stycznia 2004 r budynek zakwalifikowany został jako "pozostały". W aktach postępowania znajduje się pismo Starostwa Powiatowego w L. z którego wynika, że decyzją z [...] maja 2011 r. zmieniono oznaczenie funkcji budynku z "użytkowo-magazynowej" na "mieszkalną". Z pisma tego nie wynika więc, by dokonana została zmiana sposobu użytkowania spornego budynku, o której mowa w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W tym miejscu wskazać należy, że w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), przewidziana została możliwość aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków, przy czym, jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (por. wyroki z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07, 30 września 2911 I OSK 1628/10). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, to jest wskazanie przez Skarżącą w deklaracji, iż sporny budynek ma charakter mieszkalny, twierdzenia Skarżącej zawarte w odwołaniu, jak również treść informacji Starostwa Powiatowego i fakt wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w szerszym zakresie, niż ograniczające się do uzyskania aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, celem ustalenia stanu faktycznego i przedmiotu opodatkowania.. Sąd podkreśla w tym miejscu, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 884 ze zm., zwana dalej u.p.o.l.) rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków mieszkalnych lub ich części - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. uchwalone przez radę gminy stawki nie mogą przekroczyć rocznie od tzw. budynków pozostałych lub ich części – 7,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (według stanu obowiązującego w 2011 r.). Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że maksymalna stawka ustawowa od "pozostałych budynków" jest prawie 10 razy wyższa od stawki mającej zastosowanie do budynków mieszkalnych. W związku z tym zrozumiałe jest, że ustalenie, iż dany budynek należy zaliczyć do budynków mieszkalnych, a więc opodatkowanych preferencyjnie, jest bardzo ważne dla ochrony interesu podatnika. Sąd wskazuje w tym miejscu, że z przepisu art. 121 O. p. wynikają dwie podstawowe zasady postępowania podatkowego, tj. zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasada obowiązku organów podatkowych udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego. Jak wskazuje się w doktrynie prawa podatkowego, zasada ta nie nakłada na organy podatkowe nowych obowiązków w toku postępowania podatkowego, ale nakazuje organowi podatkowemu takie wykonywanie obowiązków, aby budziło zaufanie do organów (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2003, s. 441). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I FSK 747/07 (opubl. w: Baza Komputerowa Wydawnictwa LEX nr 465777), organy podatkowe nie mogą przy ustalaniu stanu faktycznego i na jego podstawie przy określaniu zobowiązania podatkowego wybierać zdarzeń jedynie kreujących zobowiązanie podatkowe, a pomijać inne okoliczności korzystne dla podatnika. Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ podatkowy drugiej instancji naruszył wynikającą z art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy dotyczących przedmiotu opodatkowania, co uznać należy również za naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, od ustalenia bowiem czy sporny budynek jest budynkiem "pozostałym" czy mieszkalnym zależy zastosowanie odpowiedniej stawki podatkowej. Rozpoznając ponownie sprawę SKO uzupełni postępowanie dowodowe w tym w szczególności poprzez zwrócenie się do Starosty L. o nadesłanie akt sprawy zakończonej wydaniem w stosunku do Skarżącej decyzji z [...] maja 2011 r., jak również przeprowadzi inne dowody, które uzna za konieczne w celu ustalenia, czy sporny budynek rzeczywiście miał co najmniej od 1 stycznia 2011 r. charakter budynku mieszkalnego, a w konsekwencji, czy możliwe jest pominięcie danych z ewidencji gruntów i budynków jako niezgodnych w tym okresie ze stanem rzeczywistym. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję; orzekając o zakresie, w jakim nie może być ona wykonana stosownie do art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 złotych, to jest w kwocie odpowiadającej uiszczonemu przez nią wpisowi sądowemu.